Dương Thụ: 'Đêm giao thừa là lúc tôi viết nhạc'

Nhạc sĩ Dương Thụ.

"Tôi không biết chất nhạc xuân là thế nào? Tôi sáng tác vì nhu cầu viết tự nhiên. Mùa xuân có thể buồn, cũng có thể rạo rực những mong chờ trừu tượng, có thể lâng lâng niềm vui", nhạc sĩ Dương Thụ tâm sự.

- Rất nhiều nhạc sĩ viết về xuân. Từ trước đến nay với tư cách nhạc sĩ, nghe nhạc xuân anh thú vị với ca khúc nào nhất?

- Khúc ca trù ngày xuân của nhạc sĩ Nguyễn Cường, một bài hát xuân say đắm và rất Việt Nam, ở đó chất liệu ca trù không còn ý vị cổ xưa nữa. Nó được giải thoát, tươi mới và đương đại.

- Gắn với mùa xuân, hướng đến sự tươi trẻ, đến thì tương lai chứ không bi lụy, tiếc nuối có phải là đặc điểm âm nhạc của anh?

- Tôi rất mong nó được như thế.

- Những khi sáng tác ca khúc xuân, cảm xúc mà anh bắt gặp thường ở khoảnh khắc nào?

- Đêm giao thừa, lúc chúng ta ngồi nhìn vào bóng tối để lắng nghe mùa xuân đang đến ngoài kia. Đó là lúc tôi sống, tĩnh lặng trong trạng thái tập trung để viết.

- Trong một năm, khoảng thời gian nào tạo cho anh cảm hứng sáng tác nhiều nhất?

- Khoảng thời gian có trạng thái để viết, thường là trước hoặc sau một cuộc khủng hoảng. Đang khủng hoảng thì không thể viết. Đấy là chuyện trước kia, tôi sáng tác là vì muốn viết chứ chẳng có mục đích gì. Còn bây giờ thì công việc nhiều, nhu cầu viết được thỏa mãn. Có nghĩa là nếu chịu khó thì có thể viết liên tục quanh năm, nên trạng thái để viết không còn phụ thuộc vào chuyện khủng hoảng nội tâm nữa mà phụ thuộc vào thời gian bắt đầu công việc. Có thể là tháng giêng, có thể là tháng 12. Có công việc, ngồi trước đàn, trước giấy kẻ nhạc, thật tập trung, cảm hứng sẽ đến, nếu chưa đến thì đi ngủ, hoặc xoay sang nghe nhạc, thế nào cảm hứng cũng sẽ đến.

- Anh là một nhạc sĩ biên tập album rất "mát tay", là người đưa rất nhiều tên tuổi lên đến hàng "top" nhưng anh lại không dễ nhận lời mỗi khi ca sĩ nhờ đến...?

- Phải biết mình là ai, và công việc ấy có phù hợp với mình không. Tôi chỉ là Dương Thụ, chứ không phải là một công ty mang tên Dương Thụ. Nên làm sao có thể đáp ứng đơn "đặt hàng" của nhiều ca sĩ khác nhau.

- Anh cũng là một trong số rất ít các nhạc sĩ được các nhà làm quảng cáo nhờ viết nhạc, anh bảo rằng mình đang làm thuê... và đó cũng là phải viết?

- Được trả tiền để làm công việc không phải cho mình dĩ nhiên là làm thuê rồi. Tôi là một người làm nghề, có nghĩa ngoài việc làm nghệ thuật, còn phải dùng nghề để kiếm sống. Viết nhạc quảng cáo là để kiếm sống nhưng dù vậy thì cũng phải làm cho tử tế. 

- Anh nghĩ sao khi ngày càng có quá nhiều người được gọi là nhạc sĩ, dù họ sáng tác nhiều nhưng lại chưa có một tác phẩm nào gây chú ý thật sự?

- Nhạc sĩ là cả một danh hiệu. Ngày trước, danh hiệu này dành cho những nhạc sĩ sáng tác chuyên nghiệp được đào tạo cơ bản về âm nhạc, có trình độ đại học hoặc tương đương, có tác phẩm được dư luận và hội nghề công nhận. Bây giờ danh hiệu này đã được "quần chúng hóa" nên hiện tượng đi đâu cũng gặp nhạc sĩ là chuyện thường tình. Danh hiệu nhiều khi chẳng nói được điều gì cả.

- Nhìn lại năm qua, anh nhận xét thế nào về hoạt động âm nhạc?

- Tôi nghĩ rằng có nhiều dấu hiệu tốt đẹp cả trong khu vực sáng tác và biểu diễn. Sáng tác có thêm những người mới, có tính cách tác giả và có cá tính như Lê Minh Sơn. Về biểu diễn, xuất hiện lớp ca sĩ trẻ có trình độ nghề cao và có khát vọng làm nghệ thuật hơn là khát vọng nổi danh và kiếm được tiền như: Tùng Dương, Khánh Linh, Ngọc Khuê... Trong công chúng trẻ đã hình thành loại người nghe có nhu cầu thưởng thức âm nhạc, thật sự thích phần phối khí văn minh, thích nhạc có đẳng cấp, thích ca từ có văn và nội dung sâu sắc chứ không phải chỉ là để giải trí.

Các phong cách âm nhạc cũng rõ rệt hơn và có những nhạc sĩ tìm tòi cho mình những con đường phát triển riêng, tuy mức độ thành công có khác nhau: Quốc Trung với chương trình Đường xa vạn dặm theo phong cách word music, Ngọc Đại và Đỗ Bảo với Nhật thực... Các ngôi sao hàng đầu thì đang nỗ lực làm mới mình: Hồng Nhung với album Khu vườn yên tĩnh, Thanh Lam với Nắng lên, Mỹ Linh đang thực hiện album Chat với Mozart... Tất cả đều theo phong cách âm nhạc khác trước.

(Theo Thanh Niên)