Không xây cung đại hội tại khu vực Ba Đình

Phương án kiến trúc số 17 đã được chọn. Nhưng với kết quả ban đầu của việc khai quật, cung đại hội 3.500 chỗ (phần phía sau) sẽ phải chuyển nơi khác. Rất có thể chỉ còn hội trường 700 chỗ của Quốc hội (phần hình tròn đằng trước) được nằm lại trên đất Ba Đình.

Chiều 5/11, Bộ Chính trị có văn bản chấp thuận đề xuất của Chính phủ, xây dựng Trung tâm Hội nghị quốc gia (cung đại hội) ở nơi khác, thay vì liền với nhà Quốc hội như thiết kế hiện nay. Khu Ba Đình sẽ tiếp tục được khai quật để có đánh giá đầy đủ hơn trước khi quyết định có xây nhà Quốc hội mới ở đây không.

Với quyết định này, thiết kế tổng thể kiến trúc tòa nhà Quốc hội cùng cung đại hội sẽ phải thay đổi. Chính phủ sẽ tìm địa điểm mới trên tuyến đường Láng - Hòa Lạc để xây Trung tâm Hội nghị quốc gia, với yêu cầu kịp đưa vào sử dụng phục vụ hội nghị cấp cao APEC tổ chức ở Việt Nam năm 2006, và có thể sử dụng trong đại hội Đảng khóa tới.

Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, nhận định: "Đây là quyết định khó khăn". Còn tiến sĩ Trần Đức Cường, Viện trưởng Viện Sử học, nhận xét: "Quyết định như vậy là phù hợp và thận trọng".

Những vật liệu xây dựng từ thời Lý như thế này, lần đầu tiên được tìm thấy ở Hà Nội.

Với quyết định này, chưa thể khẳng định nhà Quốc hội mới có được đặt tại khu vực khảo cổ không. Việc này sẽ phải chờ khoảng 1 năm nữa, để Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn quốc gia cùng Viện Khảo cổ và các cơ quan liên quan hoàn tất việc khai quật tiếp 5.000 m2 còn lại (tổng diện tích khai quật sẽ là 21.400 m2). Lúc đó các cơ quan chuyên môn sẽ có đánh giá đầy đủ hơn về giá trị lịch sử, cũng như đề xuất phương án bảo tồn hiện vật. Trong thời gian chờ có hội trường mới, Quốc hội sẽ tiếp tục sử dụng Hội trường Ba Đình hiện tại.

Bình luận về sự kiện này, nhà sử học Trần Quốc Vượng nói: "Việc chuyển cung đại hội ra khu vực khác sẽ không phá vỡ quần thể kiến trúc Ba Đình". Đây cũng là quan điểm của đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc. Ông cho biết, cần đánh giá kết quả khai quật ở nhiều góc độ khác nhau. Giá trị lịch sử của hiện vật là rõ ràng, nhưng cần cân nhắc xem liệu điều kiện kinh tế, trình độ kỹ thuật hiện tại có thể cho phép Việt Nam bảo vệ nguyên dạng khu khảo cổ lớn nhất Đông Nam Á không. Tổng thư ký Hội Sử học cho rằng, có thể dành một phần khu đất Ba Đình chỉ để xây nhà Quốc hội mới. Phần còn lại có thể xây dựng thành bảo tàng khảo cổ lộ thiên, hoặc lấp cát, làm vườn hoa, chờ đến khi điều kiện cho phép.

Việc khai quật khu đất dự kiến xây nhà Quốc hội và cung đại hội đã được 9 tháng. Trong buổi họp báo công bố ý kiến của Bộ Chính trị chiều nay, Bộ trưởng Bộ Văn hóa thông tin Phạm Quang Nghị cho biết, khai quật diện tích còn lại sẽ phải mất chừng 3 tháng. Tuy nhiên, để đảm bảo có đánh giá toàn diện, các nhà khoa học cần nhiều thời gian hơn.

Việc khai quật sẽ được tiếp tục để có đánh giá toàn diện về di tích lịch sử 1300 năm này.

Cho đến nay, các nhà khảo cổ đã thu được 4 triệu hiện vật. Tất cả đang được phân loại, bảo quản bằng hóa chất. Một diện tích nhỏ hố khai quật được che chắn. Từ nay đến cuối năm, khí hậu hanh khô sẽ thuận lợi cho công tác bảo quản. Nhưng thời gian còn lại đến mùa mưa năm sau sẽ gây nhiều khó khăn, kể cả với hiện vật đã đưa vào kho, lẫn hiện trường khu khai quật.

Nghĩa Nhân - Hiền Hòa