Vì sao các dự án CNTT hay thất bại?

Các chuyên gia nước ngoài đã tổng kết 5 nguyên nhân thường dẫn đến thất bại của các dự án ứng dụng CNTT, còn kinh nghiệm cho thấy thêm một nguyên nhân đặc thù ở Việt Nam.

Các nguyên nhân đó là:

1. Lãnh đạo không lăn tay vào

Các dự án CNTT lớn tác động tới hoạt động của tổ chức và thay đổi cách thức làm việc hằng ngày của nhiều người. Nếu lãnh đạo cấp cao nhất không giải quyết những thay đổi này, cơ may thành công của dự án sẽ giảm đi.

Người lãnh đạo phải biết nhìn xa trông rộng và chịu trách nhiệm về các rủi ro. Chủ tịch Công ty tư vấn và nghiên cứu Standish Group International nói: “Họ cần thấu hiểu và biết phối hợp các bên tham gia dự án. Tuy nhiên, cần nhớ một điều quan trọng là không lẫn lộn vai trò chỉ đạo với vai trò quản trị dự án. Người lãnh đạo có vai trò lớn hơn, và công việc đầu tiên của ông ta là tìm một hoặc hai quản trị viên dự án xuất sắc (một trong lĩnh vực CNTT và một trong lĩnh vực nghiệp vụ chuyên môn), dành thời gian cần thiết cho dự án, đồng thời tránh rơi vào chuyện vụn vặt”.

2. Thiếu sự tham gia của những người có liên quan

Các dự án ứng dụng CNTT thường liên quan đến nhiều bộ phận và cá nhân trong tổ chức. Nếu tất cả không hiểu, không tham gia, không đồng lòng, không cùng được đào tạo, huấn luyện đầy đủ thì sự gẫy vỡ ở một khâu sẽ ảnh hưởng cho cả hệ thống.

3. Yêu cầu chưa được làm rõ mà dự án đã bắt đầu

Các chuyên gia cho rằng đây là nguyên nhân chính của thất bại. Khi yêu cầu đã được xác định, mỗi mong muốn dù nhỏ về tiến độ hoặc tài chính cần phải được biện minh chặt chẽ. “Lãnh đạo cấp cao sẽ điều phối việc này. Họ cần biết rằng, điều này liên quan đến tổ chức và người quản trị dự án không thể xử sự tuỳ tiện”, Giám đốc nghiên cứu ở Stanford, Matt Light, nhận định.

4. Mong muốn phi thực tế

Khi ý tưởng về dự án CNTT được đưa lên, xu thế chung của các nhóm người sử dụng thường là: “Tuyệt vời, việc này sẽ giải quyết mọi vấn đề của chúng ta”. Một chuyên gia tư vấn nói rằng, chính lãnh đạo lại hay sa vào cái bẫy này nhất. Những người có kiến thức hạn chế về CNTT thường có xu thế tô vẽ thêm sự mong muốn của mình, thậm chí mang tính giả tưởng. Các ý muốn không xác định này tạo ra nhiều điều phi lý.

5. Các đối tác hợp tác không đầy đủ

Nhiều dự án ứng dụng CNTT không chỉ tác động vào nội bộ tổ chức triển khai ứng dụng mà còn ảnh hưởng tới các đối tác. Không làm cho họ hiểu và hợp tác đầy đủ sẽ dẫn đến thất bại.

6. Còn nguyên nhân ở Việt Nam?

Năm nguyên nhân thường làm các dự án ứng dụng CNTT thất bại do nước ngoài tổng kết cũng khá đúng ở Việt Nam. Luật sư Wayne Bennett ở Boston nói: “Rất khó tính toán thiệt hại do các dự án CNTT không thành công gây ra bởi phạm vi ảnh hưởng của chúng rất sâu rộng. Chúng thường động chạm đến nhiều thành phần của tổ chức đến mức khó có thể đánh giá được sự lan toả của chúng”.

Từ nhận định trên, các nhà lãnh đạo, quản lý Việt Nam cần suy nghĩ xem: Các dự án ứng dụng CNTT dự định triển khai có tác động thật sự hay đụng chạm dữ dội trong tổ chức của mình không?

Dường như chúng ta lại thường đi theo hướng ngược lại. Chúng ta ít có dự án loại này, phổ biến chỉ là các dự án ứng dụng CNTT mà sự thành bại của chúng chẳng tác động gì đến tổ chức hiện hữu. Đó là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến nhiều dự án ứng dụng CNTT ở Việt Nam, gọi là “thành công” hay “thất bại” đều được cả. Nhưng thực sự đó là thất bại.

(Theo PCWorld Việt Nam, 7/2001)