Khủng hoảng quan hệ Nga - Ukraina

Con đập gây tranh cãi.

Thủ tướng Nga Mikhail Kasyanov hôm qua kêu gọi tạm ngừng trong vài ngày việc xây dựng một con đập gần hải giới giữa Nga và Ukraina, nguyên nhân của căng thẳng trong quan hệ 2 nước những ngày gần đây.

Trước đó, Tổng thống Ukraina Leonid Kuchma đã rút ngắn chuyến thăm các nước Mỹ Latin để về giải quyết khủng hoảng. Kiev tức giận vì con đập tiến về phía hòn đảo Tuzla (gần biển Đen) của Ukraina. 

Nga cho biết con đập rất quan trọng, giúp bảo vệ vùng đất ven biển của họ khỏi bị xói mòn. Kiev thì tuyên bố nó lấn vài trăm mét vào lãnh hải của Ukraina. Con đập, khởi công ngày 19/9, sẽ vào tới vùng biển Ukraina ngày 26/10. Nó được xây dựng trên eo biển Strait (eo biển này chảy giữa biển Đen và biển Azov, tách vùng Crimea của Ukraina khỏi bán đảo Taman).

Tranh chấp đe doạ sẽ làm tổn hại hiệp định thị trường chung mà 2 nước đã hoàn tất với Belarus và Kazakhstan. 

Bản đồ khu vực xây con đập.

Ukraina đã lệnh cho lính biên phòng sẵn sàng trong tình trạng báo động, đặt bẫy xe tăng trên hòn đảo Tuzla và tổ chức diễn tập trên không, trên biển khu vực gần đó. Kiev lo Matxcơva sẽ lấn lãnh thổ của họ trước các cuộc thương thuyết.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Nga Igor Ivanov nói rằng con đập này được xây hoàn toàn vì lý do kinh tế và môi trường, nên Kiev không cần phải tỏ ra quá bức xúc. Các quan chức ở Matxcơva cho biết vấn đề sẽ được thảo luận trong một cuộc họp giữa ngoại trưởng 2 nước vào ngày 30/10.

Một số quan chức Nga tỏ ra nghi ngờ tuyên bố về chủ quyền của Ukraina đối với Tuzla. Chủ tịch Uỷ ban Các vấn đề Quốc tế thuộc Duma Quốc gia (Hạ viện Nga) Dmitry Rogozin nói rằng Ukraina đã tự vạch một đường biên giới ở vùng biển nằm giữa Tuzla và bán đảo Taman trong một nỗ lực đẩy Nga ra khỏi eo biển Kerch. Quốc hội 2 nước đều bàn về vấn đề này hôm thứ tư.

Vụ tranh cãi làm dấy lên một làn sóng phẫn nộ trên các tờ báo Ukraina. Một số cáo buộc Nga tìm cách biến Ukraina thành một “thuộc địa kinh tế”, hay cố gắng giành quyền đi trên biển miễn phí. Các báo Nga cũng cho rằng tình hình rất nghiêm trọng. “Trong vài ngày tới, tranh chấp Ukraina –Nga ở eo biển Kerch có thể leo thang thành xung đột vũ trang. Và điều này không phải là phóng đại”, tờ Nezavisimaya Gazeta bình luận.

Minh Châu (theo BBC)