Hoàng thành Thăng Long xứng đáng là di sản thế giới

Gạch ngói cổ phát lộ trong quá trình khai quật. Ảnh: Anh Tuấn

Hoàng thành là di sản văn hoá có giá trị lớn, cần được bảo tồn tổng thể và nâng cấp để xếp hạng di sản thế giới. Đó là nhận xét của nhiều chuyên gia thế giới tại Hội thảo chuyên gia tư vấn quốc tế về di tích khảo cổ học Ba Đình hôm qua.

Theo ông Ueno Kunikazu, chuyên gia lịch sử kiến trúc châu Á, di tích hoàng thành có giá trị tương đồng và thậm chí hay hơn các di tích cố đô Fono Romano ở Roma, Trường An ở Trung Quốc hay Heijo - Kyo ở Nara, Nhật Bản. Các di tích này sau khi tu tạo đều trở thành công viên lịch sử để người dân đến tham quan, kết hợp học tập lịch sử. Việt Nam cũng nên học tập cách làm như vậy.  

Các chuyên gia quốc tế đều xác định, hoàng thành Thăng Long đạt tiêu chí là di sản thế giới như là di tích độc nhất vô nhị, mang tính biểu tượng cho cộng đồng người dân Hà Nội, có giá trị lịch sử đứng vững trước thời gian, không gian...

Vấn đề được các chuyên gia góp ý nhiều nhất là bảo tồn khu di tích Ba Đình theo phương pháp nào, bảo tồn đến đâu, hệ thống quản lý di tích như thế nào. Theo ông Yun Hyeung Won, chuyên gia Hàn Quốc, khu Ba Đình cần được bảo tồn từng phần và dần mở rộng ra rộng hơn. Chuyên gia nước ngoài có thể hỗ trợ Việt Nam xác định được niên đại của tầng văn hoá.  

Theo ông Yun, Việt Nam khác Hàn Quốc, Nhật Bản về tiềm lực tài chính, công nghệ nhưng cách tốt nhất là người dân và Chính phủ phải thấy được tầm quan trọng của di tích này để tiến hành tu bổ và bảo vệ hiệu quả bởi hiện vẫn có nhiều công trình xây dựng tại hoàng thành này mà chưa được ngăn chặn.

Một số ý kiến khác cho rằng, cấu trúc và địa tầng của di tích này khá phức tạp nên lựa chọn bảo tồn từng khu vực trong từng thời kỳ, trưng bày các di tích thuộc các thời kỳ khác nhau trong một quần thể di tích. Hoặc không nên khai quật mà giữ nguyên hiện trạng, những diện tích đã phát lộ nên lấp cát để bảo quản hiện vật cổ.

Theo tiến sĩ Havird, nếu cho rằng Việt Nam không đủ nguồn lực kinh tế nên chỉ bảo tồn một phần thì là sai lầm. Bởi việc bảo tồn không phụ thuộc điều kiện hiện nay mà là quá trình lâu dài. Có thể hiện nay Việt Nam chỉ tu bổ được một phần nhỏ, 10-20 năm sẽ có đủ nguồn nhân lực tốt hơn thì tiếp tục bảo tồn.  

Một số chuyên gia tỏ ra lo ngại khu vực khai quật ở 18 Hoàng Diệu, Hà Nội, bị xuống cấp dù được bảo vệ bằng mái che. Bởi nước chảy từ mái xuống, nền đất thấp nên dễ hư hỏng di vật. Vả lại phương án mái che chỉ nên sử dụng trong mùa mưa còn các mùa khác không nên dùng bởi làm thay đổi sự cân bằng của thiên nhiên. "Vì nằm trong khu vực nguy hiểm nên nếu không có biện pháp bảo vệ hữu hiệu thì hiện vật cổ đã khai quật sẽ biến mất", một chuyên gia người Hà Lan nhận xét.

Đoàn Loan