Người mẫu lo không được công bằng so với ca sĩ

Các người mẫu trên sàn catwalk.

Sau ca sĩ, đến lượt các người mẫu sẽ phải thực hiện nghĩa vụ đóng thuế thu nhập cá nhân theo quy định. Không từ chối nghĩa vụ, nhưng hầu như họ đều tỏ ra bức xúc khi biết rằng mình không được trừ 25% chi phí nghề nghiệp. Theo họ, nghề diễn trên sàn catwalk còn đòi hỏi mức đầu tư lớn hơn ca sĩ.

Theo quy định, các nghệ sĩ (bao gồm ca sĩ, người mẫu, diễn viên điện ảnh, nghệ sĩ tuồng chèo cải lương...) đều phải nộp thuế thu nhập cao, chỉ riêng ca sĩ được trừ 25% chi phí nghề nghiệp trước khi nộp 10% tổng thu nhập. Quy định này đã tạo ra sự thắc mắc cho giới người mẫu. Hứa Vĩ Văn cho rằng, nếu được trừ chi phí, thì người mẫu chính là những người được trừ nhiều nhất. Nam người mẫu này cho biết, thế giới model có những cạnh tranh khốc liệt. Bất kỳ ai muốn lọt vào hàng vedette đều phải có sự đầu tư lớn. Bà Thúy Hạnh - Giám đốc điều hành công ty người mẫu Elite - cũng cho rằng, để thực hiện được một mẫu thiết kế, một model cần đến rất nhiều phụ trợ làm đẹp khác. Vì thế, để công bằng hơn cho giới "chân dài", cần cân nhắc việc trừ chi phí tái đầu tư.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Thái Sơn - Trưởng phòng thuế thu nhập cá nhân, Cục Thuế TP HCM - nói, quy định này đã thông qua Quốc hội, và Cục Thuế chỉ là nơi thừa hành. Vì thế, dù biết các người mẫu thắc mắc, nhưng Cục Thuế cũng không có cách giải quyết.

Theo thông báo của Cục, những nghệ sĩ thuộc diện đóng thuế thu nhập, nếu không quyết toán và nộp đủ số thuế trước ngày 31/3 sẽ bị xử phạt gấp 3 lần số thuế phải nộp. Nhưng đến giờ, phần lớn người mẫu chưa nhận được giấy mời hay thông báo cụ thể nào. Siêu mẫu VN 2004 Hải Anh thậm chí còn gửi lời cảm ơn các nhà báo và phương tiện truyền thông đã cung cấp thông tin về vấn đề nộp thuế. Anh cho hay không hề biết phải kê khai thu nhập của cả việc biểu diễn thời trang lẫn các hợp đồng đóng phim. "Nếu chỉ phải nộp thuế khi hành nghề người mẫu thì tôi chẳng lo, bởi thu nhập nghề này không ổn định, lúc có lúc không, cộng cả năm vào chắc chẳng được 60 triệu đồng. Thế nhưng, nếu tính cả cát-xê đóng phim thì lại khác. Có một điều chắc chắn là nếu thu nhập đến mức phải chịu thuế, tôi sẵn sàng giơ cả hai tay, chấp hành quy định của Nhà nước", Hải Anh nói.

Theo lời ông Sơn, hiện tại Cục Thuế khuyến khích tinh thần tự giác của các người mẫu chứ chưa đưa ra những biện pháp hay chế tài mạnh. Ông Sơn cũng cho rằng, phần lớn người mẫu không biết vì họ không để ý, chứ việc nộp thuế thu nhập cao, Cục Thuế đã rục rịch làm cả năm rồi. "Hạn 31/3 sẽ là hạn cuối cùng, không lùi lại nữa, vì chúng tôi đã lùi hạn tới 2 lần kể từ ngày triển khai truy thu thuế", ông Sơn khẳng định.

Với những người mẫu đã rời bỏ làng thời trang, chuyển sang lĩnh vực nghệ thuật khác như Hồ Ngọc Hà, Ngô Thanh Vân..., Cục Thuế sẽ có cách truy thu khác. Với Ngô Thanh Vân, cô khai thu nhập năm 2004 là 94 triệu đồng, như vậy số tiền thuế phải nộp là 2,1 triệu đồng. Tuy nhiên, trong tổng thu nhập 94 triệu đồng ấy, Cục Thuế sẽ xem xét và phân định rõ những hợp đồng nào Ngô Thanh Vân biểu diễn theo cương vị người mẫu, hợp đồng nào biểu diễn như ca sĩ. Lúc đó mới định mức thuế thu nhập cho trường hợp này. Cách tính đó được áp dụng cho tất cả các người mẫu chuyển nghề.

Người mẫu - ca sĩ Hồ Ngọc Hà.

Trong trường hợp Hồ Ngọc Hà, cô không chỉ là ca sĩ, mà còn có thời gian hoạt động người mẫu, tham gia một số bộ phim và có hợp đồng quảng cáo. Hồ Ngọc Hà đã tới Cục Thuế kê khai chi tiết các mục theo biểu mẫu. Cô cho biết, chỉ trong chiều nay hoặc ngày mai là xong việc này và sẽ nộp thuế đúng hạn định.

Luật là như vậy, nhưng không dễ quản lý tất cả người mẫu hoạt động tại VN. Số người mẫu hoạt động có công ty đỡ đầu không nhiều, phần lớn người mẫu hàng vedette làm việc tự do, không ai quản lý. "Đây là vấn đề khiến chúng tôi đau đầu, chưa tìm ra được giải pháp nào khả thi", ông Sơn than thở. Điều này cũng gây ra sự so bì ngay trong giới model. Người mẫu Hồng Diễm (Công ty Elite) bức xúc: "Chúng tôi sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ, nhưng nếu đã làm thì mong ngành thuế phải làm triệt để. Đã là chuyện thực hiện nghĩa vụ công dân thì mọi người cần thực hiện như nhau".

Về thu nhập thực tế của người mẫu, bà Thúy Hạnh cho biết, số người mẫu có thu nhập đến 60 triệu đồng/năm là chuyện rất hiếm. Mỗi show diễn cát-xê là 200-300 nghìn, một tháng vài show, lấy đâu ra thu nhập cao mà nộp thuế. Theo bà Hạnh, không khí thời trang tại Hà Nội không sôi động như TP HCM, thu nhập của người mẫu Hà Nội cũng bấp bênh, tháng được tháng mất. Từ Tết tới giờ, thu nhập của đội ngũ người mẫu Elite sau khi đã khấu trừ 10% cát-xê, chỉ trên dưới 2 triệu đồng/tháng. Người mẫu tại TP HCM nhiều show hơn, cát-xê cũng khá hơn, nhưng hầu hết hoạt động tự do, chẳng bị trừ phần trăm, chẳng ai bắt nộp thuế. "Liệu như vậy có sự công bằng đối với những người mẫu làm việc thực sự nghiêm túc?", bà Hạnh bức xúc.

Trong khi người mẫu chưa được coi là một nghề chính thức tại VN, chưa có tên trong danh mục ngành nghề, thì việc phải đóng thuế đã trở thành một đề tài nóng trong giới model. Tuy nhiên, ông Sơn nhấn mạnh: "Không chỉ những người có nghề nghiệp ổn định mới phải đóng thuế. Bất kỳ ai có thu nhập trên 5 triệu/tháng cũng phải làm nghĩa vụ này, dù đó là anh thợ đốt lò".

Lê Bảo - Thùy Vinh