Israel và Palestine cam kết sẽ hành động cho hòa bình

Cái bắt tay nhiều hàm ý giữa ông Abbas và ông Sharon trước sự chứng kiến của Tổng thống Mỹ tại Jordan.

Cuộc gặp lịch sử ba bên giữa Tổng thống Mỹ với hai Thủ tướng Israel và Palestine tại Jordan đã kết thúc tối qua. Các bên đều tuyên bố ủng hộ bản lộ trình hòa bình Trung Đông, nhưng giữa họ vẫn còn tồn tại không ít vấn đề chưa được giải quyết rõ ràng.

Với vai trò chủ trì cuộc gặp thượng đỉnh ở Aqaba, Tổng thống George Bush tuyên bố đã đạt được sự tiến triển trong vấn đề Trung Đông. Ông thông báo sẽ cử một phái đoàn Mỹ do nhà ngoại giao nhiều kinh nghiệm John Wolf đứng đầu, tới giám sát việc thi hành các điều khoản của kế hoạch hòa bình ở khu vực này. Theo ông Bush, vùng đất thánh phải được phân chia giữa hai nhà nước Israel, Palestine và giải pháp này sẽ mang lại lợi ích cho cả khu vực.

Thủ tướng Sharon, Abbas, Quốc vương Abdullah và Tổng thống Bush tại Aqaba.

Ông chủ Nhà Trắng cho biết thêm, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Condoleezza Rice sẽ là đại diện cá nhân của mình trong các vấn đề khu vực và chỉ thị Ngoại trưởng Colin Powell phải coi hòa bình Trung Đông là "ưu tiên cao nhất".

Trong khi đó, Thủ tướng Palestine Mahmoud Abbas một lần nữa hứa sẽ "hành động một cách mạnh mẽ", để chống lại những tổ chức và cá nhân nào tấn công người Israel. Ông thừa nhận phong trào nổi dậy (Intifada) của người Palestine "phải được chấm dứt". "Chúng tôi không lờ đi những đau khổ mà người dân Do Thái phải gánh chịu trong lịch sử. Đây là thời điểm để chúng ta kết thúc tất cả những đau khổ này", Thủ tướng Palestine bày tỏ.

Ông Abbas nhận định: "Sẽ không có giải pháp quân sự nào cho cuộc xung đột ở Trung Đông, vì điều đó trái với tôn giáo của chúng ta cũng như những truyền thống đạo đức".

Tuy vậy, đoàn đại biểu của Palestine tham dự cuộc gặp tại Jordan đã có ít nhiều sự thất vọng. Lý do là Thủ tướng Israel Ariel Sharon chỉ nói ông hiểu tầm quan trọng của một tương lai cho Palestine, mà không hề tuyên bố sẽ đảm bảo cho sự ra đời của nhà nước này. Ông nói chung chung rằng, Israel sẽ dỡ bỏ "những khu định cư bất hợp pháp" được xây dựng mà không có sự cho phép của chính quyền Do Thái ở khu Bờ Tây, trong suốt hai năm qua.

Vị thế khó khăn của ông Bush khi phải đứng giữa.

Thủ tướng Israel nói nhiều tới những hy vọng mới cho hòa bình Trung Đông, nhưng không quên yêu cầu Palestine phải có trách nhiệm thực hiện những bước đi quan trọng đầu tiên theo như bản lộ trình đã vạch ra.

Theo ông Sharon, chấm dứt phong trào nổi dậy là điều kiện cần thiết mở đường cho sự ra đời nhà nước Palestine độc lập vào năm 2005. Thủ tướng Israel khẳng định "trách nhiệm tối cao của mình" là sự an toàn cho người dân và nhà nước Do Thái. Do đó ông sẽ không có bất cứ sự thỏa hiệp nào với những phần tử khủng bố.

Nhiều người dân Israel và Palestine đã phản ứng về cuộc hòa đàm nói trên một cách không mấy tích cực. Các nhóm vũ trang Palestine và cộng đồng Do Thái đang sinh sống trong những khu định cư, đều có thái độ thù địch đối với cuộc gặp thượng đỉnh này. Những người Israel lo ngại sẽ phải dỡ bỏ nhà cửa của mình ở các khu định cư xây dựng trên đất Palestine. Còn thủ lĩnh nhóm Hamas, Abdelaziz Rantissi, thì thề sẽ không bao giờ buông vũ khí và tuyên bố tiếp tục chống lại cuộc xâm lược của Israel.

Tham dự cuộc gặp thượng đỉnh ba bên tại Aqaba giữa Mỹ, Israel và Palestine còn có sự hiện diện của Quốc vương nước chủ nhà Abdullah II. Ông kêu gọi các nước liên quan hãy củng cố niềm hy vọng hòa bình cho người dân Israel và Palestine bằng những hành động thiết thực.

Đình Chính (theo BBC, Reuters)