Dự luật điện ảnh mới loay hoay ở các thủ tục quản lý

"Dự án Luật điện ảnh chưa nhìn thấy tương lai nền điện ảnh VN mà chỉ loay hoay ở những thủ tục quản lý", bà Nguyễn Thị Hoài Thu, Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội, phát biểu tại cuộc họp của Ủy ban thường vụ Quốc hội bàn về dự thảo luật điện ảnh diễn ra vào hôm qua.

Trước sự tồn tại theo hướng ngày càng thụt lùi của ngành điện ảnh, việc ban hành Luật điện ảnh được các đại biểu đánh giá là một việc làm cần thiết. Được giao nhiệm vụ chủ trì, thẩm tra luật điện ảnh, Ủy ban Văn hóa - Giáo dục - Thanh niên - Thiếu niên và Nhi đồng cho rằng Dự án luật điện ảnh mới chỉ dừng lại ở sự "tổng kết nghị định 48/CP" về tổ chức và hoạt động điện ảnh mà chưa đưa ra được những nhân tố mới góp phần phát triển ngành nghệ thuật thứ bảy.

"Giải phóng Sài Gòn" - phim đặt hàng của Nhà nước.

Tuy được xây dựng trên quan điểm tiếp tục đẩy mạnh chủ trương xã hội hóa các hoạt động điện ảnh, khuyến khích sự tham gia của mọi thành phần kinh tế, tổ chức cá nhân..., nhưng dường như các nhà quản lý vẫn chưa sẵn sàng "san sẻ" quyền tự quyết cho các cơ sở điện ảnh. Đây chính là vấn đề gây ra nhiều tranh luận nhất tại cuộc họp ngày hôm qua. Dự thảo luật không đề cập đến việc cơ quan quản lý nhà nước về điện ảnh có cấp hay không cấp giấy phép cho việc thành lập các cơ sở điện ảnh, nhưng lại đề cập đến nhiều loại giấy phép khác như giấy phép sản xuất phim truyện, phim tài liệu, duyệt kịch bản điện ảnh... Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Văn hóa - Giáo dục - Thanh niên - Thiếu niên và Nhi đồng cho rằng cơ quan quản lý chỉ nên cấp giấy phép cho việc thành lập cơ sở sản xuất phim và cơ sở hoạt động xuất, nhập khẩu phim, không nên cấp phép cho việc sản xuất từng bộ phim mà để cơ sở sản xuất, xuất nhập khẩu phim tự chịu trách nhiệm về những cuốn phim do mình sản xuất hoặc nhập khẩu.

Để đẩy mạnh hơn quá trình xã hội hóa nền điện ảnh, bà Nguyễn Thị Tâm Đan, chủ nhiệm Ủy ban đề nghị, đối với các phim được đặt hàng từ ngân sách nhà nước, việc đấu thầu phải được tổ chức một cách rộng rãi nhằm tạo điều kiện cho các cơ sở điện ảnh tư nhân được tham gia dự thầu. Việc làm này, theo bà, vừa huy động được tiềm lực điện ảnh rộng rãi, vừa nâng cao chất lượng tác phẩm điện ảnh và tiết kiệm chi phí sản xuất phim cho nhà nước.

phim Nữ tướng cướp

Quan tâm tới những định hướng nhằm phát triển ngành điện ảnh, một số ý kiến cho rằng, dự án luật điện ảnh còn chưa đề cập nhiều đến những yếu tố chủ chốt quyết định đến sự lớn mạnh của điện ảnh VN như con người, cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật... Bà Nguyễn Thị Hoài Thu nói: "Kịch bản, đạo diễn, diễn viên là những nhân tố không thể vay mượn nhưng tôi chưa thấy được nói nhiều đến trong dự luật. Cũng như thế, đây là một dự thảo luật điện ảnh nhưng không hề có những quy định về phim trường, ngoại cảnh...". Ông Hồ Đức Việt, chủ nhiệm Ủy ban Khoa học - Công nghệ - Môi trường, cũng nhận thấy công việc đào tạo nhân lực cho ngành điện ảnh chưa được các nhà soạn thảo quan tâm đúng mức. Trong khi đó, dự thảo lại đưa ra một số quy định tuy cần thiết nhưng thiếu cụ thể nên đâm ra thừa. Bà Tâm Đan phát biểu: "Điều 11, chương 1 nêu lên những hành vi cấm trong hoạt động điện ảnh nhưng nội dung của nó chẳng khác gì những hành vi đã được cấm trong hiến pháp. Chính vì điều này quan trọng nên rất cần được cụ thể hóa nhằm phù hợp với đặc thù của ngành điện ảnh".

Ngoài ra, một vấn đề cũng thu hút sự quan tâm của các đại biểu là thái độ "ứng xử" của các cấp quản lý điện ảnh đối với các đội chiếu bóng lưu động. Bà Tâm Đan đề nghị nên chấm dứt đầu tư cho các đội chiếu bóng lưu động do hình thức "phát hành" phim này hoạt động tỏ ra không mấy hiệu quả. Tuy nhiên, ông Hồ Đức Việt cho rằng: "Sự chênh lệch hưởng thụ phim giữa thành phố và nông thôn còn quá lớn nên việc bỏ hẳn các đội chiếu bóng lưu động ở thời điểm này là chưa hợp lý".

Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An nói: "VN là một kho cung cấp chất liệu rất quý cho điện ảnh, nhưng nền điện ảnh phát triển chưa tương xứng với tiềm lực dân tộc. Dự thảo luật cho thấy chúng ta còn nặng về quản lý quá". Chủ tịch nhấn mạnh: "Luật không nên để khung mà phải cụ thể, để khung nhiều quá, chung chung quá sẽ ảnh hưởng tới việc thực hiện".

Luật điện ảnh dự kiến được ban hành vào tháng 6/2006.

Lưu Hà