'Rùa vàng vẽ không cẩn thận sẽ phản cảm'

Rời Hãng phim Hoạt hình VN về “đầu quân” cho NXB Giáo dục từ đầu năm, nhưng hoạ sĩ Phương Hoa vẫn chưa dứt được duyên nợ với phim hoạt hình. Chị đã nhận lời làm họa sĩ chính cho những tập "Rùa vàng" đầu tiên. VnExpress có cuộc trao đổi với chị khi tập 1 của phim vừa hoàn tất.

- Chị có thể cho biết những khó khăn gặp phải khi bắt tay vào làm "Rùa vàng"?

- Theo tôi, chỉ cần động đến lịch sử đã là một điều khó rồi. Tất cả tư liệu lịch sử còn lại rất ít, nhất là tư liệu hình ảnh. Khó khăn thứ hai, làm phim lịch sử rất dễ bị bắt lỗi. Mỗi người, mỗi thế hệ, mỗi thời kỳ có cái nhìn về lịch sử khác nhau. Trong khi đó, đội ngũ hoạ sĩ làm phim hoạt hình ở Trung tâm Sản xuất phim truyền hình còn mỏng. Số lượng bản vẽ cho 100 tập phim lên tới con số hàng triệu. Hãy tưởng tượng, với một nhân vật phải có 24 hình ảnh phát liên tục mới có được 1 giây phim. Phim hoạt hình bình thường chỉ cần ba đến năm nhân vật. Nhưng phim lịch sử lên tới hàng chục, hàng trăm nhân vật. Nhờ vào kỹ thuật số, lính tráng, ngựa, rồi chiến thuyền cổ có thể dùng biện pháp nhân hình. Nhưng, những nhân vật chính như Lập Duy, Rùa vàng, nhóm bạn, và bao nhiêu nhân vật lịch sử nổi tiếng như Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi… vẽ không cẩn thận sẽ gây phản cảm. Người ta dựng một bức tượng Lý Công Uẩn còn gây tranh cãi ghê thế, đây chúng tôi làm hàng trăm nhân vật khác nhau! Dẫu vậy, khó đến mấy cũng phải làm. Tôi nghĩ vì sợ mà không làm thì… sẽ chẳng làm nên được việc gì cả.

Họa sĩ Phương Hoa.

- Trang phục cho các nhân vật lịch sử mỗi thời kỳ là yếu tố quan trọng, và sẽ dễ bị… bắt lỗi. Chị đã xử lý phần này như thế nào?

- Thực ra, với Rùa vàng, hình ảnh chủ yếu mang tính tượng trưng. Tôi đã nghiên cứu nhiều về trang phục lịch sử bởi có ý định làm hoạt hình lịch sử từ lâu. Nhưng quả thực rất khó, tất cả tài liệu chỉ mang tính khái quát, dựa theo và thậm chí còn đang gây tranh cãi. Tôi xem cả những tài liệu lịch sử của Trung Quốc, bởi với hàng nghìn năm Bắc thuộc sẽ có những ảnh hưởng, hoặc sự giao thoa văn hoá nhất định. Nhưng trên hết, làm phim lịch sử đòi hỏi người hoạ sĩ phải có sức tưởng tượng, sáng tạo lớn.

- Nếu cứ dựa trên sự khái quát, tượng trưng…, thì tính chân thực của lịch sử sẽ nằm ở đâu trong phim hoạt hình "Rùa vàng"?

- Tất nhiên phải chân thực, chân thực trong tinh thần lịch sử, trong các sự kiện lịch sử. Ví dụ trong năm này, có những sự kiện lịch sử nào, nhân vật nào là đại diện tiêu biểu? Chúng tôi chỉ tái tạo lại lịch sử trong lăng kính, trong sự hiểu biết của mình. Với Rùa vàng, chúng tôi nhấn mạnh vào hào khí lịch sử của sự kiện ấy, thời đại ấy, nhân vật ấy. Mỗi tập phim là một bài học lịch sử. Và tôi tin, Rùa vàng sẽ hấp dẫn hơn nhiều những bài giảng khô cứng trên lớp, với vài dòng miêu tả của sách giáo khoa. Qua bộ phim này, chúng tôi mong muốn các em thiếu nhi biết yêu lịch sử của đất nước mình rồi từ đó sẽ hiểu được lịch sử.

- Nhưng kể chuyện lịch sử sao cho hấp dẫn để các em yêu lịch sử là một vấn đề không dễ. "Rùa vàng" sẽ hóm hỉnh, hài hước theo kiểu "Tom & Jerry" hay kỳ bí, hấp dẫn như "Alice lạc vào xứ sở kỳ diệu"?

- Nét đặc trưng của hoạt hình là tính khoa trương, cường điệu. Rùa vàng sẽ vừa có những chi tiết hài hước, vừa phải kỳ bí, hấp dẫn, vừa hoành tráng với nhiều cảnh đẹp… Nhưng tất cả các yếu tố này được đưa vào một cách có liều lượng, để hào khí lịch sử toát lên từ câu chuyện. Những gì phim nhựa chưa làm được hoạt hình sẽ làm, đó là hàng nghìn quân lính cưỡi ngựa, hàng trăm chiến thuyền cờ xí rợp trời trên sông Bạch Đằng, đi kèm với hình ảnh là âm thanh, tiếng động, tiếng reo hò… Cho nên như tôi đã nói, chắc chắn Rùa vàng sẽ sinh động hơn một bài giảng lịch sử trên lớp. Các em nhỏ sẽ thích và sẽ nhớ!

- Theo dự tính đến năm 2006, "Rùa vàng" sẽ lên sóng truyền hình. Chị nhận xét thế nào về tốc độ làm việc của các hoạ sĩ?

- Thực sự về phát sóng thì tôi không được biết, không biết hoàn thành đến đâu Đài sẽ phát tới đó hay đợi xong 100 tập Rùa vàng mới lên sóng trọn bộ. Nhưng, cứ với một đạo diễn và số hoạ sĩ làm như hiện nay, chúng tôi chỉ có thể hoàn thành được 10-20 tập một năm. Có lẽ sẽ tăng thêm nhân lực trong thời gian tới. Tôi hy vọng đến năm 2010, 100 tập Rùa vàng sẽ hoàn tất!

Hiền Hương thực hiện