Các mốc thời gian trong sự nghiệp Yeltsin

Yeltsin đứng trên nóc một chiếc xe bọc thép phát biểu tháng 8/1991. Ảnh: Reuters.

Năm 1985, tân tổng bí thư đảng Cộng sản Liên Xô Mikhail Gorbachev đưa Boris Yeltsin, bí thư đảng ủy thành phố Sverdlovsk, về Matxcơva. Sau đó ông trở thành bí thư đảng ủy Matxcơva.
> Yeltsin qua đời

Tháng 2/1986: Yeltsin được vào bộ chính trị.

Tháng 10/1987: Phải ra khỏi bộ chính trị sau khi than phiền về tốc độ cải cách chậm chạp. Nhập viện sau một cú đột quỵ.

Tháng 5/1990: Yeltsin được bầu làm chủ tịch Đoàn chủ tịch Xô Viết Tối cao.

Tháng 6/1990: Rời đảng Cộng sản.

16/6/1991: Trở thành tổng thống được bầu trực tiếp đầu tiên của nước cộng hòa Nga.

Tháng 8/1991: Đóng vai trò then chốt trong việc dập tắt cuộc đảo chính chống lại Gorbachev.

29/10/1991: Yeltsin thông báo kế hoạch cải cách do nhà kinh tế ít tên tuổi Yegor Gaidar đảm trách.

8/12/1991: Ông và các nhà lãnh đạo của Belarus và Ukraina ký thỏa thuận chấm dứt sự tồn tại của Liên Xô. Gorbachev từ chức.

12/6/1992: Yeltsin bổ nhiệm Gaidar làm thủ tướng lâm thời nhưng vấp phải sự phản đối xung quanh những chính sách cải cách, về sau ông đã thay thế vị này bằng Viktor Chernomyrdin.

21/9/1993: Yeltsin giải tán Quốc hội, cho rằng nó ngăn cản cải cách và bầu cử. Các nghị sĩ nổi loạn tự giam mình ở trong tòa nhà Quốc hội.  

4/10/1993: Những người ủng hộ Quốc hội tổ chức một cuộc tấn công có vũ trang vào đài truyền hình Matxcơva. Ngày hôm sau, Yeltsin dùng xe tăng để chiếm lại tòa nhà Quốc hội và dập tắt nổi loạn.

12/12/1993: Các cử tri thông qua hiến pháp tăng quyền lực của Yeltsin.

Tháng 8/1994: Yeltsin cư xử kỳ lạ trong chuyến thăm tới Berlin để đánh dấu việc Nga rút quân khỏi Đức. Ông đi loạng choạng sau một bữa trưa có rượu champagne và vớ lấy micro để hát.

30/9/1994: Tại điểm dừng để máy bay tiếp nhiên liệu ở Shannon (Ireland), khi trở về từ Mỹ, Yeltsin không xuống máy bay để gặp Thủ tướng Ireland Albert Reynolds.

11/12/1994: Điều quân tới Chechnya để dập tắt phong trào ly khai. 10.000 người thiệt mạng trong 21 tháng chiến sự.

11/7/1995: Ở bệnh viện 2 tuần vì bệnh tim. Sau đó, vì tình trạng sức khỏe yếu, ông không có mặt tại điện Kremlin suốt 2 tháng.

3/7/1996: Yeltsin đắc cử tổng thống nhiệm kỳ hai mặc dù nhiều lần không xuất hiện trước công chúng trong chiến dịch tranh cử. Điện Kremlin về sau mới tiết lộ ông đã vài lần bị đau tim trong thời kỳ này.

31/8/1996: Cố vấn an ninh của ông là Alexander Lebed ký thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến Chechnya.

5/11/1996: Yeltsin qua phẫu thuật.

Tháng 3-4/1997: Trở lại điện Kremlin và đưa những nhân vật cải cách vào các vị trí chủ chốt.

23/3/1998: Yeltsin cách chức Chernomyrdin và nội các vì không tiến hành được các biện pháp cải cách. Ông bổ nhiệm cựu bộ trưởng Năng lượng Sergei Kiriyenko làm tân thủ tướng.

17/8/1998: Do áp lực tài chính ngày càng tăng, chính phủ buộc phải để đồng ruble trượt giá và không trả một số khoản nợ đúng kỳ, dẫn tới khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng.

23/8/1998: Yeltsin cách chức Kiriyenko và toàn bộ chính phủ. Ông muốn dùng lại Chernomyrdin nhưng bị ngăn cản nên bổ nhiệm ngoại trưởng Yevgeny Primakov làm thủ tướng.

Tháng 1/1999: Yeltsin nhập viện vì loét dạ dày và suốt nửa năm gần như không xuất hiện trước công chúng.

12/5/1999: Cách chức Primakov và bổ nhiệm Sergei Stepashin làm thủ tướng. 3 ngày sau, ông vượt qua cuộc bỏ phiếu luận tội về vấn đề Checnya.

9/8/1999: Cách chức Stephashin, bổ nhiệm nhân vật chuyên trách an ninh ít tên tuổi Vladimir Putin làm tân thủ tướng. Ông còn nói rằng muốn Putin kế nhiệm mình.

23/9/1999: Sau khi xảy ra các vụ đụng độ ở tỉnh Dagestan gần Chechnya và một số vụ đánh bom nghi ngờ do phiến quân tiến hành, Nga oanh kích thủ phủ Grozny của Nga, báo hiệu một cuộc xung đột mới.

29/11/1999: Yeltsin lại nhập viện vì bệnh viêm phổi.

31/12/1999: Yeltsin từ chức, tuyên bố Putin là tổng thống lâm thời.

M.C. (theo Reuters)