Các hội văn học nghệ thuật đi tìm 'luồng gió mới'

Đại hội chính thức lần VII của Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam chỉ diễn ra gọn trong một ngày 23/9 tại hội trường Ba Đình, Hà Nội. Qua bầu cử hiệp thương, hội đã có Ban chủ tịch mới. Trách nhiệm cao nhất vẫn do PGS Vũ Giáng Hương đảm nhiệm.

Lễ khai mạc có sự tham dự của nguyên tổng bí thư Đỗ Mười, các ủy viên Bộ Chính trị: Thường trực Ban bí thư Phan Diễn, Trưởng ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương Nguyễn Khoa Điềm, Bộ trưởng Văn hóa Thông tin Phạm Quang Nghị.

Ông Nguyễn Khoa Điềm có những lời động viên chân tình đối với ban lãnh đạo của hội. Vấn đề không có tác phẩm văn học nghệ thuật đỉnh cao trong thời gian gần đây cũng trở đi trở lại trong đại hội. Bộ trưởng Phạm Quang Nghị thì chỉ ra những hạn chế của nền văn học nghệ thuật: “So với yêu cầu của thời kỳ đổi mới, trước những biến đổi ngày càng phong phú trong đời sống xã hội những năm gần đây, những thành tựu và tiến bộ đạt được trong lĩnh vực văn hoá còn chưa tương xứng và chưa vững chắc”.

63 hội văn học nghệ thuật các tỉnh cùng gặp nhau và thảo luận về những đường hướng phát triển mới của hội. Trong bản báo cáo, Ban lãnh đạo Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam đã đề cập tới tình hình văn học nghệ thuật trong thời kỳ đổi mới. Chủ tịch Vũ Giáng Hương thẳng thắn thừa nhận những tồn tại chưa giải quyết trong nhiệm kỳ VI: “Nhiều nghệ sĩ trăn trở tìm cái mới nhưng cái lạ thì đến nhanh mà cái mới thì còn chậm chạp. Đấy là chưa kể việc tìm tòi chệch hướng cũng lẻ tẻ xuất hiện. Một số khu vực sáng tác quá say sưa trong xu thế này. Một số sáng tác đi vào hình thức chủ nghĩa, duy mỹ một cách cực đoan, đề cao bản ngã cá nhân một cách tuỳ tiện, đôi khi sa vào lập dị, hoặc dung tục, tầm thường, không được công chúng chấp nhận”.

Nhiều lĩnh vực văn học nghệ thuật còn tồn tại bất cập như: tình trạng vi phạm bản quyền khá phổ biến, băng đĩa lậu tràn lan, nhiều chương trình biểu diễn chạy theo mục tiêu thương mại, chiều theo thị hiếu dễ dãi của một số khán giả, coi nhẹ tính thẩm mỹ, tính dân tộc. Một số tác phẩm được đầu tư kinh phí khá lớn nhưng chất lượng không cao.

Nhiều đại biểu ở các hội văn học nghệ thuật tỉnh đóng góp những ý kiến về thực trạng tồn tại của các hội địa phương. Nhà thơ Trịnh Bửu Hoài nói: “Nhiều hội địa phương phải cầu cạnh đi xin tài trợ như những kẻ ăn mày. Có nơi dân chúng tưởng hội văn học nghệ thuật chỉ là nơi tổ chức ca nhạc. Nhiều hội đang thoi thóp, nhiều tác giả có khả năng sáng tác tốt nhưng không may là hội viên hội nghèo nên không có nhiều tác phẩm, phải lo cơm áo gạo tiền”.

Ban chấp hành mới của Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật VN.

Sau một ngày làm việc, thông qua bầu cử hiệp thương, Đại hội đã lựa chọn ra 79 đại biểu cho Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật. Ba đại biểu là nhà thơ Viễn Phương, nhà văn Anh Đức và nhà nghiên cứu lý luận Hà Xuân Trường vì lý do sức khoẻ yếu nên xin được rút lui.

Đoàn chủ tịch gồm 25 người, phần lớn là các gương mặt cũ của nhiệm kỳ trước, các chủ tịch hội văn học nghệ thuật địa phương. Phó giáo sư Vũ Giáng Hương vẫn đảm nhiệm chức Chủ tịch hội. Năm phó chủ tịch là nghệ sĩ Lê Phức, nhà thơ Hữu Thỉnh, giáo sư - nhạc sĩ Ca Lê Thuần, họa sĩ Trần Khánh Chương và nhà thơ Bằng Việt.

Thay mặt ban chấp hành mới, Chủ tịch Vũ Giáng Hương hứa sẽ động viên anh em nghệ sĩ để có tác phẩm hay hơn nữa, nhằm mang đến cho nền văn học nghệ thuật nhiều tác phẩm đỉnh cao.

Hà Anh