LHQ cáo buộc Syria về cái chết cựu thủ tướng Libăng

Thanh tra viên Liên Hợp Quốc Detlev Mehlis chuyển báo cáo cho Tổng thư ký Kofi Annan.

Ban điều tra của Liên Hợp Quốc kết luận rằng nhiều manh mối cho thấy các quan chức cấp cao Syria có liên quan trực tiếp đến vụ ám sát cựu thủ tướng Libăng Rafik al-Hariri. Ngoài ra, nó còn được thực hiện với sự đồng thuận của Libăng.

Bản báo cáo, được chuẩn bị theo yêu cầu của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Kofi Annan.

Người phụ trách điều tra Detlev Mehlis cho biết hệ thống tình báo ở cả hai nước đã theo dõi Hariri trước ngày vị cựu thủ tướng bị giết. Và có bằng chứng về một chiếc ăngten thu phát bị nhiễu gần hiện trường vụ đánh bom xe làm ông và 20 người khác thiệt mạng ngày 14/2.

Quyết định ám sát Hariri “không thể được đưa ra mà không có sự chấp thuận của các quan chức an ninh hàng đầu của Syria và cũng không thể được tổ chức mà không có sự đồng thuận các lực lượng an ninh Libăng”.

Hội đồng Bảo an sẽ thảo luận về bản báo cáo hôm thứ ba tới. Pháp và Mỹ đã chuẩn bị sẵn các nghị quyết chỉ trích Syria về vụ ám sát và về việc cấp vũ khí cho các chiến binh Libăng.  

Bản báo cáo trích lời kể của một nhân chứng Syria sống ở Libăng và từng làm việc cho tình báo của Damascus. Nhân chứng này nêu đích danh một số quan chức âm mưu hạ thủ Hariri. Trong đó, có thiếu tướng Rumstum Ghazale, phụ trách tình báo của Syria ở Libăng thời điểm xảy ra vụ ám sát và thiếu tướng Mustafa Hamdan, chỉ huy Lữ đoàn Bảo vệ Tổng thống của Libăng lúc đó.

Theo nhân chứng này (không được nêu tên), “các quan chức Libăng và Syria đã quyết định ám sát Rafik Hariri” khoảng 2 tuần sau khi Hội đồng Bảo an thông qua nghị quyết tháng 9/2004, yêu cầu lực lượng của Damascus rút khỏi Libăng. Một quan chức cấp cao của Beirut đã tới Syria vài lần để tiến hành việc hoạch định. Hồi đầu tháng 1/2005, một quan chức cấp cao của Syria đóng ở Libăng nói với nhân chứng: “Hariri là vấn đề lớn đối với Damascus”. Khoảng một tháng sau, vị này nói rằng sẽ có “một trận động đất” viết lại lịch sử Libăng.

Mehlis trước đây từng nêu tên Hamdan và 3 tướng lĩnh Libăng khác (đều có quan hệ thân thiết với Syria) là nghi phạm trong vụ ám sát và Beirut đã bắt giam họ. Bản báo cáo hôm qua không đề nghị bắt thêm người nào, nhưng kêu gọi mở rộng diện điều tra.

Báo cáo dài 53 trang còn khẳng định giới chức Syria đã tìm cách đánh lạc hướng cuộc điều tra. Mehlis cáo buộc Ngoại trưởng Farouk al-Sharaa nói dối trong bức thư gửi uỷ ban của ông. Thanh tra Liên Hợp Quốc khẳng định Syria chỉ hợp tác về hình thức và họ “đã cản trở điều tra khiến cho việc lần theo các manh mối đã được xác lập trở nên khó khăn. Để điều ra có thể hoàn tất, chính phủ Syria cần hợp tác đầy đủ với các uỷ ban, trong đó có việc cho phép phỏng vấn diễn ra ngoài Syria và những người trả lời phỏng vấn không bị các quan chức Syria đi kèm”.

Tổng thư ký Kofi Annan cho biết sẽ kéo dài thời hạn tìm hiểu về vụ việc cho ông Mehlis đến ngày 15/12, để nhóm có thể tiếp tục công việc và giúp đỡ giới chức Libăng.

Theo Mehlis, một số manh mối cần phải đeo bám, trong đó bao gồm các thiết bị gây nhiễu sóng điện thoại trong đoàn xe của ông Hariri vào thời điểm xảy ra vụ đánh bom.

Sau khi có báo cáo điều tra, các binh lính được triển khai tại thủ đô Beirut và nhiều thành phố của Libăng, phòng trường hợp xảy ra bạo loạn.

M.C. (theo AP, BBC)