Triều Tiên sắp vô hiệu hóa lò phản ứng hạt nhân

Mỹ và CHDCND Triều Tiên đang thảo luận các bước đi nhằm vô hiệu hóa một hệ thống phản ứng hạt nhân của Bình Nhưỡng, trong khi các chuyên gia của Washington chuẩn bị đến địa điểm sẽ diễn ra việc này.

Nhóm chuyên gia đến Bình Nhưỡng hôm nay, để giám sát việc vô hiệu hóa lò phản ứng hạt nhân ở Yongbyon, lò này được cho là có thể tạo ra plutonium để chế bom nguyên tử.

Đây là chuyến đi thứ hai tới Triều Tiên của các chuyên gia Mỹ trong vòng một tháng, trong bối cảnh Washington và Bình Nhưỡng đạt tíến bộ trong thỏa thuận nhằm giải giáp hạt nhân của Triều Tiên trong vòng 60 ngày tiếp theo.

Trưởng đoàn đàm phán của Triều Tiên là Kim Kye-gwan cho biết nước này "thực hiện nghiêm chỉnh" thỏa thuận. "Tới giai đoạn này, không có khác biệt nào đáng kể trong quan điểm", ông nói.

Sau nhiều vòng đàm phán sáu bên, Bình Nhưỡng đồng ý rằng đến cuối năm 2007 họ sẽ vô hiệu hóa các cơ sở hạt nhân chính - nghĩa là sẽ làm tê liệt các nhà máy, nhưng không phá hủy chúng.

Trưởng đoàn đàm phán Mỹ Christopher Hil cho biết ông vui mừng với các tiến triển, nhưng nói rằng vẫn cần có các kế hoạch cụ thể về việc phá hủy triệt để các cơ sở hạt nhân cũng như (Bình Nhưỡng) từ bỏ hoàn toàn chất plutonium có thể dùng để chế vũ khí.

Ông cho hay Mỹ muốn khởi động các cuộc đàm phán ở cấp chuyên gia về vấn đề tài chính với Triều Tiên.

Theo giai đoạn thứ nhất trong thỏa thuận hồi tháng 2, Bình Nhưỡng đóng cửa lò phản ứng chính tại khu phức hợp nguyên tử Yongbyon và 4 hệ thống thiết bị liên quan. Bắc Triều Tiên cũng cho phép các thanh sát viên của Liên Hợp Quốc trở lại nước này.

Đổi lại, họ sẽ nhận được tổng cộng một triệu tấn nhiên liệu và bắt đầu đàm phán ngoại giao với Mỹ và Nhật. Hàn Quốc và Trung Quốc đã gửi đến Bình Nhưỡng 100 nghìn tấn dầu và Tổng thống Mỹ Bush đã đồng ý chuyển 50 nghìn tấn nhiên liệu cho Bắc Triều Tiên.

Giai đoạn ba đồng thời là giai đoạn cuối của thỏa thuận yêu cầu Bình Nhưỡng phải từ bỏ toàn bộ nguyên liệu và vũ khí hạt nhân.

T. Huyền (theo Reuters, AFP)