Phim tư nhân vẫn bị coi như cuộc chơi thử nghiệm

Dù gặt hái những khoản thu khổng lồ, kéo chân khán giả tới rạp trong lúc điện ảnh đìu hiu chợ chiều, dường như phim tư nhân vẫn phải chịu bất công khi các đạo diễn thẳng thắn tuyên bố không chấp nhận ngang hàng với các hãng ngoài nhà nước. Cuộc tranh cãi diễn ra ngay trong Đại hội VI Hội điện ảnh VN.

Đạo diễn Trần Vịnh, người được mệnh danh là "Người không có hồ sơ" đã mở màn bài phát biểu của mình bằng lời đính chính: "Tôi nói to không phải vì thái độ không tốt, mà bởi tai tôi bị điếc do bom đạn chiến tranh. Mong quý vị thông cảm. Cũng chính vì thế tôi không chấp nhận để mất đi những thước phim lịch sử quý báu ấy". Lời mở đầu đầy ấn tượng hứa hẹn sự bùng nổ bầu không khí của Đại hội.

Với những minh chứng từ chính cuộc chiến mà ông phải trải qua, đạo diễn Trần Vịnh khẳng định: Muốn bảo vệ đất nước, phải bảo vệ những thước phim lịch sử. Đạo diễn cho rằng, việc để hầu hết các hãng tư nhân "bành trướng" trên truyền hình trong những giờ vàng, nhưng lại không đáp ứng được nhu cầu của công chúng cần có những bộ phim vàng cho xứng đáng, là một thiếu sót của đội ngũ quản lý. Theo ông, nguyên nhân chính bởi nhà nước không dám đầu tư mạnh tay, để tư nhân bỏ tiền sản xuất, nhưng lại muốn thu lãi lớn bằng thời lượng quảng cáo mà không mất chút công sức nào. "Tôi không tin tư nhân. Tư nhân có thể phát triển trong thời đại nghệ thuật công chúng, nhưng về khuynh hướng thì không thể tin. Phim không hề có tư tưởng gì đáng nói ngoài tình yêu, đau đớn, chết chóc. Lãi về vật chất có thể dễ nhận thấy, nhưng lỗ về tinh thần, về tư tưởng liệu chúng ta có dễ thấy không?", đạo diễn nói.

Bỏ phiếu tại Đại hội VI Hội điện ảnh VN. Ảnh: Nguyễn Đình Toán.

Nhà báo Tô Hoàng, người đã không ngại đứng lên lớn tiếng phê bình Ban tổ chức chỉ chọn riêng những bản tham luận "không có vấn đề" đưa ra với đại biểu, còn thì giấu biệt những ý kiến đầy bức xúc mà lẽ ra cần phải nói, cần đấu tranh, cuối cùng cũng được toại nguyện với bản tham luận của mình. Cùng ý kiến với đạo diễn Trần Vịnh, nhà báo Tô Hoàng đã thẳng thắn đưa ra những yếu tố khiến phim thương mại vì sao trở nên ăn khách. Đó là phương thức lăng-xê dù chưa biết nội dung, mà 39 độ yêu chính là một minh chứng đáng lên án bởi tài lăng-xê quá lố; là cách khai thác trí tò mò khán giả, với những đề tài váy ngắn chân dài, cave thuốc lắc như Gái nhảy, Những cô gái chân dài...; thêm vào đó, sự xuất hiện của các gương mặt người mẫu, hoa hậu xinh đẹp đã góp phần lôi cuốn sự chú ý của công chúng... "Những yếu tố ấy cộng lại khiến cho những khuôn mặt đẹp yên chí ngủ ngon, và tin rằng ngày mai tỉnh dậy họ sẽ trở thành những minh tinh, tài tử", nhà báo Tô Hoàng nói.

Thừa nhận sự có mặt của dòng phim tư nhân đã làm phong phú thêm nền điện ảnh nước nhà, nhưng ông Hoàng vẫn khẳng định, điện ảnh tư nhân chỉ là thứ điện ảnh tay ngang, được thực hiện từ những đại gia có tiền nhưng thiếu khuynh hướng. "Không nên sợ hãi, công kênh những bộ phim thương mại lãi 5-7 tỷ đồng. Tôi mong muốn nhìn thấy nền điện ảnh Việt Nam phát triển vững vàng, không bị bứt ngọn như chúng ta từng chứng kiến", ông nói.

Trước sự "sắp xếp có hàng lối và có chủ đích" hai dòng phim, Giám đốc hãng phim tư nhân Phước Sang tỏ ra rất bức xúc. Ông chủ hãng nói thẳng, đây là Đại hội Hội điện ảnh, vì thế chẳng có cớ gì mà mọi người lại mang phim tư nhân ra lên án. "Như thế là rất vô duyên", Phước Sang nói. Ông chủ hãng cho rằng, nhiệm vụ cấp bách của điện ảnh VN chính là làm thế nào để kéo được khán giả tới rạp, phim tư nhân làm được điều đó, như thế là đủ, là hoàn thành nhiệm vụ. "Tôi không quan tâm tới những lời chỉ trích, tôi chỉ quan tâm tới những khán giả của tôi. Hãy nhìn lại chính mình trước khi bài xích người khác", Phước Sang nói thẳng.

Đồng quan điểm với Phước Sang, đạo diễn Phạm Hoàng Nam, cha đẻ của Khi đàn ông có bầu, người sẵn sàng dứt áo ra đi khỏi hãng Giải Phóng với mong muốn đóng góp cho nền điện ảnh VN những nhân tố mới, cũng thẳng thắn bày tỏ quan điểm trước sự phát triển của dòng phim thị trường. Phạm Hoàng Nam cho rằng, việc phát triển phim tư nhân trước thị trường điện ảnh vốn quen thói ăn sẵn, cũng giống như một đứa trẻ phải tự mình bươn chải kiếm ăn trong khi những đứa trẻ khác vẫn quen được nuông chiều. Nhưng chính sự tự lập ấy sẽ giúp cho đứa trẻ thực sự trưởng thành, tự lập và vững mạnh. "Và đừng nên mạnh miệng quá nếu cho đến ngày hôm nay vẫn đang ngửa tay xin tiền bố mẹ", đạo diễn nói. 

Đỗ Minh Tuấn, đạo diễn Vua bãi rác, cũng tỏ ra rộng lòng với dòng phim tư nhân. Theo ông thì nếu nhà nước vẫn tiếp tục coi điện ảnh là công cụ tuyên truyền, vẫn làm phim và duyệt phim theo kiểu cũ thì nên đầu tư nhiều hơn cho điện ảnh. Nếu không, cần thay đổi và đối xử công bằng hơn với phim nội địa, bất kể là dòng phim nào.

Đại hội sẽ tiếp tục làm việc vào sáng 30/7.

Lê Bảo