Những rắc rối trong tác quyền trên sân chơi nhạc số

Ảnh: soundonsound

Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc và Hiệp hội công nghiệp ghi âm vừa lên tiếng đòi sự tôn trọng, công bằng. Các đơn vị quản lý site nhạc thì khẳng định có ý thức, nhưng vấn đề nộp tiền thế nào, cho ai và bao nhiêu là đủ thì chưa rõ ràng.
> RIAV lành mạnh hóa thị trường nhạc số bằng phí tác quyền

Để hỗ trợ Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc VN (VCPMC) và Hiệp hội công nghiệp ghi âm (RIAV), Thanh tra Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch có công văn gửi đến các website âm nhạc vào đầu tháng 3, yêu cầu thực hiện nghiêm túc Luật sở hữu trí tuệ. Cụ thể là chủ sở hữu các website tháo dỡ file âm nhạc không có bản quyền, đồng thời trước khi phát hành trên mạng Internet các sáng tạo âm nhạc, phải làm thủ tục xin phép tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả hoặc thông qua Hiệp hội đại diện.

Trong tháng 3, các website phải thanh toán tiền nhuận bút cho chủ thể quyền tác giả và quyền liên quan. Nếu tiếp tục vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Sau thời hạn một tháng để các website thực hiện theo khuyến cáo của cơ quan chức năng, mới đây RIAV lại có công văn đến Thanh tra Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch nêu rõ trang web âm nhạc gồm: timnhanh.com, caigi.com và sonic.vn đã không thực hiện đầy đủ yêu cầu về việc dỡ bỏ file nhạc không bản quyền và tiến hành xin phép tác quyền. Thậm chí, "lờ" đi trước mọi nỗ lực liên hệ, trao đổi của RIAV.

Ông Phan Đăng Dũng, Giám đốc Marketing Công ty cổ phần mạng trực tuyến Việt Nam VON - đơn vị sở hữu timnhanh.com, khẳng định doanh nghiệp này không sai bởi các nhạc phẩm có ở timnhanh.com đều đã được mua. "Chúng tôi ký với rất nhiều hãng băng đĩa, nhiều đơn vị và tác giả với giá trị các hợp đồng lên đến mấy trăm triệu. Thêm một đơn vị đến đòi tiền thì không thể nói chúng tôi vi phạm Luật sở hữu trí tuệ hay không tôn trọng bản quyền âm nhạc", ông Dũng nói.

Tuy nhiên, để chắc chắn rằng không có sơ suất nào liên quan tới tác quyền, công ty VON đã mời đơn vị tư vấn rà soát lại mọi thủ tục trong vấn đề sở hữu trí tuệ. "Nếu có những gì chưa chuẩn chúng tôi sẽ điều chỉnh và thực hiện theo đúng yêu cầu của Luật pháp", đại diện của VON cho biết.

Không chỉ có VON mời Luật sư tư vấn về lĩnh vực sở hữu trí tuệ mà có nhiều site nhạc lớn khác như nhacso.net... cũng làm như vậy. Bởi lẽ, hầu hết chủ sở hữu các trang web có tác phẩm âm nhạc đều còn trẻ và âm nhạc trực tuyến là một lĩnh vực cũng hết sức mới mẻ tại Việt Nam. 

Bản thân nhacso.net, trang web vốn được xem là dự án âm nhạc bản quyền đầu tiên tại VN nhưng cho đến nay vẫn chưa thể kinh doanh âm nhạc bằng việc cho tải, chia sẻ ca khúc và thu tiền. Một trong các lý do khách quan được ông Nguyễn Ngọc Long, Trưởng ban biên tập của Nhạc Số, giải thích là phải "thương thảo" về bản quyền với quá nhiều nơi. Mỗi lần thay đổi một điểm cho phù hợp với bên này, sau đó lại làm việc lại với các đơn vị khác sao cho thật khớp. Riêng chỉ đàm phán với các Trung tâm băng đĩa nhạc cũng đã đủ phức tạp, tốn thời gian, chưa nói đến các hiệp hội tác quyền khác.

Đơn vị Thanh tra của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch cũng nhận định sự lúng túng của các chủ sở hữu website âm nhạc trước vấn đề tác quyền là có cơ sở. "Chúng tôi nhận thấy hầu hết họ đều có thiện chí với vấn đề tác quyền. Tuy nhiên, vướng mắc mà họ đang gặp phải là mức phí và việc phải đàm phán với quá nhiều đơn vị, tổ chức", bà Ngô Thị Sỹ, Phó chánh thanh tra, cho biết. "Tôi cho rằng cần có các chế tài cụ thể hơn trong lĩnh vực này".

Theo ông Nguyễn Hạ Long, Trưởng phòng cấp phép của VCPMC, để có được đầy đủ quyền tác giả cho mỗi nhạc phẩm, chủ sở hữu website cần có chứng nhận bản quyền của Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc và Hiệp hội công nghiệp ghi âm.

Nhưng đó là trong trường hợp các tác giả và Trung tâm băng đĩa nhạc có sản phẩm âm nhạc mà họ sử dụng đã ủy quyền cho hai đơn vị nói trên. Còn trong thực tế ở VN, giữa VCPMC và RIAV cũng chưa thể "kết nối", tạo điều kiện "một cửa" cho doanh nghiệp đàm phán vấn đề tác quyền được đơn giản hơn thì việc phải đi nhiều nơi, gặp nhiều người, tổ chức để "mua" nhạc cũng là điều dễ hiểu.

Nguyễn Hằng

Ý kiến của bạn