Xây dựng quy chế kiểm soát game online

Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn. Ảnh N.H.

Từ nay đến cuối năm, một quy chế quản lý dành cho game online tại Việt Nam sẽ được ban hành. Đó là văn bản liên ngành do các bộ Bưu chính Viễn thông, Văn hóa Thông tin, Công an và Tài chính xây dựng. VnExpress đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ VHTT Đỗ Quý Doãn xung quanh vấn đề này.

- Mới đây, Bộ Bưu chính Viễn thông và Bộ Văn hóa Thông tin đã có buổi làm việc với Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm về việc quản lý game online. Các cơ quan quản lý đã có được những thống nhất gì trong vấn đề này?

- Chúng tôi khẳng định một lần nữa trò chơi điện tử trực tuyến là một nhu cầu giải trí không thể cấm. Ở một số nước như Trung Quốc, Hàn Quốc... nó đã rất phát triển. Nhưng tại VN thì đến giữa năm nay, game online mới thực sự trở thành một hiện tượng xã hội.

Đúng là game online có đem lại một số lợi ích như làm tăng số lượng người truy cập Internet, nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ thông tin của người dân và đem lại nguồn thu cho những đơn vị kinh doanh. Tuy nhiên, bên cạnh đó là những yếu tố tiêu cực cũng rất nhiều. Nó làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự mà nếu không được kiểm soát tốt dễ dẫn đến xu hướng hành xử ngoài đời kiểu kiếm hiệp, bạo lực của người chơi. Hoặc về khía cạnh văn hóa, trò chơi trực tuyến cũng làm ảnh hưởng đến thị hiếu và thẩm mỹ lành mạnh của cộng đồng. Thực tế là bất cứ trò chơi nào nếu thái quá thì đều không tốt. Nguy cơ nhiều thanh niên, học sinh, công chức và cả các bà nội trợ say sưa chơi game làm lãng phí thời gian, sức khỏe, tiền bạc rồi bỏ bê công việc, nhiệm vụ là nhãn tiền. Hơn nữa, khi họ đã đam mê với thế giới ảo quá lâu thì lúc ngừng chơi quay lại với đời sống thật cũng rất khó để lấy lại sự cân bằng ngay được... Tất cả những điều đó cho thấy game online cần phải được quản lý.

- Vậy việc quản lý sẽ được thực hiện dựa trên những cơ sở nào?

- Game online là một lĩnh vực rất mới ở Việt Nam và nó chưa từng được lường trước trong quy chế quản lý trước đây. Rà soát lại một số văn bản như Nghị định 55 về quản lý và phát triển Internet trong đó cũng có những quy định quản lý dịch vụ ứng dụng Internet, nhưng những dịch vụ đó là gì thì chưa được cụ thể hóa. Thông tư 08 của Bộ VHTT cũng chỉ điều chỉnh về trò chơi điện tử chứ chưa phải là trò chơi điện tử trực tuyến có nhiều người cùng tham gia. Thông tư 02 liên ngành thì chủ yếu điều chỉnh phạm vi các đại lý Internet. Đối chiếu như vậy thì thấy rằng game online chưa nằm ở đâu cả và nó cần phải có một quy chế riêng. Vì thế, nhiệm vụ của 4 bộ gồm Văn hoá Thông tin Bưu chính Viễn thông, Công an và Tài chính là từ nay đến 31/12 phải tập trung xây dựng văn bản quy định cụ thể về quản lý game online.

Chúng tôi cho rằng cần phải xem xét từng chủ thể tham gia vào lĩnh vực game online để có thể ra được chế tài tương ứng, quản lý được sát sao. Có 5 chủ thể: các cơ quan quản lý; đơn vị nhập trò chơi từ nước ngoài; đơn vị phát hành trò chơi; đơn vị tổ chức trò chơi (đại lý, cửa hàng game...); và người chơi game.

- Làm sao để tránh sự chồng chéo trong quản lý liên ngành, thưa ông?

- Không thể có sự chồng chéo vì đã phân công mọi việc rất rõ ràng. Bộ VHTT sẽ quy định mặt nội dung (phát hành, nhập khẩu, nội dung chơi như thế nào). Bộ BCVT chịu trách nhiệm quản lý cơ sở hạ tầng kỹ thuật (kết nối, đại lý đăng ký...), Bộ Công an lo về vấn đề trật tự an toàn, an ninh xã hội. Bộ Tài chính cũng vào cuộc nghiên cứu đề xuất chính sách về thuế tương ứng, phù hợp, đảm bảo game online vẫn hoạt động mà không thất thu ngân sách, vì đây là ngành kinh tế siêu lợi nhuận.

Ngoài ra, cần có sự phối hợp của các cơ quan đoàn thể, gia đình, nhà trường... trong công tác giáo dục, tuyên truyền cho mọi người nhận những bất cập, tiêu cực trong trò chơi này và coi đó chỉ là trò chơi giải trí, không thể mê say với nó ngày này qua ngày khác hay thâu đêm suốt sáng được. Chúng tôi cũng phải bàn tới việc thể hiện hình thức văn bản thế nào cho phù hợp với Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

- Vậy từ nay cho đến khi có được một quy chế quản lý cụ thể cho game online thì những hoạt động liên quan đến trò chơi trực tuyến sẽ thế nào?

- Trước mắt, chúng tôi khuyến cáo các doanh nghiệp không nên nhập trò chơi mới, không mở rộng tài khoản người chơi. Chúng tôi sẽ căn cứ theo những quy định trong Thông tư 02 để quản lý như như hạn chế giờ chơi hay đối tượng chơi... Bên cạnh đó là tiếp tục việc tuyên truyền giáo dục.

Tôi cho rằng cũng đã đến lúc chúng ta cần tính đến việc nghiên cứu sản xuất game online. Tại sao các nước khác phát triển được nhiều trò chơi hấp dẫn đến vậy mà ta lại không làm được. Hãy nghĩ đến những trò chơi thuần Việt gắn đến lịch sử văn hóa trong nước để thông qua đó giáo dục giới trẻ.

- Một vấn đề luôn được giới chơi game quan tâm đặc biệt là việc quản lý cũng như giải quyết những tranh chấp về tài sản ảo trong game. Vậy nó có được đề cập trong quy định về game online sắp tới?

- Chúng ta cứ phải có văn bản quản lý cái đã. Còn chính sách hay nhiều vấn đề khác sẽ tính sau. Làm sao, văn bản phải ưu tiên điều chỉnh 5 chủ thể đã được nêu ở trên.

Rõ ràng là không thể mang tâm trạng và những suy nghĩ nhận thức trong xã hội ảo để xử lý những vấn đề đang đặt ra trong xã hội thật. Nhưng đúng là đã có những trường hợp gây ra vụ việc do những giá trị ảo trong game. Vấn đề như vậy chắc chắn sẽ có điều chỉnh, nhưng làm được đến đâu thì nói trước rất khó. Và tôi cho rằng đưa một tranh chấp ảo vào trong các văn bản thật là điều không tưởng.

Xuân Kim thực hiện