Phương Tây lo ngại vì quyết định của Nga

Phát ngôn viên NATO James Appathurai. Ảnh: NATO.

Mỹ và NATO bày tỏ nỗi thất vọng trước việc Nga ngừng thực thi Hiệp ước về vũ khí thông thường (CFE). Trong khi đó các nước châu Âu khác thể hiện mối lo lắng trước quyết định này của Matxcơva.
> Nga ngừng hiệp ước quân sự; Vì sao Nga rút khỏi CFE

Tổ chức an ninh và hợp tác châu Âu (OSCE) cũng lo ngại về động thái trên và kêu gọi tất cả các bên đã ký kết hiệp ước xem xét những nguyên nhân đằng sau quyết định của Nga và phối hợp để vượt qua bất đồng. OSCE bày tỏ quan điểm thông qua Tây Ban Nha, nước đang giữ chức chủ tịch của tổ chức có 56 thành viên này.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Gordon Johndroe thì cho biết: “Chúng tôi thất vọng về việc Nga ngừng sự tham gia vào lúc này. Nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận với họ trong những tháng tới nhằm tìm ra cách tốt nhất để có tiến triển trong lĩnh vực này. Đó là mối quan tâm của tất cả các bên liên quan và mang đến an ninh cho châu Âu”.

Bộ Ngoại giao Mỹ ra một tuyên bố về việc Nga rút khỏi hiệp ước, trong đó có đoạn: “Washington sẽ tiếp tục thực hiện một cách đầy đủ CFE và mong muốn cùng với Nga và các bên khác tạo ra các điều kiện cần thiết để đạt được sự phê chuẩn và ủng hộ của toàn bộ 30 nước trong CFE”.

Sự thất vọng cũng là điều mà phát ngôn viên của NATO James Appathurai nói về quyết định của Nga. “Đó là một hành động đáng thất vọng, một bước lùi. NATO nhìn nhận hiệp ước này là nền tảng quan trọng đối với an ninh và sự ổn định ở châu Âu”, ông Appathurai nhấn mạnh.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ba Lan Robert Szaniawski thì khẳng định, Warsaw lấy làm tiếc về việc Nga rút khỏi CFE. Nhưng theo ông “đây là điều không bất ngờ và sẽ không gây ra các hậu quả ngay lập tức”. Thứ trưởng Ngoại giao nước này Witold Waszczykowski nhận định, động thái trên có thể liên quan đến kế hoạch phòng thủ tên lửa, hoặc chịu ảnh hưởng từ các vấn đề chính trị nội bộ ở Nga trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2008.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Rumani cũng bày tỏ nỗi thất vọng trong tuyên bố của mình. Phản ứng chính thức của nước này cho biết: “Rumani coi hiệp ước CFE đại diện cho nền tảng của an ninh tại châu Âu. Chúng tôi hy vọng đối thoại giữa các nước tham gia CFE sẽ được duy trì và tất cả các nước sẽ tiếp tục tôn trọng nghĩa vụ của mình trong cơ cấu của hiệp ước”.

Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier cho biết, ông “lo ngại sâu sắc” về sự kiện trên. Khi đang ở thăm Litva trong chuyến công du các nước vùng Baltic, ông đánh giá hiệp ước CFE là nhân tố trung tâm trong cấu trúc giảm quân bị quốc tế. “Trong những ngày tới, chúng tôi sẽ xem xét thực hiện những biện pháp cụ thể về vấn đề trên”, ông nói.

Hôm thứ bảy, điện Kremlin công bố việc Tổng thống Vladimir Putin ký sắc lệnh dừng sự tham gia của Nga đối với Hiệp ước về vũ khí thông thường (CFE) ký năm 1990. Văn bản này có hiệu lực từ năm 1992 và là một trong những hiệp ước an ninh quan trọng nhất ở châu Âu thời hậu Chiến tranh Lạnh. Sau đó nó được sửa đổi vào năm 1999 nhưng chưa được NATO phê chuẩn.

Hiệp ước trên giới hạn việc triển khai xe tăng và binh sĩ tại các nước thành viên khối NATO và khối Hiệp ước Warsaw trước đây ở Đông Âu. Đồng thời, CFE cũng đặt ra các biện pháp nhằm xây dựng lòng tin, sự minh bạch và hợp tác giữa các nước. Nga từng doạ rút khỏi CFE do quân đội Mỹ tiếp cận các vùng lãnh thổ trước đây thuộc Liên Xô. Matxcơva đặc biệt phản đối kế hoạch của Washington lập lá chắn tên lửa tại Ba Lan và Czech.

Đình Chính (theo AFP, AP)