'Dòng máu Đông Âu' hồi sinh hay chỉ là chú gấu ngái ngủ?

Trong lúc chẳng mấy ai ngạc nhiên khi các võ sĩ Đông Âu đang khuynh đảo thế giới đấm bốc, thì sự kiện có tới 6 CLB bóng đá thuộc khu vực này góp mặt ở vòng bảng Champions League năm nay đã khiến giới chuyên môn không khỏi bất ngờ.

Thất bại 0-5 trước ĐKVĐ Barcelona trong lần đầu tiên dự Champions League đem lại nhiều bài học cho Levski Sofia (vàng).

Trong số 32 đội bóng góp mặt tại vòng bảng giải bóng đá cấp CLB danh giá nhất châu Âu (thậm chí là hay nhất hành tinh) - Champions League - có tới 6 đại diện đến từ Đông Âu, gồm: Levski Sofia (Bulgaria), Steaua Bucharest (Romania), Dynamo Kiev, Shakhtar Donetsk (Ukraine), Spartak Moscow, và CSKA Moscow (Nga).

Có thể nói, chưa bao giờ bóng đá khu vực "chậm tiến nhất châu Âu" lại khiến giới hâm mộ quan tâm nhiều đến thế, kể từ thời điểm Dynamo Kiev bất ngờ lọt vào bán kết Champions League mùa bóng 1998-1999 (bị Bayern loại với tổng tỷ số 4-3).

Lẽ dĩ nhiên, "khoảng cách" Đông - Tây vẫn còn quá xa. Và điều này được thể hiện rõ ngay ở loạt trận đầu tiên: Levski đại bại 0-5 trước ĐKVĐ Barcelona, Spartak Moscow thua Bayern 0-4, còn Shakhtar Donetsk cũng muối mặt ở Rome (0-4).

Nhưng bất kể kết quả ngày khai mạc có tồi thế nào đi chăng nữa, thì những chuyển biến nhanh chóng về "chất" của bóng đá Đông Âu trong thời gian gần đây vẫn thực sự khiến nhiều chuyên gia phương Tây giật mình.

Mới chỉ cách đây chưa đầy 10 năm, số lượng cầu thủ ngoại quốc thi đấu ở Đông Âu còn đếm chưa hết một bàn tay. Nhưng nay thì tình hình đã hoàn toàn khác. Có thể nói, ánh nắng bình minh lại le lói trên mảnh đất bóng đá tưởng chừng mãi chìm trong tăm tối.

Chiếc Cup UEFA 2005 của CSKA Moscow là tín hiệu đầu tiên đánh dấu sự hồi sinh của bóng đá Đông Âu.

Những tiến bộ về kinh tế là cơ sở thúc đẩy hàng loạt nhà tài phiệt giàu có đầu tư mạnh mẽ vào bóng đá. Nếu ai đó từng ngạc nhiên trước làn sóng các tỷ phú Nga đổ tiền vào bóng đá Anh, thì cũng đừng sửng sốt khi một khoản tài chính không nhỏ được ném vào đấu trường nội địa.

Kết quả là, CSKA Moscow (đội ĐKVĐ Nga, nhà vô địch UEFA Cup 2005), Shakhtar Donetsk (Ukraine), Steaua Bucharest (Romania, nhà vô địch Cup C1 năm 1986) cùng nhiều đội bóng Đông Âu khác, đang dần trở thành những thế lực đáng nể trên bản đồ bóng đá lục địa già.

Có thể, cách đây gần hai năm, nhiều người đã rất ngạc nhiên khi nhận được tin CLB Dynamo Moscow bỏ ra hàng chục triệu euro để mua về hai nhà vô địch Cup C1 với Porto (Maniche, Costinha), cùng một nhà vô địch châu Âu cùng đội tuyển Hy Lạp (hậu vệ Seitaridis). Cả 3 cầu thủ này hiện đã sang Atletico Madrid. Nhưng nếu biết CSKA Moscow hiện sở hữu hẳn ba tuyển thủ Brazil thì họ sẽ còn sửng sốt hơn nữa. Đó là Daniel Carvalho, Vagner Love, và Dudu - những hạt nhân nằm trong kế hoạch tái thiết đội quân vàng xanh của tân HLV Dunga. Và dĩ nhiên, không thể không nhắc tới Elano, người vừa ghi hai bàn tuyệt đẹp vào lưới Argentina, trong trận giao hữu mới đây tại London (3-0 là tỷ số cuối cùng nghiêng về Brazil).

Elano hiện đầu quân cho Shakhtar Donetsk, và là nhân vật chính giúp CLB này phá vỡ thế độc quyền mà Dynamo Kiev thiết lập hàng chục năm qua tại Ukraine (hai chức vô địch quốc gia gần đây đều thuộc về Shakhtar Donetsk).

Elano tỏa sáng trong trận Brazil thắng Argentina 3-0, đồng thời giúp nâng cao vị thế cho bóng đá Ukraine.

Bên cạnh việc các CLB hưởng lợi từ làn sóng cầu thủ nước ngoài, nhiều liên đoàn bóng đá Đông Âu cũng tính tới chuyện nhập tịch cho những tài năng còn chưa được thừa nhận tại quê hương, nhằm củng cố đội tuyển quốc gia.

Tiền đạo gốc Nigeria, Emmanuel Olisadebe, gần như là cầu thủ đầu tiên như thế được Ba Lan "câu kéo". Croatia cũng nhanh chẳng kém khi "chộp" luôn Eduardo da Silva, tiền đạo gốc Brazil "mắn" bàn thắng đang chơi cho Dinamo Zagreb. Và mới nhất, chân sút 20 tuổi cũng gốc Brazil, Alves, từng ghi 14 bàn chỉ trong 17 trận khoác áo CSKA Moscow tại giải vô địch Nga, cũng thuộc tầm ngắm của liên đoàn bóng đá xứ sở bạch dương.

Dưới một góc nhìn tổng quát nhất, rõ ràng nguồn tài chính trong nước cùng làn sóng cầu thủ nước ngoài (hầu hết từ Nam Mỹ) đang làm thay đổi bộ mặt bóng đá Đông Âu. Nhưng, hai CLB duy nhất của khu vực này từng đoạt Cup C1 (Steaua Bucharest năm 1986 và Red Star Belgrade năm 1991) đều sử dụng cầu thủ nội địa 100% trong thời điểm đăng quang.

Tuy nhiên, Cup C1 giờ đây đã trở thành Champions League - đấu trường đem lại nhiều nguồn lợi nhất và dĩ nhiên, cũng khốc liệt nhất. Vì vậy, việc sử dụng cầu thủ nước ngoài là một điều tất yếu, và hiệu quả của nó chính là sự kiện lần đầu tiên trong hơn một thập kỷ qua, có tới 6 CLB Đông Âu góp mặt ở vòng bảng giải đấu hay nhất châu Âu.

Bóng đá Đông Âu đang hồi sinh. Chắc chắn thế. Dù kết quả ban đầu chưa đem đến nhiều tín hiệu lạc quan.

Thùy Dương