Các nước lo ngại biến động chính trị ở Sri Lanka

Tổng thống Chandrika Kumaratunga hôm nay đã nhận được nhiều lời chỉ trích gay gắt từ các bộ trưởng, sau quyết định sa thải 3 thành viên nội các và đình chỉ hoạt động của quốc hội. Mỹ, EU và các nước láng giềng châu Á cũng tỏ ý quan ngại về tương lai của tiến trình hòa bình ở quốc đảo.

Ngoại trưởng Sri Lanka Tyronne Fernando phát biểu rằng nữ tổng thống đã đánh giá sai tình hình an ninh của đất nước. An ninh là lý do dẫn đến quyết định bất ngờ của bà Kumaratunga. "Rõ ràng là tổng thống đã hành động quá vội vàng, tại thời điểm quá trình hoà bình đang có triển vọng", ngoại trưởng nói.

Hôm nay, một cố vấn của tổng thống cho hay lệnh ngừng bắn giữa chính phủ với nhóm Những con hổ Tamil, do các nhà thương thuyết Nauy làm trung gian ký năm 2002, sẽ hết hiệu lực.

Trước đó, thủ tướng Ranil Wickramasinghe, đang ở Washington, dã phản ứng gay gắt quyết định của tổng thống, bình luận rằng hành động của bà Kumaratunga sẽ đẩy đất nước vào tình trạng hỗn loạn và vô chính phủ. Đối lại, người đứng đầu quốc gia buộc tội thủ tướng đã quá nhượng bộ Những con hổ.

Nữ tổng thống kiên quyết bảo vệ quyết định của mình. Bà nói: "Việc duy trì luật pháp và trật tự là một trong những trọng trách lớn lao được trao cho tôi theo quy định của Hiến pháp", đồng thời kêu gọi người dân Sri Lanka bình tĩnh. Bà cũng khẳng định hành động này không nhằm vào một đảng phái hay nhóm sắc tộc nào, kể cả Hồi giáo hay người Tamil.

Phản ứng quốc tế

Nước láng giềng Ấn Độ "ngạc nhiên" trước "những diễn biến chính trị bất ngờ" ở Sri Lanka. Phát ngôn viên ngoại giao của New Delhi nói: "Chúng tôi hy vọng tình hình không biến thành một cuộc khủng hoảng hiến pháp, gây bất ổn chính trị Sri Lanka và ảnh hưởng tiêu cực tới tiến trình hoà bình" giữa Colombo và Những con hổ Tamil.

Liên minh châu Âu ra tuyên bố việc cách chức 3 bộ trưởng quan trọng có thể làm hại quá trình hoà bình và hoà giải. Phát ngôn viên bộ Ngoại giao Mỹ Adam Ereli khẳng định cuộc gặp giữa Thủ tướng Sri Lanka và Tổng thống Bush vẫn diễn ra hôm nay như kế hoạch. Washington lo ngại về sự bùng phát mối bất đồng âm ỉ lâu nay trong giới lãnh đạo quốc đảo Nam Á.

"Chung tôi e rằng những diễn biến này có ảnh hưởng tiêu cực tới tiến trình hoà bình và đàm phán với Những con hổ Giải phóng Tamil. Mỹ ủng hộ chính phủ Sri Lanka trong nỗ lực tìm kiếm hoà bình, chấm dứt 20 năm xung đột đẫm máu", ông Ereli nói.

Mâu thuẫn giữa tổng thống và thủ tướng quốc gia Nam Á này bắt đầu từ năm 2001, khi đảng của ông Wickremesinghe chiến thắng trong cuộc bầu cử lập pháp. Kể từ đó, bà Kumaratunga thường chỉ trích những nỗ lực của chính phủ trong việc giải quyết xung đột với Những con hổ Tamil.

"Hai nhà lãnh đạo cần chịu đựng nhau, ít nhất là cho tới khi tiến trình hoà bình đi hết con đường. Sri Lanka chưa bao giờ tiến tới được gần một giải pháp", xã luận tờ The Straits Times hôm nay viết.

Phong trào Những con hổ giải phóng Tamil ra đời cách đây 20 năm, với mục tiêu đấu tranh giành độc lập cho người Tamil. Tuy nhiên theo thoả thuận năm ngoái, nhóm này đã giảm yêu sách, chỉ cần được quyền thành lập một khu tự trị.

T. Huyền (theo BBC, Reuters)