Mỹ xuống thang trong dự thảo nghị quyết về Iraq

Đại sứ Đức tại LHQ trước khi vào phiên tư vấn bàn về dự thảo nghị quyết dỡ bỏ lệnh trừng phạt Iraq.

Văn bản sửa đổi được phân phát tới các thành viên HĐBA hôm qua, kêu gọi dỡ bỏ lệnh trừng phạt Iraq và đề ra lộ trình tái thiết kinh tế và chính trị thời hậu chiến. Dự thảo đề cao hơn vai trò của LHQ, nhưng mức độ không nhiều.

Văn bản mới này phần nào giải quyết những khúc mắc của uỷ viên thường trực Nga, nước đã cho chính quyền Saddam Hussein vay khoảng 8 tỷ USD.

Những thay đổi nho nhỏ so với dự thảo nghị quyết ban đầu ít nhất cũng cho thấy Mỹ có ý định nhượng bộ các thành viên Hội đồng. Nhà Trắng tỏ ý muốn văn bản sẽ được thông qua vào tuần tới, tuy nhiên hiện vẫn chưa có thời gian biểu cho việc thảo luận và bỏ phiếu. Mặt khác, từ ngữ của dự thảo vẫn có thể bị bác bởi các uỷ viên trong hội đồng gồm 15 quốc gia này.

Một số nhà quan sát nhận xét rằng các thay đổi mới đây chỉ mang tính hình thức, bởi nội dung chính của dự thảo vẫn giữ nguyên. Đó là: dỡ bỏ trừng phạt kinh tế của LHQ và xác định vai trò quyết định của Mỹ và Anh với tư cách lực lượng chiếm đóng, được quyền quyết định sử dụng tiền thu được từ dầu khai thác ở Iraq.

Về vai trò của LHQ, văn bản mới tuyên bố rằng các điều phối viên đặc biệt của LHQ cần làm việc "mạnh mẽ" hơn với các lực lượng chiếm đóng nhằm giúo khôi phục và thiết lập các thể chế quốc gia và địa phương ở Iraq.

Tiếp đó, khi chính phủ Iraq hợp pháp và được cộng đồng quốc tế công nhận ra đời, tiền thu từ bán dầu sẽ được sử dụng để thực hiện các hợp đồng và thoả thuận ký từ trước chiến tranh với các nước hoặc tổ chức. Giới ngoại giao cho rằng đây là thay đổi quan trọng nhất của dự thảo, và sẽ thu hút được sự quan tâm của chính phủ Nga.

Theo ước tính của Viện nghiên cứu chiến lược Mỹ, tổng nợ của Iraq hiện khoảng 400 tỷ USD.

Trong một dấu hiệu khác cho thấy Mỹ có thể nhượng bộ về vấn đề Iraq, hôm qua Ngoại trưởng Mỹ phát biểu khi đang ở Bulgaria rằng Washington có thể chấp nhận việc Liên Hợp Quốc tạm ngừng cấm vận Iraq, chứ không đòi phải dỡ bỏ ngay lập tức.

T. Huyền (theo BBC, AP)