180 bệnh thông thường: Cách phòng ngừa và chữa trị (phần 134)
Chương 16: Sức khỏe sinh sản
Sức khỏe sinh sản là một khía cạnh quan trọng. Nó ảnh hưởng đến đời sống tình cảm và thể chất trong hôn nhân. Sức khỏe sinh sản dựa trên các giát trị sâu xa từ cha mẹ, văn hóa, tôn giáo và xã hội.
Tình dục có thể bị hiểu sai lầm do những chuyện hoang đường và các quan niệm không đúng đắn. Cha mẹ có bổn phận đặc biệt đối với con cái về giáo dục giới tính và phát triển các giá trị của tình dục; tâm sự với con cái về giới tính và cung cấp những thông tin bổ ích, giúp chúng có tinh thần trách nhiệm và các chọn lựa an toàn và lành mạnh về tình dục.
Chương này đề cập đến các vấn đề sức khỏe liên quan riêng đến những người có đời sống tình dục, từ kiểm soát sinh sản tới các bệnh truyền qua đường tình dục (STDs), kể cả AIDS.
Kiểm soát sinh sản
Kiểm soát sinh sản có thể giúp tránh có thai ngoài ý muốn. Tuy nhiên, không có phương pháp kiểm soát sinh sản nào (ngoại trừ kiêng giao hợp) hiệu quả 100% và không có rủi ro. Mỗi phương pháp có các rủi ro và hiệu quả khác nhau. Cần tìm hiểu từng phương pháp với "đối tác" trước khi quyết định lựa chọn.
Bác sĩ của bạn có thể giúp hiểu rõ hơn về hiệu quả và các rủi ro của mỗi phương pháp. Cần áp dụng chính xác phương pháp kiểm soát sinh sản theo ý kiến của bác sĩ hoặc các hướng dẫn kèm theo của phương pháp được đề nghị. Việc dùng phương pháp thích hợp có thể đem lại kết quả cao nhất.
Phương pháp kích thích tố để kiểm soát sinh sản ở phụ nữ cần phải được bác sĩ kê đơn. Các kích thích tố ngăn ngừa trứng rụng mỗi tháng. Chúng không chống được các bệnh lây qua đường tình dục. Cấy kích thích tố dưới da là đưa các ống trụ nhỏ vào dưới da để tiết kích thích tố liên tục tới 5 năm. Chúng có thể được lấy ra bất cứ khi nào bạn muốn có thai.
Viên thuốc tránh thai phải được uống hằng ngày.
Đặt vòng tránh thai (IUD): Một chiếc vòng bằng plastic hoặc kim loại sẽ được bác sĩ nhét vào tử cung. Nó được sử dụng để tránh thai bằng cách không cho trứng bám vào vách tử cung. IUD không giúp tránh được các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục.
Bao cao su được dùng để không cho tinh dịch bắn vào tử cung, nó bọc kín sát dương vật khi cương cứng. Còn có cả bao cao su dành cho phụ nữ được đưa vào âm đạo để bảo vệ chống các bệnh lây qua đường tình dục và tránh có thai ngoài ý muốn.
Các thuốc diệt tinh trùng ở dạng bọt, dẻo, kem và viên nhét âm đạo có chứa các hóa chất tiêu diệt tinh trùng. Tìm loại thuốc diệt tinh trùng có chứa nonoxynol-9.
Bao dương vật được dùng với thuốc diệt tinh trùng sẽ đáng tin cậy hơn (nhưng không hoàn toàn) và có thể chống các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, kể cả HIV. Có thể mua bao dương vật và thuốc diệt tinh trùng mà không cần theo đơn.
Vòng xoắn và nắp đậy cổ tử cung bằng cao su nhỏ có bôi thuốc diệt tinh trùng được nhét vào âm đạo để đậy cổ tử cung. Nó được để lại trong 6 giờ hoặc lâu hơn sau khi giao hợp. Cả hai đều được bác sĩ chỉ định.
Các phương pháp ngăn chặn có khả năng bảo vệ trước các bệnh STDs và HIV.
- Thắt ống dẫn tinh: Buộc ống dẫn tinh trùng từ tinh hoàn để tránh có thai.
- Buộc vòi dẫn trứng: Để giữ không cho trứng di chuyển từ buồng trứng vào tử cung.
Cả hai tiến trình trên được coi là phương pháp tránh thai vĩnh viễn; nhưng trong một số trường hợp có thể giải phẫu phục hồi để có thai trở lại.
Kế hoạch hóa gia đình tự nhiên là phương pháp giúp cho cặp vợ chồng dự đoán khi nào người phụ nữ có nhiều khả năng thụ thai (khi rụng trứng) và tránh giao hợp vào khoảng thời gian đó. Để dự đoán khi nào trứng rụng, người phụ nữ phải theo dõi thân nhiệt, kiểm tra chất nhờn âm đạo và theo dõi các chu kỳ kinh nguyệt.
(còn tiếp)
LTS: "Trong cuốn sách này, dựa vào những tài liệu mới nhất về y học, tâm lý học và kinh nghiệm ţó được sau khi chữa trị cho hàng nghìn bệnh nhân, bác sĩ David Reuben (nhà tâm lý bệnh học nổi tiếng tại Mỹ) trả lời một cách rõ ràng, thẳng thắn các câu hỏi về giới tính và tình dục. Những kiến thức về lĩnh vực này rất dễ bị hiểu lệch lạc qua những lời thì thầm rỉ tai nhau của bạn trẻ, hoặc bị chôn vùi trong những tài liệu y khoa khó hiểu, không đến được với mọi người. Bằng giọng văn bộc trực, bác sĩ Reuben đã không ngần ngại giải thích tất cả những điều bạn muốn biết về hoạt động giới tính nhưng ngại hỏi, nhằm thay sự thiếu hiểu biết bằng kiến thức, thay sự sợ hãi bằng tin tưởng, yên tâm".