80% thuốc kháng sinh sử dụng không có chỉ định bác sĩ

Con số do Cục Quản lý dược - Bộ Y tế đưa ra hôm nay. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn tới tình trạng nhiều loại kháng sinh đang lưu hành bị vô hiệu hóa, với cả những bệnh thông thường nhất như tiêu chảy, viêm đường hô hấp.

Nhiều chủng vi khuẩn có mức kháng kháng sinh cao (30-60%). Như khuẩn E. coli (gây bệnh tiêu chảy, viêm đường tiết niệu, nhiễm khuẩn bệnh viện...) có mức kháng cao tới 90% với kháng sinh Ampicilin, 80% với Cloramphenicol và Ciprofloxacin. Các loại vi khuẩn khác như Haemophilus influenza (gây cúm, viêm đường hô hấp), S.flexneri (gây tiêu chảy)... cũng có mức kháng cao với nhiều loại thuốc thông dụng. Có những loại khuẩn đến năm 2002 đã kháng hoàn toàn với một số thuốc. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, kháng sinh nào bị nhờn vượt quá mức 25% thì không thể tiếp tục sử dụng trong điều trị nữa.

"Mức độ kháng thuốc của vi khuẩn năm sau tăng hơn năm trước. Điều này rất đáng báo động", tiến sĩ Lê Huy Chính, chủ nhiệm Bộ môn vi sinh - Đại học Y Hà Nội, nhận định sau khi công bố kết quả nghiên cứu trên. Theo ông, hậu quả trước mắt là điều trị khó khăn, kéo dài, kể cả những bệnh đơn giản, và bùng nổ nhiễm khuẩn bệnh viện...

Theo tiến sĩ Lý Ngọc Kính, Vụ trưởng Vụ Điều trị - Bộ Y tế, nguyên nhân chủ yếu dẫn tới tình trạng trên là sản xuất và nhập khẩu kháng sinh kém chất lượng, dùng thuốc không đúng liều. "Có trường hợp người bán tham lợi nhuận nên cố bán nhiều, số khác do người dùng thiếu hiểu biết, hoặc sử dụng kháng sinh bừa bãi trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản", ông Kính nhận định.

Theo Cục Quản lý dược - Bộ Y tế, hằng năm, Việt Nam chi khoảng 350 triệu USD cho nhập khẩu kháng sinh, bổ sung cho lượng sản xuất trong nước giá trị khoảng 200 triệu USD để phục vụ người bệnh. Nhưng 80% số này được sử dụng không có chỉ định của bác sĩ. "Bộ Y tế đã có những quy chế rất chặt về quản lý dược, nhưng hiện tình trạng sử dụng kháng sinh không đúng vẫn rất phổ biến trong cộng đồng", bà Nguyễn Bình Minh, Cục Quản lý dược, nói.

Theo các nhà nghiên cứu, Nhà nước cần có chính sách thống nhất để kiểm soát thuốc kháng sinh. Đó không chỉ là cơ sở pháp lý nền tảng để xử lý các vi phạm, mà còn thúc đẩy đầu tư nâng cao năng lực nghiên cứu và giám sát tình trạng kháng thuốc của các chủng vi sinh vật gây bệnh.

Thiên Đức