Sức nóng của cuộc bầu cử Mỹ trên các kênh điện tử

Không chỉ truyền hình hay Internet phản ánh nhanh nhạy quan điểm của cử tri mà điện thoại di động cũng là kênh bày tỏ chính kiến. Không chỉ các hãng tin hàng đầu như CNN hay ABC mà các “đại gia” dịch vụ trực tuyến như Yahoo và AOL cũng xắn tay vào cuộc.

Kerry dẫn Bush trên Internet và điện thoại di động

Nếu cử tri Mỹ còn lưỡng lự chưa biết ông Bush hay ông Kerry xứng đáng với lá phiếu của họ hơn thì đã có hàng loạt trang web tư vấn xuất hiện. Trong số này tiêu biểu nhất là địa chỉ Presidential Guidester, nơi cho phép người truy cập xác định ứng cử viên nào đáp ứng tốt nhất những tiêu chí mà mỗi công dân đặt ra, dựa trên tất cả các chủ đề từ khủng bố cho tới chăm sóc y tế. Ví dụ nếu tiêu chí đặt ra là “kinh tế là vấn đề vô cùng quan trọng”, công cụ ở website sẽ cho biết tỷ lệ tương đồng quan điểm với bạn của Kerry là 44%, Bush 38% và Nader 18%. Việc lên một hệ thống tiêu chí như vậy mất khoảng từ 15 đến 20 phút. Kể từ khi website này xuất hiện hôm 21/10 cho đến cuối tuần trước đã có khoảng 202.000 người sử dụng hệ thống này. Trang Presidential Guidester còn cho phép người truy cập sử dụng chính kiến của nhiều nhóm lợi ích đặc biệt, chẳng hạn như Liên đoàn bảo tồn giá trị Mỹ hay Ủy ban chống phân biệt Mỹ-Ảrập, khi so sánh quan điểm của bạn với ý tưởng của mỗi ứng cử viên.

Bên ngoài các website trên Internet, không khí bầu cử tổng thống ở Mỹ cũng sôi động với các cuộc thăm dò dư luận trên điện thoại cầm tay do hai tổ chức phi lợi nhuận Zogby International và Rock the Vote thực hiện. Những kết quả ban đầu cho thấy giới trẻ nghiêng về ứng cử viên của đảng Dân chủ. Trong các cử tri ở độ tuổi từ 18 đến 29, 55% ủng hộ ông Kerry trong khi 40% muốn thấy đương kim tổng thống sẽ tại vị.

Trong một khảo sát khác với 6.039 cử tri, cũng qua tin nhắn điện thoại, 1,6% người được hỏi chọn ứng cử viên độc lập Nader và có 4 phần % còn lưỡng lự không biết bầu cho ai. Trái với quan niệm cho rằng giới trẻ Mỹ ít quan tâm tới bầu cử, thăm dò trên điện thoại di động cho thấy chỉ có 2,3% số cử tri trong độ tuổi 18-29 nói họ không có ý định đi bỏ phiếu và chỉ có 0,5% chưa chắc có tham gia bầu cử hay không.

Cuộc đua của giới truyền thông

Các cơ quan thông tấn đang làm tất cả để website của họ được vận hành trơn tru nhằm biến chúng thành các nguồn phân tích và tham khảo ý kiến cử tri trong thời gian thực. Nếu xét kết quả của những cuộc thăm dò gần đây, hai ông Bush và Kerry đang ở trong thế so kè quyết liệt. Điều đó đồng nghĩa với việc sẽ có nhu cầu rất cao đối với những tin tức cập nhật đến từng phút. Vì vậy, các mạng truyền hình và những website nổi tiếng sẽ dựa nhiều vào hệ thống truyền tin trực tuyến của mình để đưa ra các phân tích sâu rộng hơn và cập nhật thông tin theo thời gian thực.

Các hãng truyền hình cáp đối địch như CNN.com và FoxNews.com đang thực hiện nhiều nước đi giống nhau trong việc kết hợp những đoạn video truyền phát trực tiếp do phóng viên gửi về với các biểu đồ cho thấy kết quả bầu cử quốc hội, thống đốc và tổng thống. FoxNews sẽ tiến một bước xa hơi với việc thông báo kết quả của các cuộc trưng cầu dân ý cấp bang. Cả hai website đều đưa ra các bản đồ chỉ ra tương quan lực lượng giữa hai đảng tại Hạ viện và Thượng viện.

MSNBC.com tận dụng năng lực sẵn có về truyền hình vô tuyến để tạo nên sự khác biệt với những hãng đối thủ. Các nguồn tin quan trọng và các nhà phân tích trụ cột của họ sẽ cung cấp thông tin qua những bản tin riêng, như bình luận viên Chris Matthews với mục Hardblogger và trụ cột của MSNBC Keith Olbermann với mục Bloggermann.

