Phim Việt sang Mỹ và những cơ hội tỏa sáng

Lần đầu tiên, một tác phẩm điện ảnh Việt Nam, "Mê Thảo - thời vang bóng", được hãng phim lớn của Mỹ mua bản quyền. Sự kiện này tạo ra tiếng vang lớn trong giới hoạt động nghệ thuật thứ bảy, không phải vì số tiền mua phim trị giá 52.000 USD.

Theo đạo diễn Việt Linh, B.B Enterprise - một hãng phim danh tiếng của Mỹ - đã đồng ý đặt bút ký hợp đồng mua bản quyền Mê Thảo mà không cần thương lượng quá lâu về giá cả. Cũng theo lời bà, hãng B.B đã tự tìm đến với Mê Thảo, chứ Mê Thảo chưa từng được chào hàng trên thị trường điện ảnh Mỹ. Giá cả trọn gói Enterprise đưa ra là 52.000 USD với quyền phát hành phim ở hai nơi Mỹ và Canada. Và cho dù số tiền mua bản quyền tính ra tiền Việt còn chưa bằng 1/3 tổng số vốn đầu tư ban đầu (3 tỷ đồng), thì Mê Thảo và chủ nhân của nó cũng đã trở thành người tiên phong trong công cuộc "đem chuông đi đánh xứ người".

Đột quỵ vì bản hợp đồng, nhưng đạo diễn Việt Linh vẫn không nguôi nỗi khắc khoải chờ đón ngày đứa con tinh thần của mình được chính thức công chiếu tại Mỹ vào khoảng tháng 3 tới. Với những điều khoản mà B.B đưa ra, Mê Thảo sẽ phải làm phụ đề tiếng Anh, và trình duyệt nhiều lần trước khi Mỹ trao trả hết số tiền mua bản quyền. Để thực hiện yêu cầu này, đạo diễn Phạm Hoàng Nam đã thân chinh sang Thái Lan chỉnh màu và làm phụ đề mà không nhận thù lao. 

Cảnh trong phim Mê Thảo - thời vang bóng.

Nhiều lần với những lý do khách quan, Mê Thảo chết yểu tại VN đã khiến đạo diễn Việt Linh phải tuyên bố "gác kiếm". Việc bán được Mê Thảo cho Mỹ là cố gắng không mệt mỏi của đạo diễn trong những nỗ lực đưa tác phẩm của mình đưa ra với thế giới. Bay đi bay về giữa Pháp và Việt Nam, nữ đạo diễn nhiều tâm huyết này bất kể công sức, tự mình gửi phim đến nhiều liên hoan quốc tế. Trước khi lọt vào tầm ngắm của thị trường Mỹ đầy tính cạnh tranh, Mê Thảo cũng đã có cơ hội được thể hiện mình tại Pháp gần 3 tháng, và nhận lại sự ủng hộ, niềm yêu mến của công chúng Pháp.

Khi đã được hội đồng nghệ thuật duyệt, một tác phẩm điện ảnh cũng có quyền đem ra buôn bán như một món hàng. Trừ kinh phí làm phụ đề tại Thái Lan, nếu việc buôn bán hoàn tất, Mê Thảo còn lại khoảng 40.000 USD trang trải cho các hoạt động khác. "Với một bộ phim theo dòng "kén khán giả" như Mê Thảo thì việc thu hồi được đồng vốn ban đầu bỏ ra đã là mừng", đạo diễn Phạm Hoàng Nam nhận xét.

"Một dấu hiệu tốt cho nền điện ảnh VN" là ý kiến của hầu hết nhà chuyên môn hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh. Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát - Cục phó Cục điện ảnh VN - tỏ ý rất ủng hộ cho sự kiện Mê Thảo nói riêng, và sẵn sàng tạo điều kiện cho những tác phẩm đạt chất lượng được vươn mình ra với năm châu. Tuy nhiên, bán phim cho nước ngoài lại chỉ là niềm vui rất nhỏ trong những nỗi lo toan về nền điện ảnh VN hiện tại. Theo đạo diễn Phạm Hoàng Nam, nếu nhìn vào sự kiện Mỹ mua Mê Thảo để nhanh chóng đánh giá cho sự "bắt đầu tỏa sáng" của dòng phim Việt là rất chủ quan. "Một cá nhân bán được phim cho thị trường Mỹ không có nghĩa là điện ảnh VN đã "cất cánh". Chúng ta cần tập đi thật nhiều trước khi tập bay", anh nói. Trong tương lai, hàng loạt tác phẩm điện ảnh VN có giá trị sẽ được giới thiệu với thị trường nước ngoài, mà Mùa len trâu (đạo diễn Nguyễn Võ Nghiêm Minh, hãng phim Giải Phóng) đang sẵn sàng cho bước đi đầu tiên đó.

Lê Bảo - Phong Nga