Chân dung ứng viên tổng thống Indonesia có triển vọng nhất

Ông Susilo Bambang Yudhoyono đi bỏ phiếu sáng 5/7.

Tướng về hưu Susilo Bambang Yudhoyono đang là người dẫn đầu các cuộc thăm dò ở Indonesia về tân lãnh đạo Indonesia. Trong cuộc bầu cử tổng thống trực tiếp đầu tiên trong lịch sử nước này, cái tên SBY lại được nhắc đến nhiều nhất như khi người ta nói đến cuộc chiến chống khủng bố ở Indonesia trước đây. 

SBY (viết tắt từ những chữ cái đầu tiên của Susilo Bambang Yudhoyono) đã thu hút sự ủng hộ rộng rãi vì được nhìn nhận như hình ảnh một người đàn ông liêm chính, một mẫu lãnh đạo quyết đoán và đầy sức mạnh trong giao tiếp. Ông là một trọng những quan chức Indonesia nổi tiếng nhất trên trường quốc tế kể từ sau vụ đánh bom Bali năm 2002. Nguyên nhân vì ông đã có thời đóng vai trò hàng đầu trong cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố tại quốc đảo này.

Bài phát biểu của SBY trong lễ kỷ niệm vụ Bali năm ngoái vẫn được coi là một trong những tuyên bố mạnh mẽ nhất trong số các nhà lãnh đạo Indonesia về vấn đề chống khủng bố, vốn vẫn đang là lĩnh vực nhạy cảm về chính trị tại quốc gia Hồi giáo này. 

Chủ tịch đảng Dân chủ Budi Santoso đã từng bày tỏ rằng, ứng cử viên tổng thống SBY là một con người thận trọng nhưng vẫn có khả năng đưa ra những hành động quyết định khi cần thiết. "Ví dụ như trong khi các ứng cử viên tổng thống khác vẫn còn đang loay hoay tìm kiếm người cùng ra tranh cử thích hợp với mình, thì Susilo đã lựa chọn được Jusuf Kalla làm người sẽ giữ chức phó tổng thống", ông Santoso nói thêm.

Những người ủng hộ SBY.

Người đàn ông từng được mệnh danh là "vị tướng thông minh" sinh năm 1949 ở miền đông Java. Susilo Bambang Yudhoyono là con trai của một trung uý về hưu nên đã sớm quyết định theo nghiệp nhà binh của cha. Ông tốt nghiệp Học viện quân sự Indonesia năm 1973.

Đúng hai năm sau đó, lực lượng an ninh Indonesia đã mở cuộc xâm lược Đông Timor. Sau khi hoàn thành một vài nhiệm vụ tại vùng đất vốn là thuộc địa cũ của Bồ Đào Nha này, Yudhoyono đã thăng tiến rất nhanh trên đường binh nghiệp. Vào thời điểm Đông Timor giành được độc lập sau một cuộc đấu tranh đầy bạo lực năm 1999, ông đã trở thành "toàn quyền" Indonesia tại vùng đất này. Khi đó, Yudhoyono chỉ phải báo cáo trực tiếp với tướng Wiranto, cựu tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Indonesia, về các vấn đề ở Đông Timor.

Nhưng trong khi ông Wiranto đang bị một toà án đặc biệt ở Đông Timor cáo buộc đã gây ra những tội ác chiến tranh, thì Yudhoyono lại không hề phải đối mặt với bất cứ nỗ lực buộc tội nào. Những người ủng hộ SBY cho rằng, ứng cử viên của họ không nằm trong một nhóm nhỏ các tư lệnh quân đội bị cáo buộc đã cho phép nạn bạo lực lan tràn ở Đông Timor. Điều khác biệt này là yếu tố quan trọng khiến tướng Wiranto giờ đây đang là đối thủ chính của ông Yudhoyono trong cuộc chạy đua vào chức tổng thống Indonesia.

Thực ra Susilo Bambang Yudhoyono chưa từng bao giờ đạt được những vị trí hàng đầu trong ngành quân sự Indonesia như ông mong muốn. Lon tướng 4 sao chỉ là một phần thưởng danh dự dành cho Yudhoyono khi ông quyết định rời quân đội để gia nhập chính phủ của cựu tổng thống Abdurrahman Wahid, năm 2000.

SBY đã khởi nghiệp trên chính trường dân sự bằng chức Bộ trưởng phụ trách hoạt động khai mỏ vào năm 2000. Nhưng ngay sau đó, ông đã sớm được trả về đúng chuyên môn khi được bổ làm người đứng đầu về các vấn đề an ninh và chính trị của Indonesia. Tuy nhiên, chỉ một năm sau mối quan hệ Wahid-Yudhoyono đã bị rạn nứt. Khi phải đối mặt với sự luận tội, Tổng thống Wahid đã yêu cầuYudhoyono ban bố tình trạng khẩn cấp nhưng ông từ chối và điều đó khiến con người thận trọng này nhanh chóng mất chức.

Ông Yudhoyono thời còn làm bộ trưởng trong chính phủ của bà Megawati.

Tháng 3 năm 2004 lịch sử đã lặp lại: sau khi được phục hồi chức vụ bộ trưởng phụ trách an ninh và chính trị dưới thời Tổng thống Megawati, ông Yudhoyono lại phải ra đi một lần nữa sau khi có những tư tưởng rất bất đồng giữa ông với hai vợ chồng tổng thống.

Các nhà phân tích cho rằng, quyết định từ chức của SBY đã khiến ông có được phần thưởng hậu hĩ về chính trị. Theo đó, dù từng là một thành viên cao cấp của một chính phủ không được lòng dân, ông Yudhoyono đã được nhìn nhận như là một nạn nhân của chính phủ đó chứ không phải là một phần tạo thành nó.

Hoàn cảnh bị đẩy ra khỏi chức vụ trong hai đời tổng thống liên tiếp đã khiến Yudhoyono nổi danh như một người đàn ông sống có phép tắc, sẵn sàng hy sinh tham vọng riêng của mình vì những giá trị mà ông tin tưởng. Điều đó cộng với gương mặt rất ăn hình trên TV đã khiến ứng viên Susilo Bambang Yudhoyono trở thành người có nhiều khả năng làm tân tổng thống Indonesia nhất.

Giám đốc điều hành của Viện Khảo sát Indonesia là Denny Ja nói: "Bạn phải nhớ rằng 60% dân số Indonesia chỉ tốt nghiệp bậc học sơ cấp, vì vậy họ sẽ không nghiên cứu về các ứng cử viên một cách quá kỹ lưỡng đâu. Khi chúng tôi đặt câu hỏi ai sẽ là người điều hành công việc kinh tế và an ninh một cách tốt nhất, mọi người đều nói đến SBY đầu tiên". 

Đình Chính (theo BBC, AP)