Mỹ muốn trừng phạt Iran

Tổng thống Mỹ Obama trong buổi họp báo hôm qua tại Nhà Trắng. Ảnh: AP.

Mỹ phản ứng dữ dội, Nga bắt đầu mất kiên nhẫn trong khi Trung Quốc kêu gọi đàm phán, sau khi Iran tuyên bố làm giàu nhiên liệu hạt nhân ở mức cao hơn.

Trong buổi họp báo hôm qua, Tổng thống Barack Obama thông báo Mỹ sẽ thúc giục Liên Hợp Quốc áp đặt cấm vận nghiêm khắc đối với Iran sau khi nước này tuyên bố bắt đầu nâng làm giàu uranium lên những mức có thể dùng tạo bom nguyên tử.

Fox News dẫn lời Obama nói ông đã làm hết sức có thể để đưa Iran vào một cuộc đối thoại mang tính xây dựng, và hành động của Iran là “không thể chấp nhận”.

“Việc mà chúng ta sẽ làm trong những tuần sắp tới là lên kế hoạch cho một loạt các cấm vận trực tiếp và cho người Iran thấy họ cô độc trong cộng đồng quốc tế như thế nào”, Obama phát biểu trước các phóng viên ở Washington.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates cho rằng chính quyền Obama đã đi xa hơn bất cứ chính quyền nào của Mỹ trước đó trong việc tiếp cận Iran và động thái đáp lại của Iran thực sự “đáng thất vọng”.

Lầu Năm Góc nói Mỹ muốn một nghị quyết của Hội đồng bảo an phải được thông qua trong vài tuần tới để dừng chương trình này của Iran..

Cho đến nay Iran đã là đối tượng của 5 nghị quyết và ba lệnh cấm vận của Hội đồng Bảo an. Liên Hợp quốc muốn Tehran ngừng tiến trình làm giàu uranium, nhưng Iran khẳng định họ chỉ muốn có nhiên liệu cho một lò phản ứng mang tính nghiên cứu và dùng trong y khoa cho bệnh nhân ung thư.

Uranium của Iran hiện nay đang được làm giàu ở mức 3,5 % tinh khiết. Iran mới đây tuyên bố nâng lên mức 20% - được coi là ngưỡng của uranium làm giàu cao.

Nga là nước được coi có những mối dây mật thiết với Iran và đã từng phản đối những lệnh cấm vận áp đối với nước này. Tuy nhiên, trước động thái mới nhất của Iran, Nga dường như xích lại với quan điểm của Washington và cho rằng kế hoạch làm giàu mới của Iran cho thấy những nghi ngờ của quốc tế về ý định của nước này dường như là có cơ sở.

“Những biện pháp ngoại giao là quan trọng trong việc đưa ra một nghị quyết. Tuy nhiên, cái gì cũng phải có giới hạn”, hãng Interfax dẫn lời Nikolai Patrushev, đứng đầu Hội đồng an ninh tổng thống của Nga.

Nước duy nhất trong 5 quốc gia thường trực Hội đồng bảo an tỏ vẻ ngần ngại đưa ra các biện pháp trừng phạt với Iran là Trung Quốc. Hôm qua chỉ Trung Quốc là kêu gọi có thêm các cuộc đàm phán.

“Chúng tôi hy vọng các bên có liên quan sẽ trao đổi thêm và sớm đạt được nhận thức chung giúp giải quyết vấn đề”, Al Jazeera dẫn lời phát ngôn viên bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Tháng trước, Ngoại trưởng Iran Manouchehr Mottaki đã tuyên bố nước này sẽ tự làm giàu nhiên liệu hạt nhân nếu phương Tây không chấp nhận đề nghị mới của Tehran trong vòng một tháng.

Đề xuất của Iran nêu rõ: phương Tây bán nhiên liệu hạt nhân cho Tehran, hoặc đổi nhiên liệu hạt nhân lấy uranium mà Iran đã làm giàu. Nếu phương Tây chấp nhận trao đổi nhiên liệu hạt nhân lấy uranium đã làm giàu thì việc trao đổi sẽ chia thành nhiều đợt, chứ không phải một đợt như yêu cầu của Liên Hợp Quốc.

Mặc dù để tạo bom nguyên tử cần uranium làm giàu 90%, nhưng đạt mức 20% được coi là một bước đi quan trọng, vì việc làm giàu mức độ thấp là giai đoạn tốn nhiều thời gian và khó khăn nhất trong toàn bộ quá trình.

Hải Minh