Việt Nam sẵn sàng cho WSIS

Ông Chu Shiu Kee, đại diện UNESCO tại Việt Nam, chủ trì buổi tọa đàm. Ảnh: Anh Tuấn

Để chuẩn bị tham dự Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu về xã hội thông tin (WSIS) sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ từ ngày 10 đến 12/12, hôm qua, Ủy ban quốc gia UNESCO phối hợp với Văn phòng ở Việt Nam tổ chức buổi tọa đàm tại Hà Nội, điểm lại quá trình chuẩn bị và thu thập ý kiến về một số vấn đề cơ bản trước khi dự hội nghị.

Cùng với việc thảo luận bản dự thảo "Tuyên bố chung về các nguyên tắc" (gồm 64 điểm), các đại biểu tham gia tọa đàm đã cung cấp nhiều thông tin về tình hình CNTT, những khó khăn và thách thức trong nước. Tuy nhiên, tất cả đều thống nhất một số ý kiến chính liên quan đến việc cần xác định lại những ưu tiên, chính sách về văn hoá, giáo dục, xã hội, đặc biệt là vấn đề giới; đưa CNTT tới vùng sâu; chuyển giao công nghệ; kết hợp công nghệ hiện đại với truyền thống; tăng cường hợp tác khu vực và đặc biệt là phải có một cơ chế giúp các nước đang phát triển, có thể là một quỹ tài trợ để xây dựng năng lực nội sinh cho mỗi nước. Đối với Việt Nam, đa số đại biểu đều cho rằng cần phải có Luật Thông tin bao trùm lên Luật Báo chí, khai thác tiềm năng công nghệ của bộ phận người Việt ở nước ngoài, tăng cường phổ cập giáo dục công nghệ, xây dựng cổng thông tin quốc gia, giảm tỷ lệ vi phạm bản quyền...

Ông Thái Bá Tân, Thư ký thường trực Tiểu ban khoa học tự nhiên, Ủy ban quốc gia (UBQG) UNESCO, cho biết tại phiên họp trù bị diễn ra trong hai ngày 9-10/10 năm nay, đoàn Việt Nam, với sự tham gia của ông Hoàng Văn Huây - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Phó chủ tịch UBQG UNESCO - đã có một số đóng góp yêu cầu chỉnh sửa điều 4 và điều 19 trong bản dự thảo về tuyên bố chung của Đại hội. Tuy nhiên, do số lượng đại biểu quốc tế quan tâm đến sự kiện và phát biểu khá đông, nên đoàn Việt Nam đã rút ngắn tham luận đóng góp và gửi văn bản cho Ban thư ký của WSIS.

Năm 2002, công tác chuẩn bị cho WSIS của Việt Nam đã được Thủ tướng Chính phủ chính thức giao cho Bộ Bưu chính Viễn thông (BCVT) chủ trì, phối hợp với hai bộ Ngoại giao và Văn hoá Thông tin, nay thêm Bộ Khoa học và Công nghệ. Các bên liên quan đã cử đoàn đại biểu tham dự cả 3 phiên trù bị tại Geneva (Thụy Sĩ), một kỳ họp tại Tokyo (Nhật Bản) và cuộc gặp cấp bộ trưởng sử dụng tiếng Pháp tại Rabat (Marốc). Dự kiến năm nay Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm sẽ làm Trưởng đoàn phía Việt Nam.

Theo kế hoạch, giai đoạn 1 của Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu về xã hội thông tin sẽ diễn ra tại Geneva từ 10 đến 12/12/2003 và giai đoạn 2 được tổ chức tại Tunisia từ 16 đến 18/11/2005. Hiện tại, đã có 116 nước đăng ký tham dự, trong đó 35 nước cử cấp nguyên thủ quốc gia, 12 đoàn cấp thủ tướng, 3 đoàn cấp phó thủ tướng và 63 đoàn cấp bộ trưởng. Mục tiêu của WSIS là tìm ra những giải pháp toàn cầu, đưa CNTT và truyền thông phục vụ phát triển con người như đã nêu trong Tuyên bố thiên niên kỷ của LHQ. Kết quả mà Hội nghị mong muốn là xác lập một lộ trình cho xã hội thông tin ngày nay và tương lai, đặt ra những biện pháp cụ thể để đạt được mục tiêu đề ra, trong đó tập trung trước nhất vào việc giảm khoảng cách kỹ thuật số và tạo thuận lợi cho tất cả các nước hội nhập vào xã hội thông tin.

WSIS là một hội nghị lớn mà LHQ giao cho Liên minh viễn thông quốc tế (ITU) chủ trì, do đó việc phối hợp chuẩn bị giữa các cơ quan chuyên môn, tổ chức quốc tế và tổ chức khu vực được tiến hành hết sức khẩn trương khi mà ngày khai mạc chỉ còn 4 tuần nữa. Nhiều phiên trù bị ở cấp khu vực và quốc gia đã được tổ chức để xây dựng chương trình, nội dung và đóng góp ý kiến cho WSIS. Tuy nhiên, tháng 9 vừa qua, kết thúc phiên trù bị sau cùng, mặc dù đã thông qua được rất nhiều vấn đề liên quan đến chương trình nghị sự của WSIS, tranh cãi vẫn diễn ra căng thẳng xung quanh ba vấn đề chính là nhân quyền, quản lý Internet và tự do thông tin đại chúng.

Tranh cãi diễn ra do có nhiều ý kiến cho rằng chính phủ các nước công nghiệp không muốn can dự vào việc kiểm soát Internet. Trong khi đó, các nhóm ủng hộ lại khẳng định nhiều quốc gia như Trung Quốc, Pakistan hay Tunisia đang hy vọng sử dụng WSIS để tạo tiền đề khống chế chặt chẽ hơn việc khai thác mạng thông tin toàn cầu.

Vì sự bế tắc này, các nước quyết định mở thêm một phiên họp nữa từ 10 đến 14/11. Cuối cùng, bản dự thảo cho một “Tuyên bố chung về các nguyên tắc” cùng với “Chương trình hành động” đã được các bên thông qua vào lúc 24h ngày 14/11.

Phan Khương