Mạng lưới Al-Qaeda tại Đông Nam Á (phần II)

Nhà chức trách Philippines tin rằng al-Ghozi, từng đi khắp Malaysia, Singapore, Indonesia và Philippines, là thành viên Jamaah Islamiah chủ chốt. 

Nhân vật này cũng quen biết Hambali và tham gia một loạt vụ nổ bom ở Manila hôm 30/12/2000 làm 22 người thiệt mạng và hơn 100 người khác bị thương. Một số quan chức tình báo tin rằng vụ nổ bom Manila, cũng như những vụ đánh bom tại các nhà thờ ở Indonesia dịp Giáng sinh năm đó, có thể là cuộc thử nghiệm cho những vụ tấn công đã được lên kế hoạch nhằm vào Singapore.

Có thể nói lưu loát nhiều thứ tiếng, al-Ghozi di chuyển trên khắp Đông Nam Á mà không gặp trở ngại đáng kể nào. Anh ta dùng 5 hộ chiếu và luôn cư trú tại những nơi đa số dân cư là người Hồi giáo. Al-Ghozi thường đi bằng những con thuyền đánh cá nhỏ để tránh bị phát hiện và ở trên biển nhiều ngày liền.

Sau vụ Manila, anh ta nhiều lần gặp gỡ và liên lạc với một trong những trợ lý hàng đầu của Hambali là Faiz Abu Bakar Bafana. Al-Ghozi cho các nhân viên điều tra biết, có một lần, Bafana đã ra lệnh cho anh ta mua 5-7 tấn chất nổ để sử dụng ở Singapore. Sau đó, al-Ghozi nhận được khoản tiền 18.000 USD để mua hàng.

Giới chức Singapore và Malaysia cho biết có khả năng Yazid Sufaat, 37 tuổi, nhà hoá học Malaysia đã mua 4 tấn amoni nitrat. Đây là người từng du học ở California và sở hữu một phòng thí nghiệm hoá học ở Kuala Lumpur. Từng là đại uý quân đội Malaysia, ông ta đã sử dụng phòng thí nghiệm để mua số nguyên liệu chế tạo chất nổ vào tháng 10/2000.

Ban đầu, Sufaat dường như không có khả năng là ứng cử viên gia nhập nhóm du kích. Ông ta học ngành hoá sinh ở Mỹ trong 4 năm tại trường đại học tổng hợp California. Năm 1987, sau khi tốt nghiệp, Sufaat trở về Malaysia và nhập ngũ với cương vị kỹ sư phòng thí nghiệm trong lữ đoàn hoá học. Sau khi ông ta về nước cùng vợ - một phụ nữ Afghanistan Sufaat gặp ở California, mẹ vợ thấy rằng con rể mình chưa đủ sùng đạo nên yêu cầu ông ta học một thầy giáo theo đạo Hồi. Ông thầy này chính là thành viên mạng lưới ngầm những giáo sĩ quá khích, trong đó có Hambali. Trong những năm 1990, Sufaat gặp Hambali và dần tham gia mạng lưới của ông ta. Đến cuối thập kỷ 90, Sufaat đã trở thành người trợ lý đáng tin cậy của Hambali. Sejahratul Dursina, vợ Sufaat, khẳng định chồng mình vô tội và những cáo buộc chống ông ta là vô căn cứ

Sufaat là thủ lĩnh Jemaah Islamiah ở Malaysia và là người gần gũi với Hambali. Hambali còn đề nghị ông ta che chở cho Moussaoui ở ngoại ô Kuala Lumpur hồi tháng 9, 10/2000. Sufaat bị bắt giữ hồi tháng 12 sau khi trở về từ Afghanistan. Quan chức Malaysia tiết lộ ông ta đã phục vụ lữ đoàn hoá học của Taliban.

Hai người bị tình nghi là không tặc hôm 11/9, Khalid Almihdhar và Nawaf Alhazmi, tới Kuala Lumpur hồi tháng 1/2000 cũng được Sufaat cung cấp nơi ăn chốn ở trong 3 ngày. Tuy nhiên, một quan chức chính phủ Malaysia cho biết các điệp viên chụp hình nơi này không thấy bằng chứng Sufaat gặp hai kẻ này. Điệp viên Malaysia theo dõi họ nhưng CIA lại bỏ qua. Các quan chức cho rằng Hambali biết sự hiện diện của Almihdar và Alhazmi và có thể đã gặp hai nhân vật này.

Mỹ tin rằng những dự thảo sơ bộ về vụ tấn công 11/9 đã được bàn thảo trong chuyến đi Kuala Lumpur này. Hai kẻ này, trong thời gian đó, cũng tham gia trù tính kế hoạch nổ bom chiến hạm USS Cole tại cảng Aden của Yemen tháng 10/2000.

Mặc dù Malaysia ngay lập tức chuyển thông tin đến chính phủ Mỹ, nhưng CIA cho rằng cuộc gặp gỡ đó quan trọng cho tới vụ USS Cole và một người trong bức ảnh bị nhận diện vào mùa hè năm 2001 - với vai trò là kẻ tình nghi có khả năng trong vụ Cole. CIA cảnh báo các quan chức nhập cư Mỹ là phải tìm ra Almihdhar và Alhazmi. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, hai kẻ này đã có mặt trên lãnh thổ nước Mỹ.

Moussaoui từng đến Malaysia để học lái máy bay. Tuy nhiên, sau đó anh ta quyết định không làm như vậy vì không có trường huấn luyện phi công ở Kuala Lumpur. Trước khi Moussaoui tới Mỹ, Sufaat trao cho anh ta những số điện thoại uỷ nhiệm viết trên tờ giấy ăn cắp của công ty máy tính mà vợ Sufaat là đồng giám đốc. FBI phát hiện ra tài liệu này khi vào khám nhà của Moussaoui ở Minneapolis.

Sufaat còn bị cáo buộc là đã trao cho Moussaoui ít nhất 35.000 USD. Tuy nhiên, quan chức Malaysia thì nói Sufaat bác bỏ lời buộc tội trên trong quá trình thẩm vấn. Nhân viên điều tra thừa nhận họ không tìm thấy bằng chứng.

Washington đề nghị Kuala Lumpur dẫn độ Sufaat. Tuy nhiên, Malaysia lại cho rằng Sufaat không phải là nhân vật chính trong vụ che chở Moussaoui hay bất kỳ tên nào khác liên quan đến vụ 11/9.

Việc tiết lộ Jemaah Islamiah cho thấy Al-Qaeda đã ăn sâu vào khu vực và phân tán du kích trên toàn thế giới đến mức nào.

Hạnh Dung (theo Washington Post)