Con đường âm nhạc - lối đi có trải hoa hồng?

Ca sĩ Đan Trường.

Mỗi tháng thu nhập lên tới 200 triệu đồng, con số ấy khiến nhiều người sẵn sàng vứt bỏ tất cả để chạy theo. Vài đường lăng-xê cơ bản, họ liền sở hữu danh tiếng, tiền tài, ra đường có vệ sĩ đi kèm... Nhưng, đằng sau ánh hào quang ấy, lại là nỗi thống khổ không biết kêu ai! 

Cuộc chiến lăng xê không mệt mỏi

Chỉ còn đếm trên đầu ngón tay số ca sĩ có chút tên tuổi trong làng ca nhạc không cần đến ông bầu. Đến cả T.M. - ca sĩ vốn tuyên bố rất hùng hồn "không cần đến người quản lý, chậm mà chắc", giờ đây cũng không nén nổi sốt ruột trước sự xuất hiện ồ ạt của rừng ca sĩ trẻ. Và để đốt cháy giai đoạn "chậm mà chắc", chị đã đích thân nhờ đến một manager chuyên cố vấn các vấn đề đối nội đối ngoại cho công cuộc bứt phá của mình vào năm 2005. Giải thích cho sự thay đổi mạnh mẽ về tư tưởng này, chị cho rằng: "với nền công nghiệp âm nhạc rộn ràng như hiện nay, tôi không thể tiếp tục có thái độ như trước, bởi như thế nghĩa là tôi tự chôn mình". Và chính vì không muốn tự mình đào hố, T.M. quyết định biến bản thân thành một người khác, từ ngoại hình cho đến phong cách trình diễn.

Sự đột phá nào cũng có nguyên do của nó. Muốn nhanh chóng được là người của công chúng, không thể không nhờ đến công nghệ lăng-xê, mà phải hẳn là một chiến dịch, có tính toán, đầu tư thích đáng. Với từng bước đi hoàn hảo, ông bầu sẽ mang đến cho khán giả, thậm chí với chính ca sĩ nhiều bất ngờ không tưởng. Hôm nay, mới chỉ là những khuôn hình đẹp trên báo chí, ảnh bìa. Ngày mai, ca sĩ đó đã trở thành sao. Và khi các ông bầu đã bắn sao lên trời như lời nhạc sĩ Q.B nói, thì chắc chắn, sẽ có ngôi sao gặp được cơ hội tỏa sáng, dù rằng sau đó chấp nhận vụt tắt nhanh chóng.

Không có ông bầu, điều đó cũng đồng nghĩa với việc suốt đời "xin làm người đến sau". Không phải không có sự cố gắng từ phía ca sĩ, mà đó là vì thời cuộc. Các ban nhạc, ca sĩ trẻ đua nhau mọc như nấm sau mưa, trong khi khả năng thật sự lại có hạn. Nếu không có bầu show, hàng trăm công việc từ nhỏ đến lớn đều một tay ca sĩ lo liệu. Điều đó cũng đồng nghĩa với chuyện, còn lâu hình ảnh của ca sĩ mới được tiếp thị rộng rãi. Và nếu thực sự có khả năng, thực sự năng động, thực sự hết mình, chắc họ cũng phải mất đến 10 năm mới thành tên trong làng nhạc. Chẳng thế mà nhiều ca sĩ thiếu "bầu" phải đau đớn thốt lên rằng: nền nhạc trẻ Việt Nam bây giờ bất công, xô bồ, lộn xộn quá... Và phương thức cuối cùng khi không thể tìm được một manager đích thực, họ dùng đến chiêu: "Tôi hài lòng với những gì mình có", hay: "Tôi thích chậm mà chắc, không muốn chói sáng rồi vụt tắt".

Nhưng rồi cũng chính vì ông bầu, mà không chỉ một lần, khán giả phải chứng kiến cảnh bầu show, ca sĩ nói xấu, sỉ nhục lẫn nhau chỉ vì không sòng phẳng tiền nong. Hợp đồng ký kết bỗng nhiên lên tới tiền tỷ chỉ vì ca sĩ phá hợp đồng, không chịu nổi sự tham lam từ phía ông bầu, làm hoa mắt cả người trong cuộc. Đang yêu thương quý mến, vì tiền bỗng quay ngoắt, hạ nhục, lăng mạ. Người đổ tội cho việc ca sĩ hạn chế tài năng; người kia lại vu rằng ông bầu không có được tình yêu nên giở trò... Đau đớn, thất vọng, danh chưa thấy mà tình nghĩa tan tành. Ầm ĩ, thất bại, những lúc đó ca sĩ biết kêu ai? Công chúng không hiểu, chỉ có nước bỏ nghề, nếu không chắc cũng khó thành danh khi suốt đời ôm mối hận trong lòng.  

'Độc quyền' không của riêng ai

Khi công nghệ lăng-xê bắt đầu vào giai đoạn nóng bỏng nhất, nghĩa là khi hình ảnh và giọng hát của ca sĩ tương đối quen thuộc với khán giả, đó chính là thời điểm chứng tỏ phong cách mới mẻ, lạ lẫm của mình qua những bài hit chóe tai. Nhớ anh, Hát với dòng sông, Cô đơn mình em, For get me not, Liều thuốc cho trái tim... những ca khúc chỉ nghe một lần đã thực sự gây shock đối với công chúng. Chỉ cần đến thế, dù hiệu quả tích cực hay ngược lại, với họ cũng đã là thành công. 

