Bến Tre: Phát hiện dấu vết người cổ thời tiền sơ sử

Hai bàn mài đá được tìm thấy tại Bến Tre.

Khi tiến hành đào thám sát di chỉ Giồng Nổi (ấp Bình Thành, xã Bình Phú, Bến Tre), các chuyên gia Viện Khảo cổ học VN đã phát hiện khối lượng hiện vật lớn gồm rìu đá, đục, bàn mài, xương - dấu vết chứng tỏ sự tồn tại của cư dân thời tiền, sơ sử. Dưới đây là ý kiến của TS Lại Văn Tới, Viện Khảo cổ học.

- Ông có thể mô tả lại quá trình đào thám sát cho đến khi phát hiện được các hiện vật rìu đá, bàn đá mài...?

- Trong chuyến khai quật di chỉ Ba Vát tháng 12/2003, chúng tôi được đoàn cán bộ Bảo tàng tỉnh Bến Tre cho biết, người dân ở vùng Bình Phú đã tìm thấy những lưỡi tầm sét trong khi canh tác trên vườn nhà. Chúng tôi đã đến nhà của bác Đoàn Văn Trứ và phát hiện trong khu vườn nhà bác có nhiều mảnh gốm, đồ đá, xương răng động vật lộ thiên.

Xác định đây là di chỉ khảo cổ học thời đại kim khí, bảo tàng tỉnh mời đoàn khảo cổ chúng tôi đào thám sát. Trong diện tích 4m2 của hố khai quật đã phát lộ ở Giồng Nổi, chúng tôi tìm thấy nhiều mảnh gốm vỡ, gốm nguyên, xương răng động vật và 4 hiện vật đồ đá gồm: một đục hình tứ giác, một rìu vai vuông và hai bàn mài. Chiếc đục đá hình chữ nhật dài 7,1 cm, rộng 2 cm, được chế tạo bằng đá cứng, mài nhẵn toàn thân, lưỡi sắc nhọn. Còn chiếc rìu bôn vai vuông được làm từ đá xanh xám có vân trắng, thân và đốc đều hình thang cân, mặt và đốc rìu bôn cho thấy lúc đầu nó rất vuông vức, tình trạng hiện tại có lẽ do quá trình sử dụng bị sứt mẻ. Kích thước còn lại dài 10,95 cm, rộng thân chỗ gãy 6,05 cm, dày thân chỗ gãy 3,05 cm. Và hai bàn mài có nhiều đường rãnh chứng tỏ dụng cụ được sử dụng nhiều.

- Với những hiện vật đã tìm thấy, ông có thể nhận xét di chỉ này thuộc vào thời đại nào?

- Đây là phát hiện đầu tiên về di chỉ khảo cổ học cuối thời đại đồng thau, đầu thời đại đồ sắt ở tỉnh Bến Tre khoảng hơn 2.000 năm trước.

- Với sự phát hiện này, theo ông, giới khảo cổ còn cần phải làm gì thêm nữa?

- Là cán bộ nghiên cứu khảo cổ học, lại có vinh dự là một trong những người đầu tiên phát hiện Giồng Nổi, tôi đã đề nghị với Bảo tàng tỉnh, Sở Văn hóa Thông tin tỉnh có kế hoạch phối hợp với Viện Khảo cổ học triển khai kế hoạch lâu dài nghiên cứu khu Giồng Nổi, Giồng Ớt, kể cả Ba Tri. Theo tôi, công việc trước mắt là: lập phương án khai quật, quy hoạch và điều tra khu Giồng Nổi, Thạnh Phú, Ba Tri. Đặc biệt, có kế hoạch bảo vệ và tuyên truyền cho nhân dân có ý thức bảo vệ di sản.

(Theo Tuổi Trẻ)