Mỹ có thể cắt giảm 80% kho vũ khí hạt nhân

Chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama đang theo đuổi việc cắt giảm 80% số đầu đạn trong kho vũ khí hạt nhân của nước này.
> Mỹ - Nga và hiệp ước vũ khí hạt nhân lịch sử
> Kho vũ khí Mỹ lớn hơn Nga 30%

Tên lửa liên lục địa Atlas của Mỹ. Ảnh: Wikipedia

Quyết định chính thức về việc làm thế nào cơ cấu lại sức mạnh hạt nhân của Mỹ vẫn chưa được thông qua, AFP đưa tin. Tuy nhiên, việc cắt giảm số đầu đạn hạt nhân là một trong những sự chuẩn bị của Nhà Trắng cho nhiều cuộc thương lượng về kiểm soát vũ khí sắp tới với Nga, trong bối cảnh một cuộc gặp mặt thượng đỉnh quốc tế về hạt nhân sẽ được tổ chức tại Seoul, Hàn Quốc, vào tháng sau.

Mỹ hiện có 1.790 đầu đạn đã triển khai và phải giảm con số này xuống còn 1.550 cho tới năm 2018, theo một hiệp ước kiểm soát vũ khí với Nga. Tuy nhiên, một quan chức Mỹ giấu tên cho hay các đợt cắt giảm bổ sung sẽ đưa số đầu đạn hạt nhân của Mỹ giảm thêm để chỉ còn từ 1.000 tới 1.100, trong khi có đề xuất cho rằng cần phải giảm tiếp con số này xuống còn từ 700 tới 800, hay thậm chí là giảm mạnh để chỉ còn từ 300 tới 400 đầu đạn.

"300 đầu đạn là mức thấp nhất mà các phương án hiện nay đề cập tới", quan chức nói trên cho hay. "Chưa có đề xuất nào được trình lên tổng thống. Ý tưởng về việc cắt giảm kho vũ khí hạt nhân mới chỉ đang ở những giai đoạn đầu tiên".

Trong chính sách lâu dài của Mỹ, bất cứ sự cắt giảm nào trong kho vũ khí hạt nhân đều chỉ được tiến hành sau những cuộc đàm phán vũ khí với Nga. Giảm số đầu đạn hạt nhân được triển khai về con số 300 sẽ là một thay đổi đáng kể đối với chiến lược của Mỹ, đồng thời đưa sức mạnh hạt nhân của nước này tới một cấp độ chưa từng thấy kể từ những năm 50 thế kỷ trước.

Trong một bài phát biểu tại thủ đô Prague của Czech vào năm 2009, Tổng thống Obama cam kết dốc sức cho một thế giới không vũ khí hạt nhân, đồng thời coi việc kiểm soát vũ khí là một trọng tâm trong nhiệm kỳ của ông. Đây là quan điểm đã giúp Obama giành giải Nobel Hòa bình hồi năm 2009.

Thông tin về việc chính quyền Obama dự định cắt giảm kho vũ khí hạt nhân được đưa ra ngay trước hội nghị thượng đỉnh về an ninh hạt nhân tại Hàn Quốc trong tháng 3. Ông Obama đã khởi xướng hội nghị này năm 2010, với hy vọng đây sẽ là cách để tăng cường an toàn quốc tế cũng như ngăn chặn khủng bố hạt nhân.

Tuy nhiên, kế hoạch giảm số đầu đạn hạt nhân của chính quyền Obama hôm qua vấp phải sự phản ứng gay gắt từ các nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội, trong khi Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Martin Dempsey, dường như không đồng tình với việc cắt giảm tới 80% kho vũ khí hạt nhân.

Mỹ và Nga đầu năm ngoái ký văn bản thực thi Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược (START) mới. Hiệp ước này hạn chế mỗi nước chỉ được có 1.550 đầu đạn đã triển khai và 700 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa cùng với tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm, cũng như các máy bay ném bom tầm xa ở trạng thái tương tự. Điều này đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ phải tiếp tục cắt giảm kho vũ khí theo đúng nội dung của hiệp ước.

Hiệp ước hạt nhân đầu tiên trong vòng hai thập kỷ được coi là có ý nghĩa sống còn với an ninh toàn cầu, vì nó giúp giảm khoảng 30% số đầu đạn cũ theo mức hạn chế được đặt ra năm 2002, đồng thời thiết lập một trình tự thanh sát mới được sắp xếp hợp lý, nhằm đảm bảo tính trung thực. Dù vậy, quy mô của các kho vũ khí đã được hạn chế theo hiệp ước vẫn có thể chứa đủ các loại vũ khí để làm nổ tung thế giới rất nhiều lần.

Nhật Nam