Kinh tế - trọng tâm cuộc đua giành chức chủ tịch LDP

Ông Ryutaro Hashimoto.

Ngày 24/4, LDP sẽ xác định ai là người giữ chiếc ghế chủ tịch đảng. Các chính trị gia Nhật Bản đang hối hả chuẩn bị, đặc biệt là việc công bố những biện pháp phục hồi kinh tế. Trong số các ứng viên, nổi lên 3 gương mặt: Cựu thủ tướng Hashimoto, Trưởng ban Chính sách Shizuka Kamei và Junichoro Koizumi, nguyên bộ trưởng Y tế và Phúc lợi.

Một người trong số họ sẽ trở thành chủ tịch LDP và rồi thủ tướng, nếu liên minh do LDP dẫn đầu nắm đa số ghế trong Hạ viện thuộc Quốc hội. Chức chủ tịch đảng được chọn căn cứ vào kết quả bầu của 346 nhà lập pháp thuộc LDP, cùng 141 phiếu thu nhận từ 47 khu vực địa phương của đảng (mỗi khu vực bỏ 3 phiếu). Nếu không ứng cử viên nào chiếm đa số trong tổng cộng 487 phiếu này thì sẽ tiến hành bầu cử vòng hai.

Nhân vật được khá nhiều người ưu ái là Ryutaro Hashimoto, 63 tuổi. Phái ủng hộ cựu thủ tướng chiếm số lượng lớn nhất trong LDP - 102 người. Ngoài ra, nếu ông thành công trong việc giành lại niềm tin của một số người khi xưa từng phê phán ông gay gắt, thì Hashimoto càng tranh thủ được sự ủng hộ của nhiều người. Một thành viên trong phái Hashimoto, Hiromu Nonaka, khẳng định: “Với kinh nghiệm có được, ông ấy sẽ làm việc hiệu quả trên cả hai lĩnh vực đối nội và đối ngoại. Hashimoto là người duy nhất xứng đáng với vai trò chủ tịch LDP lúc này”.

Niềm tin ấy sẽ củng cố sức mạnh cho ông Hashimoto. Tuy nhiên, nếu trở thành chủ tịch LDP và cao hơn nữa, làm thủ tướng Nhật Bản, chắc rằng nhà cải cách một thời sẽ bớt táo bạo hơn khi ban hành và thực hiện các chính sách. Chính ông đã phát biểu: “Nếu được chọn làm ứng cử viên (cho chức thủ tướng), việc đầu tiên tôi sẽ làm là xin lỗi mọi người. Những việc tôi làm trong quá khứ đều không đúng thời điểm. Lúc đó, tôi cứ nghĩ kinh tế Nhật Bản đã vững vàng, nhưng không phải như thế”. Năm 1997, quyết định tăng thuế và giảm chi tiêu Chính phủ của Hashimoto đã bị rất đông người lên án là “đẩy nền kinh tế vào thời kỳ suy thoái”. Chính sách bất thành dẫn đến thất bại thảm hại của LDP tại cuộc bầu cử thượng viện năm 1998, buộc Hashimoto phải từ chức. Nay nếu ông có làm thủ tướng, chắc các quan điểm sẽ bớt tạo bạo hơn vì sợ vấp phải sự phản đối của lực lượng ủng hộ truyền thống, bao gồm nông dân và các doanh nghiệp nhỏ. Mục tiêu của ông là “đạt tỷ lệ tăng trưởng mới thông qua cải cách cơ cấu”.

Nhân vật thứ hai là Junichiro Koizumi, 59 tuổi, nguyên bộ trưởng Y tế và Phúc lợi. Ông vốn là người cổ súy cho chủ trương tư hữu hóa khu vực bưu điện, cho đó như một việc cần phải làm để tinh giản bộ máy nhà nước. Koizumi cho biết ông muốn củng cố hệ thống tài chính của Nhật Bản, đưa khu vực ngân hàng đang rối tung rối mù vào đúng quỹ đạo phát triển trong vòng 2-3 năm nữa, và nâng cao độ tin cậy của trái phiếu Chính phủ (công trái). Thực chất đó chính là nâng cao niềm tin của nhân dân vào bộ phận kinh tế quốc doanh. Phát biểu trước các nhà báo, Koizumi nói: “Tôi đã hoàn thành phần chuẩn bị. Thắng hay bại bây giờ sẽ phụ thuộc vào may mắn. Tôi chỉ có thể cố gắng hết sức mình”. Nghe có vẻ “hiền hòa”, nhưng thực chất Koizumi đã đi một con đường khác, khi ông tuyên bố rời phái của mình để giáng một đòn nặng vào trật tự truyền thống. Giới phân tích cho rằng điều đó không chừng lại tăng thêm cơ hội cho ông vì giới lãnh đạo đảng hiện tại đang ngày càng bị mất lòng dân.

Nhân vật thứ ba là Trưởng ban Chính sách của LDP, Shizuka Kamei, 64 tuổi. Chính phủ Nhật Bản vừa thực hiện một số biện pháp kinh tế khẩn cấp mà đóng vai trò quyết định trong việc tạo ra chúng chính là Shizuka Kamei. Ông ủng hộ việc sử dụng chính sách tài khóa làm đòn bẩy cho nền kinh tế. Cách đây hai hôm, ông đã đề xuất ý kiến cắt giảm khoảng 7 tỷ yên tiền thuế để kích cầu, biện pháp thường được áp dụng trong thời kỳ giảm phát. Nhìn chung, trong con mắt dư luận, Shizuka Kamei là một người “chống cải cách”.

Có hai người khác cũng tham gia tranh cử là Taro Aso, Bộ trưởng Kinh tế - Tài chính và Mitsuo Horiuchi, nguyên bộ trưởng Thương mại. Tuy vậy, nhiều khả năng đây sẽ là cuộc đua tài giữa hai ông Hashimoto và Koizumi.

Còn Thủ tướng Mori, trong thời gian chờ đợi người thay thế mình, đã nói: “Nếu sự ra đi của tôi có ích cho đảng, cho quốc gia, sẽ không còn gì làm tôi sung sướng hơn. Tôi hy vọng LDP sẽ chọn ra một chủ tịch mới được lòng dân hơn”.

Đoan Trang