Đào tạo CNTT phi chính quy cần được chú trọng hơn

Đào tạo phi chính quy đóng góp khoảng 50% nguồn nhân lực CNTT.

Theo báo cáo mới đây của TS. Lê Trường Tùng, Chủ tịch Hội Tin học TP HCM, cứ sau hai năm thì 50% kiến thức CNTT sẽ đổi mới. Hiện tại, khi mà việc đào tạo chính quy nguồn nhân lực này còn hạn chế cả về chất lẫn lượng, sự tham gia của loại hình phi chính quy vô cùng quan trọng.

Ông Lê Thuận Vượng, chuyên viên chính Vụ Giáo dục thường xuyên (Bộ GD&ĐT), cho biết 2/3 lượng kiến thức mà con người tích lũy được là nhờ ở đào tạo phi chính quy. Đây là hình thức giáo dục linh hoạt, đáp ứng sát nhất nhu cầu thực tế vì học viên được đào tạo các kỹ năng, kiến thức cần thiết để có thể ra làm việc ngay. Với thời gian đào tạo ngắn hơn so với chính quy, người học còn tránh được việc lãng phí thời gian, chi phí khi cập nhật kiến thức cho mình hay chuyển sang học hỏi một kỹ năng khác. Một lợi thế nữa của loại hình đào tạo này là chi phí cho mỗi học viên ước tính cũng chỉ bằng một nửa của đào tạo chính quy (tính luôn phần hỗ trợ của Nhà nước), trung bình vào khoảng 700-800 USD/năm. 

Năm 2000, nhận thức được tầm quan trọng của việc xã hội hóa giáo dục trong ngành CNTT, Chính phủ đã khuyến khích các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, thuộc mọi thành phần kinh tế, tham gia đào tạo nguồn nhân lực cho CNTT. Từ con số 9 trung tâm đào tạo phi chính quy năm 2000, đến nay, đã có 56 trung tâm đi vào hoạt động. Hàng năm, lực lượng này có thể cung ứng cho thị trường 7.000-10.000 chuyên viên CNTT, ngang với chỉ tiêu mà Bộ GD&ĐT đang đặt ra cho hệ thống đào tạo chính quy tại các trường đại học, cao đẳng.

Tuy nhiên, ông Tùng cho biết, dù đã được "văn bản hóa" bằng nghị quyết của Chính phủ, quyết định của Thủ tướng từ ba năm nay nhưng các cơ sở đào tạo phi chính quy vẫn sinh ra và lớn lên một cách tự phát. Trong các chương trình, kế hoạch phát triển nhân lực CNTT, Bộ GD&ĐT thường không nhắc đến hệ thống đào tạo phi chính quy mà để cho Bộ Lao động Thương binh và Xã hội hoặc Vụ Giáo dục thường xuyên đảm nhận việc này. Hai cơ quan này lại có lý do chính đáng để cho rằng chức năng dạy nghề chỉ hướng vào đối tượng chủ yếu là lao động phổ thông, phục vụ các chính sách mang tính "lao động thương binh xã hội" là chính.

Cũng cần đề cập đến một khó khăn của Bộ GD&ĐT hiện nay là Luật Giáo dục của Chính phủ cấm mọi hành vi thương mại hóa hoạt động giáo dục. Phải huy động mọi nguồn lực, khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia xã hội hoá đào tạo CNTT mà vẫn đảm bảo không thương mại hóa giáo dục thì quả là việc khó. "Với đà phát triển như hiện nay, nếu không được ai đứng ra quản lý thực sự, hệ thống đào tạo phi chính quy khó tránh khỏi những biến tướng không lành mạnh, vượt ra ngoài tầm kiểm soát...", ông Tùng cảnh báo.

Trọng Luân