Nhật Bản thông qua sách giáo khoa lịch sử gây tranh cãi

Sinh viên Hàn Quốc phản đối sách giáo khoa lịch sử Nhật Bản năm 2001.

Bộ Giáo dục Nhật Bản hôm qua thông báo quyết định sử dụng trong trường học một cuốn sách lịch sử bị Trung Quốc và Hàn Quốc cáo buộc là che đậy tội ác chiến tranh.

Sách giáo khoa vừa được thông qua đã có 124 chỗ sửa đổi, nhằm giảm nhẹ quan điểm của cánh hữu ở Nhật. Nhưng nhiều điểm vô cùng gây tranh cãi vẫn tồn tại. 

Cuốn sách không dùng từ "xâm lược" khi nhắc đến cuộc chiếm đóng quân sự với các nước châu Á khác trong nửa đầu thế kỷ 20. Vụ thảm sát Nam Kinh (Trung Quốc), sự kiện mà một số sử gia cho biết ít nhất 300.000 thường dân bị lính Nhật sát hại, được gọi là một "vụ việc" trong đó "nhiều" người Trung Quốc bị giết.

Ngoài ra, có sự mâu thuẫn về số liệu nạn nhân vụ Nam Kinh được đề cập trong 4 cuốn sách khác nhau. Chỉ một trong số 8 cuốn được thông qua nhắc đến "nô lệ tình dục" - những phụ nữ đến từ các nước châu Á khác, đặc biệt là Triều Tiên - bị ép buộc phục vụ lính Nhật.

Sách giáo khoa Nhật Bản dạy học sinh rằng "không một quốc gia nào hoàn toàn không giết hại hay lạm dụng những người không có vũ khí", trong khi thừa nhận quân đội Nhật đã "giết và lạm dụng một cách bất công" người dân của những nước đối địch.

Tác giả của cuốn sách là Hội Cải cách Sách giáo khoa Lịch sử, một tổ chức gồm những sử gia theo chủ nghĩa dân tộc Nhật Bản. Nhà xuất bản Fuso Publishing in ấn sách giáo khoa này. 

Đề cập những đảo nhỏ đang có tranh chấp với Hàn Quốc, sách lịch sử Nhật coi "Hàn Quốc đang chiếm đóng bất hợp pháp". Một nhóm đảo ở vùng biển phía đông Trung Quốc được mô tả là thuộc "chủ quyền lãnh thổ của Tokyo nhưng Bắc Kinh nhận là của mình".

Việc Nhật Bản thông qua cuốn sách có thể dẫn đến phản ứng gay gắt từ Bắc Kinh và Seoul. Năm 2001, Trung Quốc, Hàn Quốc chính thức phản đối bản sách giáo khoa lịch sử nói trên.

Sách giáo khoa lịch sử được thông qua vài ngày sau khi nhiều người Trung Quốc tấn công doanh nghiệp Nhật để phản đối chuyện Tokyo tìm ghế uỷ viên thường trực Hội đồng Bảo an, trong khi không chịu tỏ ý hối tiếc về thời kỳ chiếm đóng.

Quan hệ Nhật - Hàn gần đây cũng xấu đi. Seoul cáo buộc Tokyo hành động giống một tên thực dân bằng cách tuyên bố chủ quyền với nhóm đảo không có người ở ở ngoài khơi Biển Nhật Bản. Hồi tháng trước, Hàn Quốc cũng tuyên bố không tán thành cuốn sách giáo khoa.

Cũng hôm qua, Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Hiroyuki Hosoda thông báo Tokyo sẵn sàng thảo luận vấn đề chủ quyền với Hàn Quốc. Ngoại trưởng hai nước dự kiến sẽ gặp nhau ngày mai tại Pakistan bên lề một hội nghị cấp khu vực châu Á.

Nguyễn Hạnh (theo AFP)