Giới cung cấp dịch vụ trực tuyến cũng tích cực nhập cuộc. America Online (AOL) sẽ cung cấp các chương trình truyền hình trực tiếp ABC News Now - trạm truyền phát video tức thời 24h trong ngày của hãng. Bản phân tích của AOL sẽ bao gồm 1 cửa sổ video kết hợp với các bản thăm dò nhanh, biểu đồ và liên kết dựa vào bản tin video của ABC. Ngoài dò tìm kết quả bỏ phiếu của từng bang, AOL sẽ liên kết với các bản tin chính trị nổi tiếng và diễn đàn, nơi cử tri thảo luận về cuộc bầu cử.

Yahoo thì đang thực hiện điều họ vẫn làm bằng cách tập hợp nguồn tin của các hãng thông tấn khác như Associated Press, Reuters và AFP. Cũng giống những site khác, Yahoo sẽ cung cấp bản đồ bầu cử, video trực tiếp, liên kết tới các bản tin chính trị có tiếng và những chùm ảnh (slide show). Viện Gallup, tổ chức cung cấp dịch vụ thăm dò ý kiến nổi tiếng, trong nỗ lực đưa ra phản ánh trung thực về cuộc bầu cử cũng như ý kiến của công chúng, đã bắt đầu phát hành báo cáo do các dịch vụ thăm dò khác thực hiện gần đây, đồng thời minh họa các khuynh hướng chính trị khách quan.

Vẫn những quan ngại xoay quanh hệ thống máy bỏ phiếu

Một điểm đặt máy bầu cử.

Cuộc bỏ phiếu năm nay không chỉ chọn ra tổng thống tiếp theo của Mỹ mà còn có thể là sự sát hạch đối với tương lai của máy bỏ phiếu. Theo dự kiến của Cơ quan dữ liệu bầu cử Mỹ (EDS), gần 30% cử tri sẽ sử dụng hệ thống bỏ phiếu vi tính hóa, khiến cuộc tuyển cử này trở thành buổi kiểm nghiệm lớn nhất đối với một công nghệ gây nhiều tranh cãi tại nước này.

Những người ủng hộ cho rằng máy bỏ phiếu là bước phát triển cần thiết để tránh lặp lại những sai lầm của hệ thống thẻ đục lỗ cũ, từng làm hoen ố kết quả kiểm phiếu tại bang Florida trong cuộc bầu cử năm 2000. Tuy nhiên, những người phản đối cũng đưa ra được những lập luận chắc chắn tương đương, rằng máy bỏ phiếu cũng không đáng tin tưởng hơn hay an toàn hơn chút nào.

EDS ước tính rằng, trong số 155 triệu cử tri Mỹ sẽ có 45 triệu người bỏ phiếu bằng máy. Và trong số các bang sử dụng máy bỏ phiếu, Nevada cùng Maryland là những nơi mà cuộc tranh cãi về cách áp dụng hệ thống máy mới được theo dõi sát sao nhất. Trọng tâm của tranh luận là các bang có nên cung cấp bản sao lưu phiếu bầu bằng giấy như một biện pháp an ninh hay không. Bang Nevada bổ sung tính năng kiểm chứng bằng phiếu giấy cho máy bỏ phiếu, trong khi Maryland quyết định không áp dụng biện pháp này. Ngày bầu cử sẽ là cơ hội để kiểm định phía nào đã đúng hoặc sai. Tuy vậy, yếu tố con người sẽ có can thiệp không nhỏ vào máy móc. Trong cuộc bỏ phiếu sớm tại Nevada, một máy in phục vụ cho máy bỏ phiếu điện tử bị kẹt giấy và một quan chức tại điểm bỏ phiếu đã dùng kéo cắt để giải phóng cho cuộn giấy, đồng thời cắt nát nhiều lá phiếu giấy đã bỏ.

Dùng máy đánh bạc làm thiết bị bầu cử?

Một chuyên gia đang kiểm tra khả năng dùng máy đánh bạc làm thiết bị bỏ phiếu.

Tại Nevada, chính quyền sở tại vẫn còn trăn trở với nguy cơ sự cố, đặc biệt là những trục trặc với máy bỏ phiếu, nên đã quyết định yêu cầu các chuyên gia nghiên cứu khả năng trưng dụng máy đánh bạc làm công cụ bầu cử. Họ cho rằng nếu tính công bằng và độ tin cậy của những thiết bị này được khẳng định thì đó sẽ là một giải pháp dự phòng tốt. “Đánh bạc là một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD và người ta không thể để sót bất cứ lỗi nào với các thiết bị của mình cũng như không cho phép bất cứ nguy cơ gian lận nào xảy ra.”, thống đốc Nevada Dean Heller nói. “Vì thế cần cân nhắc liệu đây có thể trở thành công cụ bảo mật nhất nên sử dụng cho bầu cử hay không?”.

“Khi mà sức mạnh của bộ vi xử lý trong máy bỏ phiếu và máy đánh bạc mạnh như nhau thì vấn đề tạo nên sự khác biệt chính là giao diện có thân thiện hay không”, Marc McDermott, chuyên gia thuộc Hội đồng giám sát dịch vụ đánh bạc ở Nevada, nói. “Trên một máy đánh bạc, giao diện chỉ là những vòng quay hoặc một màn hình video đơn giản, dễ dùng. Còn máy bỏ phiếu thì có nhiều loại nút khác nhau”.

T.N. - P.K.