Hambali bị còng tay như thế nào?

Hambali.

Bị truy nã gắt gao nhất ở Đông Nam Á, Riduan Isamuddin, thường gọi là Hambali, đã quen với cuộc sống trốn chạy. Suốt gần hai năm qua, anh ta đi khắp châu Á, đến Pakistan, Indonesia và Thái Lan, ẩn náu ở nhà những tên tội phạm và lẩn tránh lực lượng an ninh nhiều nước.

Trong thời gian đó, Hambali, điệp viên cao cấp của Al-Qaeda, đã âm mưu một loạt cuộc tấn công khủng bố, như vụ đánh bom hộp đêm ở Bali hồi tháng 10/2002 và vụ đánh bom khách sạn Marriott, Jakarta vừa qua. Hồi đầu năm, Khalid Shaikh Mohammed, nhân vật cao cấp thứ 3 trong Al-Qaeda đang bị Mỹ giam giữ, tiết lộ với nhân viên điều tra rằng đã cung cấp 50.000 USD cho Hambali. Chỉ thị lúc đó là "tiến hành vụ gì đó lớn lao".

Cách đây hai tuần, Hambali bước vào ngôi nhà có một phòng ngủ ở Ayutthaya, Thái Lan. Đây là một thành phố yên bình, nơi đa phần dân cư theo Phật giáo, cách thủ đô Bangkok một giờ ôtô. Hambali có thể đã hy vọng được yên ổn một lúc, và có thể âm mưu cuộc tấn công chết người tiếp theo.

Tuy nhiên, anh ta đã nhầm. Đêm 11/8, nhiều ôtô mui kín chở khoảng 20 cảnh sát đặc nhiệm lao tới khu chung cư 6 tầng Boon Yarak, Ayutthaya. Một quan chức Mỹ cho biết, nhà chức trách Thái Lan đã tiến hành vụ này dựa trên ít nhất 2 thông tin tình báo mà CIA cung cấp liên quan đến vị trí của Hambali. Điệp viên Mỹ đã nghe chặn cuộc điện đàm giữa anh ta với một nhân vật ở Indonesia.

10h30' đêm 11/8, cảnh sát Thái Lan đập cửa phòng Hambali, phá khoá và tràn vào trong. Một sinh viên tên Oh, 26 tuổi, sống dưới nhà trùm Al-Qaeda ở châu Á, cho biết cô nghe thấy tiếng va chạm lớn, giống như một cuộc tranh cãi. Vài phút sau, tiếng ồn chấm dứt. Cảnh sát kéo Hambali ra ngoài và giao anh ta cho CIA. Sau đó, nghi phạm được chuyển tới một nước không được tiết lộ để thẩm vấn.

Các quan chức chống khủng bố Mỹ cảm thấy thanh thản sau khi Thái Lan bắt giữ kẻ chịu trách nhiệm cho 300 cái chết. Họ ca ngợi vụ bắt giữ là thành công quan trọng nhất kể từ tháng 3, khi Mỹ và Pakistan bắt Mohammed, tư lệnh của Al-Qaeda. Sau vụ đó, trách nhiệm tuyển mộ thêm thành viên mới cho mạng lưới khủng bố cũng như điều phối hoạt động được giao cho Hambali. Nhóm Jemaah Islamiah của anh ta, ban đầu là cố gắng thiết lập một nhà nước liên Hồi giáo, đã biến Đông Nam Á thành thiên đường của khủng bố.

