Blix: 'Thanh sát vũ khí khởi đầu tốt đẹp'

Ông Hans Blix trả lời phóng viên sau ngày thanh sát đầu tiên ở Iraq.

Trưởng phái đoàn thanh sát vũ khí Liên Hợp Quốc (UNMOVIC) Hans Blix hôm qua tuyên bố việc thanh tra đang tiến hành ở Iraq không vấp phải trở ngại nào. Tuy nhiên, ông cho rằng quá trình này mới chỉ bắt đầu và còn quá sớm để đưa ra kết luận cuối cùng.

Trưởng đoàn Blix nói: “Mọi chuyện diễn ra như mong đợi. Tôi không muốn dự đoán quá nhiều, đơn giản vì chúng ta mới có một ngày suôn sẻ. Người Iraq có thái độ giúp đỡ và không cản trở đoàn thanh sát. Đó là sự khởi đầu tốt đẹp”.

Theo ông Blix, các cuộc hội đàm với Iraq tại Vienna và Baghdad về những chuẩn bị cho việc nối lại thanh sát sau 4 năm gián đoạn đã thu được một số “thành quả”. Chẳng hạn, các thanh tra bay từ Larnaca (Síp) tới Baghdad mà không gặp trở ngại, một địa điểm đặt máy bay trực thăng sẽ đi vào hoạt động vào cuối tuần này tại phi trường Rashid, ở thủ đô đất nước vùng Vịnh, và một đường dây nóng sẽ kết nối văn phòng thanh sát với Ủy ban Giám sát Quốc gia Iraq.

Ông Blix khẳng định sự khác biệt giữa hai đoàn thanh sát vũ khí năm 1998 và hiện nay là “sự ủng hộ của Hội đồng Bảo an”. Cơ quan quyền lực cao nhất Liên Hợp Quốc đã thông qua bản nghị quyết hôm 8/11, yêu cầu xóa bỏ chương trình vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iraq, thắt chặt các quy định đối với thanh sát và đe dọa Baghdad phải gánh chịu “hậu quả nghiêm trọng” nếu không hợp tác. Được hỏi về những điều mong đợi trong ngày 8/12 tới, ông Blix trả lời: “Baghdad nên công khai tất cả những chương trình vũ khí mà họ có”.

Jacques Baute, trưởng nhóm thanh tra của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), phát biểu: “Chúng tôi có thể hoàn thành công tác thanh sát như dự kiến, với sự hợp tác của phía Iraq. Chúng tôi được tiếp cận tất cả những nơi muốn đến”. Còn Dimitri Perricos, trưởng nhóm UNMOVIC, cho rằng “sự tức thì” trong tiếp cận là “dấu hiệu tốt” cho cuộc thanh tra trong tương lai.

Sớm qua, nhóm của ông Baute đã tới nhà máy al-Tahadi tại al-Rashad, cách thủ đô 13 km về phía đông bắc. Giám đốc Haitham Mahmoud trưng bày các bộ phận máy móc chuyên dùng sản xuất xi măng và dầu, chúng không có gì liên quan đến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Các nhân viên ở đây đã hợp tác và thanh sát viên thì nói không gặp phải vấn đề gì.  

Còn đội thanh sát do ông Perriscos phụ trách thì đến một nhà máy sản xuất than chì tại al-Amariyah, cách Baghdad 40 km về phía tây nam. Đoàn thanh tra đã được cung cấp số liệu về máy tính, để có thể điều tra các địa điểm tiếp theo kỹ càng hơn.

Trong những ngày tới, thanh sát viên sẽ tới tìm kiếm ở các phòng thí nghiệm di động, nhà máy ngầm và những nơi có dấu hiệu chứng tỏ sản xuất vũ khí bị cấm trên toàn lãnh thổ Iraq.

Nguyễn Hạnh (theo AP, BBC)