Mạng lưới Al-Qaeda ở Đông Nam Á (phần I)

Trong khi điều tra âm mưu đánh bom các toà đại sứ và tàu Mỹ ở châu Á của những kẻ quá khích Hồi giáo, các quan chức đã phát hiện một tổ chức bí mật và phức tạp ở Đông Nam Á có quan hệ với mạng lưới khủng bố Al-Qaeda.

Jemaah Islamiah, có nghĩa là Tổ chức Hồi giáo, đặt căn cứ ở Singapore, Indonesia, Malaysia và Philippines. Đây là nhóm có phạm vi hoạt động và tinh vi gần giống các hoạt động của những tín đồ của Osama bin Laden ở châu Âu và Mỹ.

Jemaah Islamiah ra đời vào thập kỷ 1990, do Riduan Isamuddin (một giáo sĩ quá khích người Indonesia có bí danh Hambali) và Abubakar Baasyir, cũng là một giáo sĩ Indonesia, thành lập. Trong đó, Hambali là thủ lĩnh và đóng vai trò cầu nối giữa các môn đệ nhiệt tình ở châu Á với ban lãnh đạo Al-Qaeda ở Afghanistan và Trung Đông. Mục tiêu chính của tổ chức này là lật đổ các chính phủ trong khu vực và thiết lập Nhà nước Hồi giáo nối Malaysia, Indonesia và phần lãnh thổ Philippines phía Nam với đa số dân cư là người Hồi giáo. Tuy nhiên, một quan chức Singapore cho biết Hambali và Baasyir sau đó, đã đưa nhóm thành “một phần của Al-Qaeda”. Đối với quan chức Malaysia, Hambali chính là nhân vật Al-Qaeda chỉ định ở Đông Nam Á.

Người ta biết rất ít về Hambali. Ông ta sinh ra và được giáo dục ở Indonesia. Giữa thập kỷ 80, Hambali cùng Baasyir và những người Hồi giáo quá khích khác tới Malaysia lẩn trốn vụ trấn áp quân du kích Hồi giáo theo lệnh của Tổng thống Suharto. Cuối những năm 80, Hambali tới Afghanistan cùng tham gia chống Liên Xô. Khi trở về, ông ta bắt đầu thuyết giảng tại các nhà thờ khắp đất nước Malaysia nhằm tuyên truyền cuộc thánh chiến chống Mỹ.

Hambali, 36 tuổi, là cấp trên của hai kẻ từ Malaysia cướp máy bay 77 của American Airlines rồi rơi ở Lầu Năm Góc tháng 1/2000. Cuối năm đó, ông ta ra lệnh cho một thành viên ở căn cứ tại Malaysia phải cung cấp nơi ăn chốn ở và viết thư giới thiệu cho Zacarias Moussaoui, nghi phạm đầu tiên liên quan đến vụ 11/9 phải ra hầu toà.

Các quan chức chính phủ Philippines và Malaysia đang xem xét liệu Hambbali có liên quan đến âm mưu đánh bom chuyến bay gồm 12 hành khách năm 1994 ở châu Á hay không. Kuala Lumpur cho rằng nhân vật này từng ở Philippines với hai thủ phạm là Ramzi Yousef và Wali Khan Amin Shah. Ông ta còn tài trợ cho một công ty thương mại ở Malaysia mà Shah có cổ phần trong đó, để gây quỹ cho các vụ đặt bom.

Do áp lực từ phía các láng giềng, cảnh sát Indonesia đã triệu Baasyir đến thẩm vấn vào cuối tháng giêng. Tuy nhiên, ông ta vẫn không bị bắt giữ, vì nhà chức trách cần điều tra thêm về mối liên hệ của ông ta với Al-Qaeda và Jemaah Islamiah.

Cảnh sát khẳng định tổ chức du kích của Hambili và Baasyir còn phải chịu trách nhiệm cho một loạt vụ nổ bom ở Jakarta và Manila tháng 12/2000 làm 35 người thiệt mạng và nhiều vụ khác nữa trong vài năm qua.

Các quan chức châu Á và phương Tây cho rằng các chi tiết về những hoạt động của Jemaah Islamiah là tiếng chuông cảnh báo về sự phát triển của những hoạt động du kích Hồi giáo ở Đông Nam Á.

Nhà chức trách Singapore, Malaysia và Philippines đã bắt giữ 37 kẻ tình nghi là thành viên Jemaah Islamiah từ đầu tháng 12. Khi đó, họ đã hoàn tất việc trinh sát các toà đại sứ và phát hiện được 4 tấn amoni nitrat - gấp hai lần khối lượng Timothy McVeigh sử dụng khi đánh bom toà nhà liên bang Alfred P. Murrah ở thành phố Oklahoma năm 1995. Một nhà ngoại giao phương Tây cho biết: “Kế hoạch của bọn khủng bố có thể được thực thi chỉ sau một tuần nữa”.

