Báo nước ngoài viết về vụ kiện chất độc da cam của VN

Bà Phan Thị Phi Phi và luật sư Constantine Kokkoris trước tòa án ở Brooklyn, hôm 28/2.

"Điều quan trọng là người Việt Nam cũng phải được đối xử như các cựu binh Mỹ. Chúng ta đã làm cho các cựu binh Mỹ được thừa nhận, và giờ là lúc mang công lý đến các nạn nhân người Việt", Reuters trích lời Dave Cline, Chủ tịch hội Cựu chiến binh vì hoà bình của Mỹ.

Năm 1984, 7 công ty hoá chất, trong đó có Dow và Monsanto, đã có một thoả thuận ngoài toà, bồi thường 180 triệu USD cho các cựu chiến binh Mỹ bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam.

Bên ngoài toà án, ông Andrew Frey, luật sư của công ty hoá chất Dow - bên bị - nói rằng vấn đề nên được quyết định thông qua "thương lượng ngoại giao" chứ không phải qua toà án.

"Chúng tôi nghĩ rằng chính phủ Mỹ nên là người quyết định điều đó có sai hay không, và liệu chính phủ có nên trả tiền bồi thường hay không", luật sư nói với Reuters hôm qua.

Frey lập luận rằng các luật quốc tế trong thập kỷ 60 không quy định trách nhiệm của các công ty, và toà án cần thận trọng khi ra phán quyết về các vụ việc có ảnh hưởng đến quyền lực của tổng thống Mỹ.

Thẩm phán Jack B. Weinstein tỏ ý hoài nghi lập luận cho rằng các công ty (hoá chất bị kiện) được hưởng quyền miễn trừ như vậy theo luật quốc tế, và ông đặt vấn đề liệu đơn đặt hàng của chính phủ có bảo đảm miễn trừ cho các công ty hay không.

Sau thế chiến II, các nhà sản xuất chất độc sử dụng trong trại tập trung của Đức quốc xã bị truy tố và xử tử.

"Việc mọi quyền lực tập trung dưới quyền Hitler cũng không cho phép những người thi hành mệnh lệnh của ông ta vi phạm luật pháp quốc tế", thông tấn Mỹ AP trích lời viên thẩm phán nhận xét.

Thông tấn Đức DPA đưa các thông tin liên quan tới phiên tranh tụng hôm qua với tựa đề: "Việt Nam tin tưởng vào thắng lợi của vụ kiện". Hãng này trích lời ông Trần Xuân Thu, Phó chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam khẳng định: "Tôi tin chúng tôi sẽ thắng. Chúng tôi vững tin vào những bằng chứng khoa học, và hy vọng rằng toà án Mỹ sẽ ra một phán quyết công bằng".

Hãng SBS của Australia trích lời John Moore, luật sư bên nguyên, khẳng định rằng các công ty hoá chất phải chịu trách nhiệm vì đã sản xuất loại hoá chất độc hại, và nói thêm rằng thật "không may" là chính phủ Mỹ được "miễn trách" trong vụ này.

Moore cho rằng các công ty hoá chất biết rằng chất da cam là rất độc, nhưng vẫn sản xuất vì lợi nhuận.

Tờ New Zealand Herald số ra hôm 28/2 đăng bài viết dài của bà Sue Kedgley, phát ngôn viên đảng Xanh (Green Party), về những hậu quả của chất độc da cam đối với trẻ em Việt Nam. Bà đã đến Việt Nam để tận mắt chứng kiến cuộc sống của những em bé bị nhiễm hoặc có các di chứng do dioxin.

"New Zealand có nghĩa vụ đạo đức giúp nhân dân Việt Nam đấu tranh giành sự thừa nhận và ủng hộ cho các nạn nhân chất độc da cam, và ủng hộ vụ kiện của họ", Kedgley viết.

Đại diện đảng Xanh cho rằng New Zealand cần đi đầu tạo áp lực để Mỹ thừa nhận trách nhiệm trước những tổn thất mà nước này gây ra với nhân dân Việt Nam và bồi thường thiệt hại.

T. Huyền