Giải Nobel và những phiền toái

Nhà văn Pháp Jean Paul Sartre - người đã từ chối nhận giải Nobel văn học năm 1964.

Giải Nobel văn học không chỉ giúp các nhà văn trở nên nổi tiếng mà còn đưa tác phẩm của họ vào danh mục sách ăn khách đến bất ngờ, nhưng giải thưởng cũng có cái giá của nó. Sự chú ý của báo giới mang lại không ít phiền toái cho người đoạt giải.

Nhất là với những nhà văn đã quen với môi trường sáng tác tĩnh lặng thì giải thưởng cũng đồng nghĩa với việc họ phải chia sẻ quỹ thời gian eo hẹp cho báo giới. Một nhà văn nào đó có thể còn ít được chú ý hay đã nổi danh khi nhận được một cú điện thoại từ Viện hàn lâm Thuỵ Điển - nơi xét chọn trao giải thì kể từ đó, điện thoại của nhà văn sẽ không ngừng reo.

Nhà văn Trung Quốc Cao Hành Kiện, tác giả đoạt giải Nobel 2000, từng phàn nàn rằng các cuộc trả lời phỏng vấn khiến ông chẳng còn thời gian để viết lách, còn nhà văn gốc Ba Lan Issaac Bashevis Singer đã phải rời nhà và giấu biệt số điện thoại từ ngay sau khi đoạt giải Nobel văn học hồi năm 1978. Nhưng dù sao họ cũng được bồi thường xứng đáng. Khoản tiền thưởng 1,3 triệu USD và tác phẩm của họ được săn đón bằng nhiều thứ tiếng cũng đồng nghĩa với việc thu nhập của họ tăng lên đáng kể. Nhà văn Cao Hành Kiện thừa nhận: "Tôi bỗng nhiên có một lượng độc giả khổng lồ, tới mức không thể tưởng tượng nổi". Một số tỏ ra nhút nhát khi được chú ý như nhà văn Nam Phi Coetzee, người đoạt giải Nobel năm ngoái, một số người khác thì không bỏ lỡ dịp được nổi tiếng. Nhà thơ người Ireland Seamus Heaney nói rằng: "Giải Nobel văn học mang lại cho tôi sự thoải mái mà tôi thèm muốn từ lâu".

Trong lịch sử đã có hai nhà văn từ chối không nhận giải Nobel là Boris Pasternak, nhà văn người Nga, tác giả của tiểu thuyết nổi tiếng Bác sĩ Zhivago, năm 1958 và 6 năm sau đó là nhà văn người Pháp Jean Paul Sartre. Ông không nhận giải vì cho rằng mình được trao giải bởi tính chính trị nhiều hơn lý do văn học.

Tuy nhiên, nhà văn Ba Lan Singer nói một cách nghiêm túc: "Chẳng giải thưởng nào có thể thay đổi được tính chất con người. Sau khi đoạt giải, tôi vẫn là một trong hàng triệu con người vẫn phải ăn, suy tư, lo lắng, ngủ, cầu nguyện và chết".

(Theo Thể Thao Văn Hoá)