Hiện nay, cảnh sát Đông Nam Á vẫn đang truy lùng Hambali. Các quan chức Singapore và Malaysia cho rằng ông ta sang Afghanistan hồi tháng 10, nhưng đã trở về Indonesia ẩn náu. Sau khi Mỹ bắt đầu chiến dịch quân sự vào Afghanistan, nhà chức trách Singapore cho biết Hambali còn duyệt kế hoạch những vụ tấn công khác của Al-Qaeda.

Tìm kiếm những kẻ liên quan

Các quan chức Singapore và Malaysia nhận định những vụ bắt giữ đã gây tổn hại nặng nề cho Jemaah Islamiah. Tuy nhiên, họ vẫn khẳng định có thể còn một số thành viên tổ chức này ở ngoài vòng pháp luật, đặc biệt là ở Indonesia. Mối quan ngại lớn hơn là khối lượng amoni nitrat đến nay vẫn chưa bị thu giữ. Các quan chức cho biết số nguyên liệu này được chuyển tới thành phố Muar của Malaysia trên eo biển Malacca. Sau đó, chúng được đóng thành những túi nặng 80 kg và đưa tới đảo Batam của Indonesia (phía Nam Singapore).

Theo các quan chức Singapore, mạng lưới của bin Laden tài trợ các du kích nước này và ít nhất 8 trong số 13 thành viên được đào tạo ở các trại huấn luyện của Al-Qaeda ở Afghanistan.

Một cơ sở khủng bố khác ở Singapore, cũng dưới quyền chỉ huy của Hambali, bị cáo buộc âm mưu đánh bom các tàu chiến Mỹ neo đậu ở đây, tấn công xe buýt chở sĩ quan Mỹ và nhằm vào các văn phòng đại diện của doanh nghiệp Mỹ.

Các quan chức Singapore tiết lộ kẻ cầm đầu nhóm này đưa kế hoạch tấn công xe buýt lên ban lãnh đạo Al-Qaeda, khi được huấn luyện ở Afghanistan hồi tháng 8/1999 – tháng 4/2000. Ông ta còn đưa ra cuốn băng video quay nhà ga tàu ngầm gần nơi phương tiện bị nhằm đánh bom. Tuy nhiên, ban lãnh đạo Al-Qaeda đã huỷ bỏ vụ tấn công này vì mục tiêu ấy chưa đủ lớn. Sau đó, chi nhánh khủng bố tập trung vào tàu và các doanh nghiệp Mỹ.

CIA tìm thấy cuốn băng video trên với dòng ghi chú bằng tiếng Ảrập trong căn nhà của một thủ lĩnh Al-Qaeda ở Afghanistan. Mặc dù phía Mỹ tuyên bố những vụ bắt giữ có được là từ cuốn băng video, nhưng quan chức Singapore lại nói họ nhận được bản sao cuốn băng vào cuối tháng 12, 4 ngày sau khi vụ vây bắt cuối cùng diễn ra.

Các quan chức Singapore và các nhà ngoại giao phương Tây mô tả cuộc điều tra là cuộc chiến chống những kẻ khủng bố mong muốn trả thù việc Mỹ ném bom Afghanistan.

Tháng 10 năm ngoái, chỉ một vài ngày sau chiến dịch không kích của Washington bắt đầu, một công dân Kuwait với bí danh “Sammy” và một người Indonesia với tên “Mike” đã vào Singapore giúp các thành viên Jemaah Islamiah chuẩn bị đánh bom xe tải. Hai người này được đưa tới đường Napier để quay hình toà đại sứ Mỹ. Sammy và Mike nói với thành viên căn cứ ở Singapore rằng họ cần thêm 17 tấn amoni nitrat nữa ngoài số 4 tấn đã có.

Tuy đã triệt phá nhóm này trước khi chúng gây ra vụ tấn công, nhưng cảnh sát vẫn không kịp tóm Sammy và Mike trước khi họ rời Singapore. Khi bị thẩm vấn, những kẻ bị bắt cho biết họ không rõ tên thật của Sammy và Mike.

Dựa vào nguồn thông tin do phía Singapore cung cấp, cảnh sát Philippines sau đó đã bắt giữ đối tượng mà họ tin rằng chính là Mike. Đó là một thanh niên 30 tuổi, tên là Fathur Rahman al-Ghozi, cựu sinh viên trường Hồi giáo ở Indonesia do Baasyir phụ trách - đồng sáng lập Jemaah Islamiah.

Hạnh Dung (theo Washington Post)

Phần II