Hambali có thể là một tài sản quan trọng. Nhân viên điều tra CIA đang cố gắng moi thông tin về những vụ tấn công trong tương lai và tung tích của những thành viên cao cấp trong mạng lưới của Osama bin Laden từ anh ta. Theo một quan chức tình báo Mỹ, một nghi phạm Al-Qaeda bị còng tay khai nhận Hambali đã tìm cách tuyển mộ các phi công giống kiểu vụ 11/9. Tuy nhiên, nhà chức trách không rõ đối tượng này có nói thật hay không, và nếu đúng vậy thì, âm mưu đó lẽ ra sẽ diễn ra ở đâu, khi nào. Theo Zachary Abuza, chuyên gia về chủ nghĩa khủng bố ở ĐH Simmons, Boston, trong khi khó có khả năng Hambali biết vị trí chính xác của bin Laden và Ayman al-Zawahiri, thì có thể gần đây anh ta đã liên hệ với họ bằng thư điện tử. Nếu trùm khủng bố ở Đông Nam Á hợp tác, anh ta có thể giúp nhân viên điều tra hé mở một số bí mật trong âm mưu vụ 11/9.

Washington tin rằng Hambali đã giúp Zacarias Moussaoui, điệp viên Al-Qaeda người Pháp gốc Marốc bị cáo buộc là có ý định trở thành "kẻ không tặc thứ 20", đăng ký học ở trường dạy lái máy bay ở Mỹ. Các quan chức tình báo cũng cho rằng Hambali chính là quan chức trong mạng lưới khủng bố tổ chức cuộc họp ở Malaysia hồi năm 2000, với sự tham gia của nhiều thành viên, kể cả 2 tên không tặc vụ 11/9. "Những nhân vật quan trọng có mặt ở đó. Tuy nhiên, không rõ chủ đề gì được thảo luận", một quan chức nói.

Mỹ biết chắc rằng Hambali đóng vai trò trung tâm trong việc truyền bá chủ nghĩa khủng bố ở Đông Nam Á. Sinh ra trong một gia đình nông dân và học giả Hồi giáo ở Sukamanah, Tây Java, anh ta tham gia phong trào mujahedin ở Afghanistan giữa thập kỷ 1980. Sau đó, Hambali tới Malaysia và hợp tác với Abubakar Bashir, giáo sĩ chính thống Indonesia. Giữa những năm 1990, nghi phạm bắt đầu đi quyên tiền và tuyển mộ du kích cho vài nhóm thánh chiến. Cũng trong thời gian này, anh ta còn thiết lập quan hệ với bin Laden, làm việc trong uỷ ban tư vấn của Al-Qaeda, vay tiền và giúp đỡ về hậu cần cho các âm mưu của mạng lưới, kể cả kế hoạch phát nổ 12 máy bay dân dụng Mỹ trên Thái Bình Dương trong năm 1995.

Hambali lần đầu tiên xuất hiện trên sân khấu chủ nghĩa khủng bố toàn cầu vào tháng 12/2000. Khi đó, nghi phạm bố trí một loạt vụ đánh bom nhà thờ ở 8 thành phố của Indonesia, làm 19 người thiệt mạng. Sau vụ 11/9, vị trí của Hambali trong Al-Qaeda tăng lên, khi bin Laden lệnh cho anh ta tiến hành tấn công ở Đông Nam Á nhằm lôi kéo Mỹ bớt tập trung vào cuộc chiến ở Afghanistan. Đầu năm ngoái, trùm khủng bố châu Á gặp các du kích ở Thái Lan và hướng dẫn tấn công các mục tiêu mềm - như nhà hàng, quán rượu và hộp đêm nơi khách phương tây thường lui tới. 9 tháng sau, Jemaah Islamiah phát nổ 2 quả bom ở 2 hộp đêm tại Bali, làm 202 người, trong đó có nhiều khách du lịch Australia, thiệt mạng.

Có thể Hambali chọn căn hộ ở Ayutthaya vì hầu như không ai biết đến nơi này. Oh và các cư dân khác cho biết, hiếm khi anh ta rời khỏi nhà và không bao giờ đi giặt đồ.

"Chuyến bay" của trùm khủng bố châu Á đã kết thúc vào tuần trước. Tuy nhiên, chắc chắn cấp dưới của anh ta sẽ tiếp tục hoàn thành mục tiêu giết người. "Những điệp viên còn lại trong Al-Qaeda sẽ không dừng lại. Cũng chưa có dấu hiệu các cuộc tấn công sẽ giảm", Abuza nói.

Nguyễn Hạnh (theo Time)