Công nghệ bầu cử ở Mỹ

Máy bỏ phiếu.

Công nghệ bỏ phiếu khác nhau ở mỗi bang. Ở Mỹ có nhiều loại thiết bị bầu cử và tình hình công nghệ bầu cử thay đổi liên tục. Ngày nay, có rất ít nơi tiến hành bầu cử thông thường với những lá phiếu đánh dấu "X" bên cạnh tên ứng viên như trước đây.

Tuy nhiên, nhiều hệ thống được vi tính hoá vẫn phụ thuộc vào lá phiếu giấy, trên đó, người ta điền các vòng tròn hoặc nối các đường kẻ. Sau đó, những lá phiếu này được quét bằng máy để lấy kết quả.

Trong cuộc bầu cử tổng thống năm nay, sáu hệ thống bỏ phiếu sẽ được sử dụng, bao gồm:

- Đục lỗ thẻ: Cử tri bấm lỗ bên cạnh sự lựa chọn của mình trên phiếu bầu giấy - loại này chiếm 13,7% tổng số phiếu. Lá phiếu được làm trên một chiếc thẻ nơi người ta đục lỗ bên cạnh tên ứng viên, hoặc chiếc thẻ được đưa vào một bộ phận ứng với lá phiếu. Đây là hình thức bỏ phiếu đã gây tranh cãi trong việc kiểm phiếu của cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2000 tại Florida. Do hậu quả của trường hợp này, các thiết bị đục lỗ thẻ cũng dần bị loại bỏ.

- Cần gạt: Cử tri kéo cần gần để đánh dấu lựa chọn - 14%.Cử tri gạt một chiếc cần nhỏ bên cạnh tên của những ứng viên họ lựa chọn. Việc bỏ phiếu của họ được ghi nhận vào cuối quá trình này bằng việc kéo một chiếc cần to. Người ta đã ngừng sản xuất những chiếc máy này hơn 30 năm nay. Vì vậy, việc bão dưỡng các thiết bị rất khó khăn và tốn kém. Hệ quả là chúng dần bị loại bỏ.

- Phiếu scan trên máy tính: Cử tri điền vào lá phiếu trên máy - Hinhù thức này chiếm 34,9%.

Bầu trực tiếp trên máy

- Thiết bị điện tử ghi nhận trực tiếp (DRE): Cử tri chọn ứng viên trực tiếp trên máy - 29,3%. Đây là xu hướng hiện nay, trong đó thiết bị có màn hình cảm ứng được vi tính hoá giống như máy ATM ở ngân hàng.

- Phiếu giấy: Cử tri đánh dấu trên giấy và phiếu được kiểm bằng tay - 0,7%.

- Hỗn hợp: Các thành phố trong mỗi hạt sử dụng các loại máy khác nhau - 7,4%.

Hết giờ bỏ phiếu, nhân viên bầu cử chuyển phiếu tới văn phòng hạt bằng modem. Tại đây, máy chủ được cài chương trình để nhận và lưu trữ phiếu thư mục. Nhân viên giám sát bầu cử sẽ xem được bản tóm tắt bầu cử (tổng số bao nhiêu người đi bầu trên toàn hạt) hay một bản báo cáo chi tiết (tổng số ở mỗi điểm bỏ phiếu).

Cuộc bầu cử năm 2000 cho thấy các máy móc phục vụ bầu cử cũng giống như tất cả các thiết bị điện tử khác: chúng có một mức độ sai lệch cho phép khi chế tạo, song đòi hỏi phải được bảo dưỡng định kỳ và thường xuyên để có thể hoạt động với độ chính xác cao nhất. Nếu một cuộc bầu cử có kết quả sát nút thì các thiết bị lập bảng kê có thể đưa ra các kết quả hơi khác nhau nếu người ta kiểm phiếu nhiều lần.

Bảo dưỡng máy móc là một vấn đề, và khả năng của cử tri đục lỗ rõ ràng trên phiếu cũng là một vấn đề nữa. Tại một số nơi, thiết kế lá phiếu làm cho cử tri lúng túng, đặc biệt là những người cao tuổi, và có thể khiến cử tri bỏ phiếu cho một ứng viên không phải người họ định bầu.

Không có thống kê chính xác về số lượng công ty sản xuất và kinh doanh máy bỏ phiếu. Tuy nhiên, hệ thống bỏ phiếu Diebold Elections Systems AccuVote sử dụng phần mềm "GEMS" và được sử dụng ở 37 bang tại nước Mỹ.

Máy bỏ phiếu có nguy cơ tạo ra gian lận phiếu bầu. Sau sự cố Florida trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2000, một giải pháp đã được đưa ra cho vấn đề kiểm phiếu. Đó là nâng cấp các hệ thống phần mềm và phần cứng được sử dụng để bấm lỗ và kiểm phiếu.

Theo luật pháp hầu hết các bang, phiếu không bao giờ được kiểm bằng tay trừ khi có lệnh của toà án. Ngay cả nếu toà án chỉ ra phán quyết là phải kiểm lại, thì những lá phiếu đó cũng được đếm bằng máy.

Nguyễn Hạnh tổng hợp