Để chứng tỏ vị thế của mình, các ca sĩ thường trực tiếp đứng ra mua độc quyền ca khúc. Số tiền tuy không phải rẻ, trung bình 500 USD/ bài, nhưng theo lời ca sĩ T.T.: "Mất 1 lần có vẻ nhiều, nhưng sau đó mình bù lại rất nhanh". Chính vì thế, T.T. không ngần ngại bỏ ra 1.500 USD giành quyền sở hữu 3 ca khúc đang là hit của chị. Ngay cả H.N.H, ca sĩ người mẫu đang chập chọe vào nghề cũng không tiếc tiền vung tay mua gọn 24 giờ & 7 ngày, dù chưa biết mình có thành công trên con đường mới mẻ này không. Việc mua độc quyền ca khúc không chỉ thể hiện quyền sở hữu, nó còn chứng tỏ đẳng cấp, chỗ đứng của ca sĩ. Và vì thế, ca sĩ nào cũng cố mua cho mình ít nhất một ca khúc độc quyền, bất khả xâm phạm.

Ấy thế mà, không ít chuyện cười ra nước mắt xung quanh vấn đề độc quyền. Mất 500 USD, T.T. bất bình khi thấy ca khúc của mình tự do xuất hiện trên một VCD bày bán rộng rãi ngoài thị trường. Hay Đ.T., nam ca sĩ làm điêu đứng bao trái tim fan nữ bối rối khi phát hiện ra ca khúc mình sở hữu lâu nay bỗng nhiên có mặt trong CD của ca sĩ trẻ ít tên tuổi. Người đẹp H.N.H. chưa đến ngày phát hành album, bỗng bàng hoàng khi biết ca khúc chủ đề của mình đã bị người khác tung ra thị trường trước đó không lâu. Đối chất, cần một lời xin lỗi, hủy album, làm rõ trắng đen... Mọi chuyện cứ rối tung lên, bất phân thắng bại. Khi tìm ra được cách giải quyết, sự thiệt thòi ít nhiều cũng xảy ra cho mỗi bên, lòng kính trọng cũng theo đó mà giảm sút. 2 triệu đồng là số tiền ca sĩ vi phạm phải nộp phạt, nhưng đó đâu phải là số tiền Đ.T. cần, trong khi anh bị tiếng là chèn ép.

Không có khoảng trời riêng

Ăn cũng phải lựa nhà hàng vắng khách. Ngủ khách sạn cũng luôn cảnh giác vì sợ có fan đóng giả tiếp tân vào phòng làm phiền. Đó là những gì mà nam ca sĩ Đ.T. phải chịu đựng từ khi tên anh luôn hiển hiện trên môi người hâm mộ. Không dám yêu vì sợ mất fan. Không trả lời điện thoại vì sợ người khác hỏi han mất việc. Công việc bận đến nỗi gây stress... Vô số chuyện mệt mỏi khi thành người nổi tiếng. Không phải ngẫu nhiên mà ca sĩ trẻ Mỹ Tâm phải ước ao: "Tôi mong ước mình được trở lại ngày xưa, không ai biết đến, được làm những gì mình muốn mà chẳng ai phàn nàn".

Scandal - Chạy đâu cho khỏi nắng

Đang êm ái bước chân trên con đường trải thảm đỏ, Ư.H.P. đột nhiên bị đánh tơi tả khi liên tục dính vào các vụ ẩu đả, chảnh chọe, gây khó khăn với khán giả. Từ một "ông vua con", Ư.H.P. rớt xuống vực sâu với bản quyết định cấm biểu diễn 3 tháng trên toàn quốc. 3 tháng tưởng ngắn ngủi, nhưng thực sự là cực hình đối với sự nghiệp đang nở hoa của ca sĩ. Sau thời gian hình phạt, Ư.H.P đã trở lại khá ấn tượng với album Hứa thật nhiều, thất hứa cũng thật nhiều bên cạnh ông bầu Quang Huy. Tuy nhiên, hình ảnh của anh đã không còn gây cơn sốt cho giới trẻ như trước. "Tôi suy sụp, gục ngã, có những lúc không thiết gì đến cái nghề quá nhiều áp lực này nữa". Tuy nhiên, mấy ai đủ dũng cảm rời bỏ hào quang?

Sau những tháng năm cực khổ, với lối đi riêng dù không quá xuất sắc, Q.D. cũng tìm được cho mình vị trí nhiều người ngưỡng mộ. Hình ảnh của anh càng được củng cố và quảng bá sau vai diễn nam chính trong Lọ Lem hè phố, bộ phim gây nhiều tranh cãi. Nhưng chỉ một hành động thiếu cẩn trọng, Q.D. tự biến mình thành gương mặt của sự ích kỷ, bon chen. Không chịu nổi áp lực, anh đã tìm đến báo chí để giải tỏa bức xúc, hy vọng tìm thấy niềm cảm thông. "Tôi rất hoang mang, lúc diễn trên sân khấu tôi không còn tự tin như trước nữa. Những lúc như thế tôi tự hỏi liệu khán giả có nghĩ về mình sai lệch không? Cũng như sau những dư luận kia tôi còn phải nhận biết bao những tin nhắn nặc danh kết tội bội bạc, đoản hậu, gợi lại những nỗi đau riêng tư… khiến tôi cảm thấy đơn độc và khủng hoảng tinh thần thực sự".

Thế giới showbiz là thế. Quy luật muôn đời không chừa ai, dù cho họ muốn hay không. Khi đã xác định bản thân thuộc về công chúng, mỗi người có lẽ nên tìm cho mình lối hành xử đúng mực, giữ hình ảnh không bị lu mờ. Đó phải chăng là cách tốt nhất khi bước chân vào con đường không mấy êm ái này?

Trọng Nguyên