Đoàn Thị Lam Luyến: 'Tôi sẽ lên đàn hương hình nếu được'

Nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến.

"Tập thơ Sao dẫn lối ra đời sau khi tôi đọc xong tiểu thuyết Đàn hương hình của Mạc Ngôn. Lúc đó, những u uất trong lòng tôi đã được giải thoát phần nào. Tôi khao khát những cuộc thanh lọc dữ dội, từ bỏ và đoạn tuyệt chính mình như thế”, nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến tâm sự.

- So với những tập thơ trước đây của chị, "Sao dẫn lối" được giải thưởng của Hội nhà văn Hà Nội năm 2003 có gì khác?

- Sao dẫn lối hoàn toàn là tập thơ thế sự. Tôi chỉ mượn tình yêu để nói về thời cuộc và mượn thế sự để nói về tình yêu. Các nhà thơ nữ Việt Nam hầu như chưa có ai đụng đến mảng đề tài này. Tuy nhiên, tôi phải thú nhận mình là nhà thơ lớp già, như ngôi nhà quá cũ, quá mốc, sửa kiểu gì cũng không thành cái nhà mới. Tôi gặp những bế tắc chung của những người cùng thế hệ, nên yêu cũng phải giả dại mà yêu.

- Chị đánh giá thế nào về thơ trẻ hiện nay?

- Tôi rất trọng thị những người viết trẻ. Họ có những thế mạnh, tìm tòi mà thế hệ chúng tôi không có, không làm được. Thơ, truyện của Nguyễn Bình Phương, Phan Huyền Thư, Tuyết Nga… tôi đọc rất đầy đủ và kỹ. Có nhiều người phản đối này nọ, nhưng tôi cho rằng những người viết trẻ có lý của họ. Thà cách tân mà thất bại còn hơn cứ nhàn nhạt như nhiều người ngồi trên bờ khỏa chân xuống nước, thấy lạnh quá là lại rụt chân ngay. Tuy nhiên, người viết trẻ cũng gặp những khó khăn riêng và họ cần kiên nhẫn hơn trên con đường tìm kiếm thành công.

- Kỷ niệm nào khiến chị nhớ nhất?

- Cách đây vài năm, tôi được mời đi dự đêm nhạc phổ thơ Nguyên Linh. Trước đó, tôi đã nghe những thông tin không hay về tác giả và nghĩ rằng đêm nhạc sẽ dở. Nhưng điều ngạc nhiên, đó lại là một chương trình rất được, trong số đó có đến 4 bài hay. Thơ Nguyên Linh không có gì quá đặc biệt nhưng chương trình tốt vì được chuẩn bị công phu. Nhạc sĩ, ca sĩ và tổ chức nghiêm túc. Mới đây, tôi cũng được mời đến dự đêm nhạc của một nhạc sĩ khá tên tuổi. Điều đập vào mắt đầu tiên khi bước chân vào rạp hát là tấm ảnh cực lớn của nhạc sĩ ấy. Nó khiến tôi có cảm giác mình đang đi xem hơn là đi nghe. Nhạc sĩ giới thiệu các tác phẩm rất hoành tráng, ca sĩ biểu diễn cũng đều nổi tiếng. Nhưng bài nào cũng là yêu vờ, hát vờ rất nhạt nhẽo và giả tạo. Ca sĩ bước ra sân khấu nhận được vỗ tay nhiều hơn khi hát xong. Tôi đã ngủ thiếp đi trong rạp.

- Ngoài văn chương, chị còn những mối quan tâm nào khác?

- Ngoài cây bút, tôi rất thích cầm cọ. Tôi mong ước sẽ có ngày được vẽ thỏa thích. Tôi cũng là người ưa hình thức, khi có điều kiện là mua sắm những thứ mình thích. Tôi rất thích câu thơ của nhà thơ Trần Huyền Trân “Em về điểm phấn tô son lại/ Ngạo với nhân gian một nụ cười”. Cái đẹp trong bất cứ trường hợp nào cũng xứng đáng được tôn vinh. Trước đây, tôi thường xài quần áo hàng hiệu. Nhưng bây giờ, trong vườn tôi trồng sả, trầu không để gội đầu với bồ kết. Từ ngày cậu con trai duy nhất du học, tôi chẳng còn nhiều ham hố. Tôi là người dễ thích nghi, bỏ sang trọng mà đến ở nhà tranh cũng chẳng vấn đề gì. Mấy năm trở lại đây, tôi thực hiện chế độ ăn chay một tháng hai ngày, đi bộ mỗi tối để giữ gìn sức khỏe và tìm sự thanh thản mà lâu nay tôi không có được.  

Xuân Viên thực hiện