Nhật ký bay của Gagarin bị rao bán đấu giá

Yuri Gagarin.

Ngày Vũ trụ Nga 12/4 hôm qua đã diễn ra với một vụ scandal lớn. Dư luận Nga bàng hoàng trước việc cuốn nhật ký du hành của Yuri Gagarin xuất hiện ở nước ngoài, trong danh mục chào bán tại Nhà đấu giá Christies. Theo các nhà cổ vật học Nga, cuốn sổ đã bị mang ra khỏi nước họ một cách bất hợp pháp.

Một ngày trước đó, trên Internet tại site của nhà đấu giá Christies xuất hiện thông tin về việc cuốn nhật ký bay của Gararin sẽ được rao bán tại phiên đấu giá ngày 9/5 tới, cùng với gần 300 kỷ vật khác thuộc lĩnh vực không gian. Trong cuốn sổ du hành ngày 12/4/1961, Gararin mô tả những cảm xúc của mình trong chuyến bay. Từ những phút cuối cùng trước giờ bay, lúc cất cánh, cho đến hình ảnh của trái đất mà lần đầu tiên con người nhìn thấy từ vũ trụ và quá trình hạ cánh trở về... Nhà tổ chức đấu giá nhận định cuốn nhật ký có thể sẽ được bán với giá 200.000 USD.

Thông tin này đã làm giới nghiên cứu không gian Nga bàng hoàng. Các chuyên gia về lưu trữ thì nhận được nhiệm vụ phải làm rõ có phải quả thật cuốn nhật ký đã bị “tuồn” ra khỏi nước Nga.

Nhiệm vụ này hoá ra không phải đơn giản, vì điều bất ngờ là không một chuyên gia nào biết được cuốn sổ trước đây được bảo quản ở đâu. Trả lời báo Gazeta.ru, đại diện tổ hợp không gian Nga Energia thông báo, trong viện bảo tàng không gian của họ chưa bao giờ có cuốn nhật ký bay của Gararin.

Giám đốc Viện Lưu trữ Tư liệu Khoa học Kỹ thuật Quốc gia Nga, ông Aleksandr Shaposhnikov nói: “Tất cả chúng tôi đều bị sốc. Sau khi biết tin, chúng tôi cũng nhận được ngay chỉ thị của lãnh đạo cấp cao nhất cần kiểm tra thông tin này và phải tìm ra cuốn sổ bằng mọi giá”. Theo ông Shaposhnikov, kỷ vật vô giá này không thể mang ra khỏi nước Nga một cách hợp pháp, vì cần phải có giấy phép của Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga. Mà cơ quan này không đời nào cấp một giấy phép như vậy. Ông nói thêm: “Cần hiểu rằng nhật ký bay của Yuri Gagarin đối với nước Nga là một bút tích lịch sử vô giá. Luật pháp Nga nghiêm cấm mang những tài liệu như vậy ra khỏi đất nước. Nếu quả thật có kẻ nào đó đã làm việc phạm tội này, thì chúng tôi bằng tất cả khả năng của mình sẽ cố gắng mang cuốn nhật ký của Gagarin trở về nước Nga”.

Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga cho biết, trong trường hợp quả thực cuốn sổ đã bị mang ra khỏi biên giới, họ sẽ ra tuyên bố chính thức đòi trả lại kỷ vật này cho nước Nga. Tuy nhiên, bà Elena Novikova, một chuyên viên của cơ quan này tỏ ra nghi ngờ độ chính xác của thông tin về vụ bán đấu giá và nói: “Dẫu sao chúng tôi vẫn hy vọng rằng cuốn sổ còn đang ở nước Nga”. 

Thảo Nguyên