Mỹ giục Nga giải trừ vũ khí hạt nhân

Mỹ và các nước công nghiệp phát triển đang hối thúc Nga tăng cường nỗ lực cắt giảm số vũ khí hạt nhân, hóa học rất lớn và được bảo vệ không chặt chẽ. Họ lo ngại rằng số vũ khí trên có thể lọt vào tay các nhóm khủng bố.

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ John Bolton cho biết, một chủ đề trong chương trình nghị sự của cuộc họp giữa các cường quốc công nghiệp (gồm Mỹ, Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy và Nhật) tại Canada tháng trước là bàn về việc không phổ biến vũ khí phá hủy hàng loạt. Các nước tham gia cam kết giành ít nhất 20 tỷ USD cho dự án này trong 10 năm tới.

Trong cuộc họp thượng đỉnh các nước G-8 ở Canada hồi tháng 6, Tổng thống Bush đã đề xuất chương trình này và hứa rằng Mỹ sẽ cung cấp một nửa số tiền (trong số 20 tỷ) đó. Tổng thống Nga Putin cũng cam kết sẽ cố gắng giúp chương trình đạt được mục tiêu đã đề ra.

Bolton phát biểu trước Ủy ban Quan hệ Đối ngoại Thượng viện rằng ngoài vấn đề quan tâm hàng đầu là số vũ khí ở Nga, các nước G-8 còn nêu ra việc phá hủy vũ khí hóa học, tháo dỡ các tàu ngầm hạt nhân không còn sử dụng. Ông nói: “Để việc hợp tác quốc tế được thành công, Liên bang Nga cần có những hành động cụ thể để giải quyết những vấn đề nổi cộm nêu trên. Trong cuộc họp tháng 9, chúng tôi đã thúc giục Nga về vấn đề này”. Ông khen ngợi dự luật mà hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đề xuất. Dự luật này tăng thêm quyền hạn cho Tổng thống về việc cắt giảm nợ cho Nga để đổi lấy chương trình hạn chế các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Joseph Biden, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ, nói: “Không gì đe dọa an ninh của chúng ta hơn là kho chứa vũ khí hạt nhân, hóa học và có thể là cả sinh học, vẫn còn ở Nga hơn 1 thập kỷ nay, kể từ khi Liên Xô tan rã. Mối lo ngại lớn nhất của chúng ta vẫn còn đó. Các nhóm khủng bố như Al-Qaeda hoặc những nước như Iraq có thể lấy cắp hoặc mua một cách trái phép số vũ khí (đang được bảo vệ rất kém) này".

Richard Lugar, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa, bình luận: "Do mối de dọa của khủng bố, chúng ta phải nhanh chóng tiến hành giải trừ vũ khí ở Nga và mở rộng chương trình này ở những nước khác. Các nước công nghiệp phát triển phải liên tục hối thúc các quan chức Nga tuân thủ lời hứa mà Tổng thống Putin đã đưa ra".

Ngọc Sơn (theo AP)