'Đừng để gây ra tình trạng loạn người đẹp'

Dự thảo Quy chế hoạt động tổ chức thi hoa khôi, hoa hậu của Bộ VH-TT đang trong giai đoạn tham khảo ý kiến dư luận để gấp rút ban hành. Ông Dương Xuân Nam, Tổng biên tập Báo Tiền Phong, Trưởng ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Việt Nam thời gian qua, có ý kiến chung quanh vấn đề này.

Ông Dương Xuân Nam.

- Với tư cách là người có nhiều kinh nghiệm tham gia tổ chức các cuộc thi hoa hậu trong thời gian qua, ý kiến đóng góp của ông vào dự thảo quy chế lần này là gì?

- Trước tiên phải nói ngay rằng quy chế đã bổ sung được một số điều mới rất cần thiết. Đó là hoạt động tổ chức đưa thí sinh Việt Nam tham dự các cuộc thi hoa hậu quốc tế; thí sinh tham dự các cuộc thi hoa khôi, hoa hậu, người đẹp phải đủ 18 tuổi. Nhưng theo tôi, không nên "nghiêm cấm tổ chức thi hoa khôi, hoa hậu cho các thí sinh chưa đủ 18 tuổi" như trong quy chế mà chỉ cần quy định "thí sinh tham dự thi hoa khôi - hoa hậu phải đủ 18 tuổi tính theo ngày tháng năm sinh". Nếu không ghi rõ "tính theo ngày tháng năm sinh" thì rất dễ dẫn đến tình trạng lúng túng khi tính tuổi của từng thí sinh cụ thể.

Trong dự thảo tôi thấy có một số điều cần phải làm rõ, một số điều cần phải thay đổi. Khác hẳn với quy chế ra lần đầu tiên năm 1989, dự thảo không khẳng định rằng thi hoa khôi, hoa hậu hay người đẹp phải là một hoạt động văn hóa quần chúng sâu rộng để định hướng cho thanh niên về thẩm mỹ, về cái đẹp tâm hồn, cái đẹp hình thức, về phong cách và ứng xử... Đây mới là mục đích chính, bao trùm của việc tổ chức các cuộc thi người đẹp, hoa khôi, hoa hậu chứ không chỉ với mục đích để chọn ra các danh hiệu, đưa người đi thi quốc tế quảng bá cho hình ảnh của Việt Nam như trong điều 1, phần 2 của dự thảo lần này.

Tôi khẳng định đây là một hoạt động văn hóa xã hội sâu rộng là điều rất quan trọng bởi nó sẽ quyết định bản chất của quy chế. Theo dự thảo hiện nay, sẽ rất dễ dẫn đến tình trạng các cuộc thi người đẹp nặng về tính thương mại. Như vậy rất nguy hiểm. Và nếu chỉ vì mục đích thương mại thì báo Tiền Phong đã không khởi xướng cuộc thi hoa hậu đầu tiên ở một nước VN thống nhất vào năm 1988, bởi vì cả 9 cuộc thi chúng tôi đã tổ chức đều lỗ nặng về kinh tế nhưng lại được rất nhiều về khía cạnh đời sống văn hóa tinh thần của toàn xã hội.

Nguyễn Thị Huyền - Hoa hậu VN 2004 do báo Tiền Phong tổ chức.

- Vậy theo ông, nên điều chỉnh những thiếu sót đó như thế nào?

- Đối tượng điều chỉnh của quy chế là tất cả các đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội nếu có đủ điều kiện đều có thể xin phép tổ chức các cuộc thi người đẹp, hoa khôi, hoa hậu. Nhưng điều kiện cụ thể là gì thì quy chế lại không đưa ra được. Theo tôi phải hội tụ những điều kiện cơ bản sau: có kinh nghiệm tổ chức trên lĩnh vực này; có hệ thống tổ chức sâu rộng từ địa phương đến trung ương; đặc biệt phải có uy tín về chính trị, văn hóa - xã hội.

