Israel hiện đại hóa quốc phòng sau Chiến tranh vùng Vịnh (2)

Tên lửa Arrow-2 lúc phóng lên.

Tháng 11/2002, thiếu tướng Yair Dori, chỉ huy không quân Do Thái, đã cho các nhà báo đứng quanh khẩu đội tên lửa đánh chặn Arrow-2, tại căn cứ Palmachim. Đây là loại vũ khí tiêu biểu cho nỗ lực ngăn chặn khả năng 39 tên lửa Scud của Iraq lại nhằm vào lãnh thổ Israel như hồi Chiến tranh vùng Vịnh 1991.

"Từ năm 1991, chúng tôi đã xây dựng một hệ thống quốc phòng thiết thực. Với nó, Israel có thể tồn tại và thường dân cảm thấy an toàn trong cuộc xung đột tiếp theo", Dori nói. "Năm 1991, chúng tôi hầu như không có gì cả. Nhưng giờ đây, Israel có một hệ thống phòng thủ hiện đại".

Trong tất cả những nỗ lực hiện đại hoá quốc phòng của Tel Aviv, không một chương trình nào lại tạo ra hình ảnh công nghệ cao, bảo đảm an ninh quân sự, nhưng tiêu tốn nhiều tiền của như hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow.

Cho tới nay, Israel đã chi 2 tỷ USD để xây dựng và phát triển, trong đó Mỹ tài trợ khoảng 1 tỷ USD. Giới phân tích quân sự ước tính còn phải mất 1 tỷ USD nữa thì hệ thống mới hoàn chỉnh.

Hai khẩu đội Arrow đã được triển khai, một tại căn cứ Palmachim để bảo vệ Tel Aviv và một gần thành phố phía bắc Hadera. Khẩu đội thứ 3 đang được phát triển.

Các quan chức Israel mô tả Arrow-2 là hệ thống phòng thủ tên lửa nhằm phá huỷ hoặc đánh chặn tên lửa tầm ngắn hoặc tầm trung trên tầng bình lưu. Nó có thể phát hiện tên lửa ở khoảng cách 450 km, phóng tên lửa nhanh gấp 9 lần tốc độ âm thanh và đánh chặn tên lửa từ cách xa 80 km.

Arrow được thiết kế nhằm phá hỏng đầu đạn tiến vào cách mục tiêu 37-46 mét, và khẩu đội có một hệ thống chỉ huy và kiểm soát nhằm đánh chặn 14 đầu đạn. Tuy nhiên, các quan chức quốc phòng thừa nhận tất cả các thử nghiệm lần trước chỉ gồm một mục tiêu đơn lẻ. Lần đầu tiên Tel Aviv cho bắn đồng thời 4 quả Arrow nhằm vào các mục tiêu khác nhau là ngày 5/1.

Cách đây 5 tháng, Anthony H. Cordesman thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế tại Washington cảnh báo Ủy ban Quan hệ Đối ngoại Thượng viện Mỹ: "Chương trình thử Arrow cho tới nay vẫn hạn chế, tầm bắn hẹp và người ta chỉ tạo ra trường hợp chiến tranh giả cho hệ thống này mà thôi".

Theo các quan chức Mỹ và Israel, Tel Aviv cũng chỉ có kho tên lửa Arrow hạn chế. Trong khoản ngân sách quốc phòng gần đây nhất, Quốc hội Mỹ chấp nhận chi thêm 70 triệu USD giúp tăng sản lượng từ 2 lên 6 quả Arrow mỗi tháng. Số thêm này sẽ do Boeing chế tạo.

Để hỗ trợ hệ thống Arrow, Mỹ đang cung cấp thêm ít nhất hai khẩu đội tên lửa Patriot, bên cạnh 3 khẩu đội đã triển khai ở Israel. Tên lửa Patriot, đã được cải tiến từ sau Chiến tranh vùng Vịnh 1991, được thiết kế nhằm đánh chặn tên lửa ở độ cao thấp hơn và tầm ngắn hơn Arrow, nhằm vào những tên lửa mà Arrow đã bỏ sót.

Khoảng 1.000 lính và sĩ quan Mỹ vừa tham gia đợt tập trận kéo dài hai tuần. Tel Aviv và Washington coi đây là cuộc kiểm tra sự phối hợp giữa hai hệ thống tên lửa.

Giới phân tích quân sự cho rằng, tên lửa Patriot, vốn được thiết kế để đánh chặn máy bay rồi được thay đổi nhằm vào tên lửa, hoạt động không hiệu quả khi chống lại Scud trong Chiến tranh vùng Vịnh. "Các phát hiện và phân tích ở Israel trong và sau chiến sự năm 1991 không tìm ra bằng chứng rõ ràng đầu đạn của Iraq bị tên lửa Patriot đâm trúng hoặc phá huỷ", ông Pedatzur, giáo sư ĐH Tel Aviv, phát biểu tại Uỷ ban Hoạt động Chính phủ thuộc Quốc hội Mỹ.

Tên lửa Patriot.

Những nghiên cứu của ông Pedatzur và các cuốn băng, số liệu về Patriot cho thấy loại tên lửa này thường bỏ sót đầu đạn ở cách hàng trăm mét và thường không phân biệt được đầu đạn của Scud và mảnh tên lửa khi vũ khí vỡ ra trong lúc lao xuống đất. Khi tên lửa Patriot phát nổ gần quả Scud đang lao vào, nó thường chỉ làm Scud mất định hướng và rơi xuống các khu vực gần đó.

Một số quan chức quân sự Mỹ không nhất trí với những kết luận trên. Kể từ khi Lầu Năm Góc đưa 7 khẩu đội Patriot vào Israel trong chiến tranh 1991, họ đã đầu tư nhiều tiền của để nâng cấp hệ thống Patriot. Tuy nhiên, Capitol Hill thừa nhận hoạt động của tên lửa này vẫn có vấn đề và việc phát triển phiên bản mới chưa được triển khai.

Khi Uỷ ban Hoạt động vũ trang Thượng viện đặt câu hỏi về tính chính xác của Patriot cách đây 18 tháng, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Paul D. Wolfowitz nói: "Hiện nay, khả năng bắn rơi tên lửa Scud đã cải thiện hơn nhiều so với năm 1991".

(Còn tiếp)

Kỳ trước: 1

Nguyễn Hạnh (theo Washington Post)