Đà Lạt trước nguy cơ mất bản sắc

Một góc Đà Lạt.

Kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính, sau lần đi thăm Đà Lạt, đã phát hiện không gian kiến trúc thành phố này đang có nguy cơ tan vỡ. Hình ảnh đô thị có sự hoà quyện giữa kiến trúc của các biệt thự, con đường, khoảng trống và khung cảnh tự nhiên không còn nữa.

Ông đưa ra một số bằng chứng cho nhận định này.

- Các con đường ở phần đô thị cũ mở rộng quá độ, phá vỡ hệ tỷ lệ không gian tinh tế vốn có của thành phố. Sự xuất hiện các dãy phố với kiểu nhà chia lô, hoàn toàn xa lạ với lối bố cục nhà phân tán, gắn với địa hình địa thế, rất phù hợp với Đà Lạt trước kia. Thậm chí ở nhiều nơi, người ta bạt núi để chia thành mảnh làm nhà liền kề.

- Việc xây dựng các công trình có quy mô lớn như đài phát thanh truyền hình, toà án, hàng không Việt Nam chiếm nhiều đất, làm phá vỡ hệ tỷ lệ xích không gian. Phong cách kiến trúc của những tòa nhà này cũng không ăn nhập với diện mạo vốn có của Đà Lạt. Ngôi nhà toà án nhân dân nhại lại tuỳ tiện kiến trúc cổ điển của Âu châu thế kỷ XVIII-XIX, cổ hơn cả những ngôi nhà già nua nhất do người nước ngoài xây dựng ở đây. Đài phát thanh truyền hình với những khối và mảng đặc kín và lớn theo kiểu kiến trúc mới, xa lạ với xung quanh.

- Hình ảnh quen thuộc, đã trở thành dấu hiệu nhận biết Đà Lạt là "nhà thờ Con Gà" nay đã bị những khối nhà lô nhô che lấp hoàn toàn từ phía hồ Xuân Hương và khu chợ trung tâm.

- Hàng trăm ngôi biệt thự đã biến thành chung cư hoặc bị bỏ hoang. Ít nơi nào, nhất là ở các xứ phương Nam còn lại cả một sưu tập dinh thự, muôn màu muôn vẻ, với cái đẹp chọn lọc, đặc biệt phù hợp với khung cảnh của Đà Lạt. Thế nhưng hiện nay, những biệt thự này tàn tạ nhanh chóng.

Theo PGS Hoàng Đạo Kính, Đà Lạt có 4 tài nguyên chính là thiên nhiên, cảnh quan nhân văn, quy hoạch đô thị và quỹ kiến trúc. Hễ một trong những tài nguyên này bị suy chuyển, sự thống nhất và trọn vẹn của thành phố cao nguyên này sẽ bị tan vỡ.

Ông Kính kiến nghị, trong quy hoạch phát triển sắp tới, các nhà chức trách cần hoạch định khu Đà Lạt cũ như một thành phần đô thị, có chế độ duy trì và phát triển đặc biệt. Bởi không giữ lại hoặc không nâng cao được giá trị quỹ kiến trúc đô thị vốn có, khu du lịch này sẽ không hấp dẫn du khách tham quan.

(Theo Lao Động)