Sóng gió trước cuộc bầu cử tổng thống Italy

Ông Giorgio Napolitano, ứng viên tổng thống do liên minh trung tả của Prodi đề cử. (AFP)

Thủ tướng sắp mãn nhiệm Silvio Berlusconi hôm nay tuyên bố ông không ủng hộ ứng viên tổng thống do liên minh của Romano Prodi đề cử trong vòng bỏ phiếu đầu tiên, buộc chính phủ mới phải chờ đợi thêm một thời gian nữa mới có thể lên cầm quyền.

Romano Prodi - người không thể nhậm chức thủ tướng cho đến khi tổng thống mới được bầu ra - đã đề cử Giorgio Napolitano làm ứng viên tổng thống. Cựu đảng viên cộng sản và thành viên của nghị viện châu Âu 80 tuổi này vấp phải sự phản đối của chính phủ sắp mãn nhiệm của Berlusconi vì họ không muốn một chính trị gia có xu hướng thiên tả làm người đứng đầu đất nước.

Napolitano nổi lên là ứng cử viên sáng giá kể từ ngày 7/5, sau khi Prodi từ bỏ ý định đề cử Massimo D'Alema, 57 tuổi, do gặp phải sự phản đối từ phe của Berlusconi - cũng với lý do ông từng tham gia đảng cộng sản.

Thay vào đó, phe trung hữu đã đề xuất với liên minh của Prodi một danh sách gồm 4 ứng viên, gồm cựu thủ tướng Giuliano Amato và Lamberto Dini, chủ tịch thượng viện mới được bầu Franco Marini và cựu Cao uỷ Liên minh châu Âu Mario Monti.

Cả đảng Forza Italia của ông Berlusconi và đảng Liên minh miền bắc đều phản đối Napolitano, trong khi đảng UDC Dân chủ Thiên chúa giáo sẽ tổ chức một cuộc họp để thảo luận về những chiến thuật mà họ sẽ tiến hành trước vòng bỏ phiếu đầu tiên - bắt đầu từ 21 giờ hôm nay theo giờ Việt Nam.

"Chúng tôi sẽ bỏ phiếu chống", Maurizio Gasparri, một lãnh đạo của Liên minh Quốc gia, một đảng khác trong chính phủ sắp mãn nhiệm, cho biết.

Cũng như D'Alema, Napolitano là thành viên của đảng Dân chủ cánh tả (DS), tiền thân là đảng Cộng sản Italy được cải tổ sau sự sụp đổ của Liên bang Xô viết.

Là đảng lớn nhất trong chính phủ tương lai, DS đã lên tiếng yêu cầu ông Prodi chọn đại diện của họ vào một trong những vị trí chủ chốt trong bộ máy nhà nước.

"Đảng lớn nhất trong liên minh có quyền đề cử ứng viên tổng thống", Luciano Violante, một lãnh đạo cấp cao của DS, khẳng định.

Liên minh của Prodi cho rằng Napolitano - từng là Bộ trưởng Nội vụ trong chính phủ đầu tiên của Prodi năm 1966 và cựu chủ tịch hạ viện - là một ứng viên có thể thoả mãn yêu cầu của liên minh trung tả, theo đó tổng thống tương lai phải là người từng đảm nhận trọng trách cao trong chính quyền.

Prodi chỉ có thể thành lập chính phủ sau khi tổng thống mới được bầu ra mặc dù liên minh do ông đứng đầu đã giành thắng lợi trong cuộc bầu cử tháng trước. Thế đa số mỏng manh của liên minh trung tả buộc ông phải đề cử một ứng viên tổng thống được cả hai phe chấp nhận dưới áp lực từ phía liên minh của Berlusconi.

1.010 nghị sĩ thuộc cả hai viện quốc hội và đại diện cho 20 vùng của Italy có quyền tham gia bỏ phiếu bầu chọn tổng thống. Theo Hiến pháp Italy, một ứng viên sẽ trở thành tổng thống nếu giành được hai phần ba số phiếu trong 3 vòng bỏ phiếu đầu tiên và đa số phiếu trong vòng bỏ phiếu tiếp theo.

Berlusconi mới đây tuyên bố liên minh trung hữu sẽ kéo dài thời gian bỏ phiếu bằng cách ủng hộ ứng viên do ông đề cử, Gianni Letta, trong 3 vòng bỏ phiếu đầu tiên. Điều này có nghĩa là cuộc bầu cử có thể sẽ kéo dài ít nhất đến thứ tư tuần này, làm tăng thêm thời gian chờ đợi của ông Prodi.

Nhiệm kỳ 7 năm của tổng thống đương nhiệm Carlo Azeglio Ciampi, 85 tuổi, sẽ kết thúc vào ngày 18/5.

Việt Linh (theo AFP)