Nếu không có những điều kiện cụ thể thì quy chế rất dễ bị lợi dụng dẫn đến tình trạng "loạn người đẹp, hoa khôi, hoa hậu" như năm 1989. Sở dĩ báo Tiền Phong đã tổ chức tốt được 9 cuộc thi hoa hậu tầm quốc gia bởi báo là cơ quan ngôn luận của TƯ Đoàn TNCS HCM, đại diện cho toàn thể thanh niên Việt Nam. Thực chất các cuộc thi hoa hậu là giao cho TƯ Đoàn, rồi TƯ Đoàn mới giao cho báo Tiền Phong. Nếu không có hệ thống tổ chức sâu rộng của TƯ Đoàn thì báo cũng không thể tổ chức tốt cuộc thi hoa hậu được. Tôi nghĩ là anh Phạm Quang Nghị (Bộ trưởng VH-TT) là người rất hiểu vấn đề này bởi chính anh đã tham gia cuộc họp liên ngành năm 1989 để bàn thảo ra quy chế đầu tiên về hoạt động tổ chức các cuộc thi hoa hậu, người đẹp, sau khi có tình trạng "loạn hoa hậu" năm 1989.

- Với những nội dung trong quy chế cũ đã được lược bỏ khi hoàn thiện quy chế mới, ông thấy có điều gì đáng bàn?

- Dự thảo bỏ hết những yêu cầu bắt buộc nội dung cuộc thi người đẹp, hoa khôi, hoa hậu của quy chế cũ. Vậy thì làm sao có thể định hướng thẩm mỹ cho thanh niên được khi dựa vào quy chế này, người ta có thể bỏ đi phần trang phục áo dài truyền thống, khi thay vì mặc áo tắm liền mảnh thì thí sinh chỉ cần mặc thứ bé bằng bàn tay, rồi trang phục tự chọn sẽ rất dễ là những bộ quần áo xa lạ, cầu kỳ, kệch cỡm với thuần phong, mỹ tục của dân tộc. Tại sao ca sĩ lên sân khấu thì quy định rất cụ thể là váy ngắn đến đâu, áo hở thế nào... còn thi hoa hậu thì lại không cần?

Rồi việc cấm thí sinh chưa tốt nghiệp PTTH đi thi là điều không nên. Nếu thế thì các nữ thanh niên trong lực lượng vũ trang như bộ đội, công an, rồi các nữ thanh niên, cán bộ Đoàn vùng sâu, các nữ công nhân làm sao có cơ hội tham gia cuộc thi. Nếu thế đâu còn là một hoạt động văn hóa tinh thần sâu rộng toàn xã hội nữa. Theo tôi, chỉ cần quy định đủ 18 tuổi là được.

- Còn chuyện Bộ VH-TT đã rất "thông thoáng trong việc "đem chuông đi đánh xứ người" trong quy chế, ông nghĩ sao?

- Thông thoáng là đúng nhưng mang chuông đi đánh thì cũng phải là chuông vàng, chuông bạc chứ chuông rè mang đi thì chỉ mất thời gian, công sức, tiền bạc và đặc biệt là uy tín. Từng là thành viên ban giám khảo cuộc thi hoa hậu quốc tế, tôi thấy các nước khác họ quy định rất cụ thể về điều kiện đưa người đi thi, vì đó là đại diện bộ mặt quốc gia mà. Trong dự thảo quy chế lại không quy định điều này. Theo tôi, nếu ai có giấy mời của ban tổ chức các cuộc thi sắc đẹp quốc tế thì nên tạo mọi điều kiện để họ đi thi, nhưng họ chỉ đến cuộc thi với tư cách cá nhân. Còn nếu là đại diện cho Việt Nam thì phải là những người đã đoạt vương miện trong các cuộc thi tương xứng ở tầm quốc gia. Nếu chưa chuẩn bị chu đáo mọi điều kiện thì đừng đưa người đi thi nữa.

- Có ý kiến cho rằng, với dự thảo này, báo Tiền Phong có nguy cơ không còn độc quyền “thương hiệu Hoa hậu Việt Nam”. Ông nói gì về chuyện này?

- Nói độc quyền là không đúng. báo Tiền Phong đã bao giờ độc quyền đâu. Bộ VH-TT cũng chưa bao giờ có quy định giao riêng cho ai độc quyền cả. Uy tín mà các cuộc thi hoa hậu toàn quốc và Hoa hậu VN do báo Tiền Phong tổ chức có được là bởi báo đã hội đủ những điều kiện về năng lực, kinh nghiệm, uy tín để tổ chức cuộc thi thành công như đã nói ở trên. Trên thực tế, năm 1995 đã có một vài cơ quan kết hợp với nhau để tổ chức cuộc thi được gọi là Hoa hậu Việt Nam nhưng không thành công, rồi cuối cùng lại trao vương miện cho Hoa hậu toàn quốc 1994 do báo Tiền Phong tổ chức là Nguyễn Thiên Nga.

(Theo Thanh Niên)