Lầu Năm Góc cấm Pháp, Đức, Nga bỏ thầu ở Iraq

Ông Paul Wolfowitz tại Lầu Năm Góc.

Với lý do bảo vệ "những lợi ích an ninh thiết yếu của Mỹ", Lầu Năm Góc hôm nay thông báo đã ban hành lệnh cấm các công ty Pháp, Đức và Nga cạnh tranh giành những hợp đồng trị giá 18,6 tỷ USD trong công cuộc tái thiết Iraq.

Chỉ thị, do Thứ trưởng Quốc phòng Paul D. Wolfowitz đưa ra hôm thứ 6, là hành động đáp trả quyết liệt nhất cho tới nay của chính quyền Bush nhằm vào các nước phản chiến. Theo văn bản này, những hành động của liên quân trong công cuộc tái thiết Iraq là rất cần thiết vì mục đích an ninh và quốc phòng. Vì vậy, việc chỉ cho những thành viên trong liên quân đấu thầu là nhằm trao thưởng và khuyến khích hợp tác hơn nữa. Theo đó, chỉ những công ty của Mỹ, Iraq và 61 nước "đối tác của liên quân" được phép bỏ thầu. Pháp, Đức và Nga không có trong danh sách.

18,6 tỷ USD là giá trị của 26 hợp đồng xây dựng lại hệ thống điện, dầu, nước của Iraq và trang bị cho quân đội đất nước vùng Vịnh. Khoản tiền được Washington thông qua hồi tháng trước.

Văn bản không giải thích rõ lý do cơ bản dẫn đến việc loại bỏ 3 nước đó để bảo vệ lợi ích Mỹ. Nó không ảnh hưởng đến các nhà thầu phụ. Vì vậy, các công ty thắng thầu vẫn có thể thuê đối tác Pháp, Đức hay Nga làm việc ở Iraq.

Người phát ngôn Đại sứ quán Đức tại Washington Martina Nibbeling-Wiessnig chỉ cho biết các công ty Đức đã tham gia vào công cuộc tái thiết ở Iraq với tư cách thầu phụ. Cơ quan đại diện ngoại giao Pháp, Nga không bình luận.

Thượng nghị sĩ Joseph R. Biden Jr. của bang Delaware, đảng viên Dân chủ hàng đầu trong Uỷ ban Quan hệ đối ngoại Thượng viện, chỉ trích động thái của Lầu Năm Góc là "hoàn toàn vô cớ, không nhằm bảo lợi ích an ninh Mỹ và gạt bỏ những nước mà Mỹ cần ở Iraq".

Hạ nghị sĩ Cộng hoà Christopher Shays của bang Connecticut cho rằng không nên loại bỏ bất kỳ ai ra khỏi công cuộc tái thiết Iraq.

Trước chiến tranh, chính quyền Bush cảnh báo những nước không tham gia liên quân do Mỹ đứng đầu sẽ không có tiếng nói trong những quyết định về tái thiết Iraq. Tuy nhiên, Washington chưa bao giờ nêu rõ những nước đó không được đấu thầu.

Nguyễn Hạnh (theo NYT)