Tranh giành quyền lực ở Ukraina

Tổng thống Viktor Yushchenko tuyên bố trên truyền hình. Ảnh: AP.

Tổng thống Viktor Yushchenko giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử sớm, sau khi tranh giành quyền lực giữa vị tổng thống thân phương Tây và Thủ tướng thân Nga Viktor Yanukovych lên đến đỉnh điểm.

Các nhà lập pháp tuyên bố sắc lệnh này là “một bước tiến tới đảo chính” và khẳng định sẽ tiếp tục làm việc. Yanukovych kêu gọi tổng thống thay đổi quyết định trên.

Cá nhà phân tích nhận xét việc này có thể đẩy Ukraina vào khủng hoảng chính trị mới. Hàng nghìn người ủng hộ ở cả hai phía đã đổ ra đường phản đối trong những ngày gần đây.

Ông Yushchenko tuyên bố tiến hành bầu cử sớm (ngày 27/5), sau 7 giờ thảo luận thất bại giữa ông và các lãnh đạo Quốc hội. Tổng thống cáo buộc Yanukovich tìm cách tìm cách truất quyền mình khi dụ dỗ một cách phi pháp các nhà lập pháp thân phương Tây sang phe của ông để tăng đa số của vị thủ tướng trong Quốc hội. Theo hiến pháp, chỉ các nhóm - chứ không phải các cá nhân - có thể thay đổi quan điểm chính trị. Nhưng tháng trước, 11 nhà lập pháp là đồng minh của Yushchenko đã về phe của Yanukovich.

“Hành động của tôi là nhằm bảo vệ chủ quyền đất nước và toàn vẹn lãnh thổ. Đó không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ của tôi nữa”, Yushchenko tuyên bố. “Trong Quốc hội, có những kẻ đã làm khủng hoảng chính trị thêm tồi tệ, đe dọa đất nước và nhân dân’.  

Nếu Yanukovych có được sự ủng hộ của 300 nhà lập pháp trong Quốc hội 450 ghế, ông sẽ có quyền bác bỏ sự phủ quyết của tổng thống và tiến hành thay đổi hiến pháp. Thủ tướng đề nghị tổng thống “ngồi xuống thương lượng” và việc giải tán quốc hội sẽ “dẫn tới tình hình trong nước tồi tệ hơn”.

Các nhà lập pháp thông qua nghị quyết tuyên bố rằng Quốc hội sẽ tiếp tục làm việc và họ sẽ từ chối cấp ngân quỹ cho bầu cử. “Các nghị sĩ có đủ can đảm để chống lại hành vi tống tiền, đe dọa và ra tối hậu thư”, Chủ tịch Quốc hội Oleksandr Moroz phát biểu.

M.C. (theo BBC)