Những thay đổi quan trọng của luật F1

Đội Ferrari nổi tiếng bạo tay trong đầu tư công nghệ.

Nhằm giúp các đội đua nhỏ giảm bớt nguy cơ phá sản vì không kham nổi chi phí ngày càng cao, đồng thời tăng sự hấp dẫn trong các cuộc đua F1, kể từ năm 2003, Liên đoàn ôtô quốc tế (FIA) đã thay đổi một loạt quy định, ảnh hưởng lớn đến cuộc chiến giữa các đội. Dưới đây là những thay đổi quan trọng nhất.

Cuộc đua xếp hạng xuất phát (qualifying):

Trước đây, buổi đua này chỉ diễn ra vào chiều thứ bảy, và các đội thường cùng chạy trên đường (tối đa là 4 xe cùng lúc). Theo quy định mới, các đội sẽ tiến hành đua xếp hạng vào hai chiều thứ sáu và thứ bảy. Mỗi lần, chỉ có một xe được ra đường. Bảng xếp hạng của giải sẽ là căn cứ cho thứ tự các đội được đua phân loại vị trí xuất phát trong chiều thứ sáu. Tay đua đứng đầu trên bảng tổng sắp sau chặng (grand prix) trước đó, sẽ chạy trước tiên. Thành tích trong ngày thứ sáu sẽ là căn cứ xếp vị trí được chạy trong chiều thứ bảy, nhưng ra đường đua trước lại là người có thành tích kém nhất trong ngày thứ sáu. Vị trí xuất phát trong cuộc đua chính thức của mỗi grand prix, diễn ra vào chiều chủ nhật, được tính theo thành tích từ cao xuống thấp trong buổi đua xếp hạng ngày thứ bảy. Các vị trí xuất phát (position) trước sau được xác định theo thành tích cao nhất mà mỗi tay đua đạt được ở một vòng đua (lap) xếp hạng.

Sau vòng qualifying, tất cả các xe đua sẽ được cách ly ở một khu riêng biệt, bất kỳ thành viên của đội nào cũng không được tiếp xúc cho tới trước khi bắt đầu cuộc đua chính thức. Như vậy, các xe sẽ xuất phát với cùng mức nhiên liệu mà họ còn lại sau ngày thứ bảy. Điều này ngăn ngừa các đội chế tạo một chiếc xe đặc biệt, có thể đạt tốc độ rất cao từ ngay những vòng đua đầu tiên nhưng lại không đủ độ bền cần thiết để cạnh tranh trong một cuộc đua dài hơi.

Cách tính điểm:

Bước lên bục cao nhất tại một grand prix không còn là lợi thế lớn nữa đối với các tay đua chiến thắng, vì theo cách cho điểm kiểu mới, khoảng cách giữa người về số một và số hai chỉ còn là 2 điểm thay vì 4 như trước đây. Người chiến thắng một chặng đua vẫn sẽ được 10 điểm, á quân được 8 điểm. Mong muốn của FIA là chấm dứt tình trạng giải vô địch F1 trở thành nhàm chán khi một VĐV nhận được quá nhiều điểm chỉ sau một nửa mùa, như trường hợp của M. Schumacher ở hai năm vừa qua. Trước đây, chỉ có 6 vị trí dẫn đầu của một chặng là được cho điểm, hiện nay là 8. Thang điểm mới (lần lượt từ người về nhất đến người thứ 8) như sau: 10-8-6-5-4-3-2-1.

Các hạn chế kỹ thuật:

Hệ thống đo từ xa (pit-to-car telemetry) - cho phép các chuyên viên thay đổi những cài đặt trên chiếc xe của đội mình ngay khi nó đang chạy trên đường đua - đã bị cấm, dù mới được áp dụng từ tháng 5/2001. Như vậy, các đội sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc ngăn chặn những sự cố xảy đến với chiếc xe của mình nếu chúng bộc lộ vấn đề ở động cơ, hộp số hay hệ thống trong một chặng đua.

Một hệ thống theo hướng ngược lại (car-to-pit telemetry), truyền tải những thông số kỹ thuật từ chiếc xe trong quá trình đua về tới các đội, cũng chỉ còn được sử dụng đến năm 2004. Điều này gây tranh cãi vì công nghệ này được sử dụng đã lâu và nó cũng không can thiệp nhiều đến việc điều khiển xe của người lái.

Hệ thống trợ giúp điện tử (electronic driver aids) sẽ không còn tồn tại từ Grand Prix Anh vào 20/7 năm nay. Hệ thống này được sử dụng từ tháng 5/2001, đã can thiệp rất lớn vào công việc của các VĐV. Nó giúp kiểm soát độ bám đường, tránh cho xe không bị trượt bánh ở những khúc cua. Nó đảm bảo chiếc xe đạt sự ổn định và tốc độ cao nhất mỗi lần xuất phát. Hộp số hoàn toàn tự động cũng sẽ bị loại bỏ, thay vào đó là các hộp số bán tự động.

Lốp xe:

Các hãng sản xuất hiện nay được phép cung cấp cho mỗi đội hai loại lốp khác nhau. Nhờ vậy, họ có thể thiết kế từng loại lốp chuyên biệt cho các đội khác nhau. Michelin bày tỏ sự ủng hộ với thay đổi này. Trước đây, do quy định chỉ được cung cấp hai loại lốp cho tất cả các đội có ký hợp đồng, nhà chế tạo của Pháp phải tìm cách dung hòa được yêu cầu của hai đội đua mạnh là Williams và McLaren. Trong khi đó, đối thủ Bridgestone chuyên tâm vào hợp tác cùng một đội hàng đầu của họ là Ferrari, nhờ đó có phần chiếm ưu thế.

Lê Trần (theo BBC)